Pagina 19 najaar 2017

goedkoper. Toch zet Hondebrink dan een zoektocht op touw naar de originele modellen. Uiteindelijk vond hij een ambachtelijke glasblazerij in het voormalige Oost- Duitsland waar de cloches nu, met een appelhouten mal, speciaal voor Twickel geblazen worden.

In de moestuin van Twickel leven sinds 2005 ook vele bijen. Imker Hennie Keizer laat hun onderkomens
en het proces van raat tot honing zien. Ondertussen voorziet Gerrit Molenkamp, die elke dag in de moestuin werkt, samen met vrijwilliger Wim Olde Beuvink bezoekers van meer informatie. Na a oop van de rondleiding is er voor de Vrienden van Twickel bijensteek. Deze heerlijke koek met amandeltjes hadden de leden van de activiteitencommissie van de Vrienden speciaal gebakken.

Voordat iedereen huiswaarts keert, noteert een Vriend nog ijverig de bronskleurige variëteit van de vrouwenmantel –Alchemilla mollis Pallard- die een groenteperk omzoomt, terwijl een ander ruikt aan de klimroos Francis Lester, qua bladvorm mooi passend bij de slasoorten.

Van de Voorzitter

auteur Eduard van Emmerik, Vrienden van Twickel

Silent Fall, paddenstoelentijd

Nu het weer herfst wordt, moet ik denken aan de voorjaarslezing
van Hans Gierveld over het bosbeheer op Twickel. Bossen spelen
een cruciale rol in de CO2-kringloop. CO2 wordt door de groei van
bomen gebonden en bos produceert zuurstof. Daarnaast hebben de
bossen grote recreatieve waarde. Genoeg redenen voor Twickel om 19 zuinig te zijn op zijn bossen. De voorwaarden voor een gezond bos

zijn: voldoende energie door middel van zonlicht, zuurstof, water, mineralen en sporenelementen en ‘last but not least’ een goede bodemstructuur. Een essentiële rol voor het transport van minerale voedingsstoffen naar de wortels van bomen spelen de mycorrhiza- schimmels. Deze schimmels leven in symbiose met de wortels van de bomen en ontvangen er suikers van. De schimmels dragen bij aan de resistentie van bomen tegen ziekteverwekkers in de bodem, droogte en zware metalen. Ze worden bedreigd door een te hoog stikstofgehalte in de bodem, door ammoniak en stikstofoxiden in de atmosfeer. Dat wordt veroorzaakt door de industrie en het verkeer maar ook door overbemesting.

In de herfst krijgen we de mycorrhiza te zien in de vorm van paddenstoelen. Dit zijn de vruchten van het schimmellichaam onder de grond dat vele meters groot kan zijn. Als u op zondag weer eens door Twickel wandelt en een mooie vliegenzwam ziet, denk er dan eens aan wat voor belangrijke processen zich het hele jaar door in de bodem onder uw voeten afspelen. Dus Hans, bedankt dat je ons in je boeiende lezing ervan bewust hebt gemaakt dat we zorgvuldig moeten omgaan met de kwetsbaarheid van de bossen, in het bijzonder de bossen in ons mooie Twickel.

Met veel plezier kijk ik terug op zaterdag 22 juli: de ‘Zomerse Muzikale Ontvangst’ van de Vrienden door de bewoners van het kasteel, Roderik en Liesbeth zu Castell-Rüdenhausen in het huispark. Dat was dit jaar het passend decor voor een spectaculair concert
van het 41-koppige Straatsymfonieorkest Ricciotti rond het thema ‘Schotland’, exclusief voor de Vrienden van Twickel. Het concert stond mede in het teken van ons 45-jarig bestaan. Het was een prachtige middag met 350 bezoekers. Het zal moeilijk worden om dit in 2018 te overtreffen. Kijk voor een impressie op www.vriendenvantwickel.

Tot slot: we gaan onze website verbeteren en opwaarderen.
Dit wordt een cadeautje aan ons zelf ter gelegenheid van ons 45-jarig bestaan. In het volgende nummer ga ik hier nader op in.

Pagina 23 zomer 2017

berichten van de Buitenplaats

auteur Rob Bloemendal

Bewoners ontvangen Vrienden

Op zaterdagmiddag 22 juli is het huispark decor voor een spectaculair optreden van het 50-koppige Ricciotti Ensemble. Dit muziekconcert is exclusief voor de Vrienden van Twickel en hun introducees. De organisatie is in handen van de bewoners van het kasteel, Liesbeth en Roderik zu Castell, en de Vriendenvereniging die hiermee haar 9e lustrum luister bijzet. Vanaf 16.00 uur zal op een gepaste plek in het park een informeel symfonisch concert worden geven rond het thema ‘Schotland’, het land waar het muziekgezelschap een week later hun zomertournee vervolgt. Kleedje of tuinstoel meenemen; er is een beperkt aantal zitplaatsen beschikbaar. Als bijdrage in de kosten vragen we € 5,- entree. Kaarten verkrijgbaar via de website en in de Landgoedwinkel.

Restauratie kademuur

Volop bouwactiviteit op het voorplein. Een gedeelte van de 18e-eeuwse kademuur van de gracht staat bol en wordt gerestaureerd. De enorme Bentheimer stenen worden stuk voor stuk verwijderd om later opnieuw geplaatst te worden. Een klein gedeelte van het plein is onderkelderd, een restant van de vroegere wasserij. De werkzaamheden duren naar verwachting de hele zomer.

Porselein met Karakter

In het Haags Gemeentemuseum is momenteel een grote Chinese jardinière uit de kasteelcollectie te zien op de tentoonstelling Porselein met Karakter. De schoonheid van het Chinese porselein spreekt al honderden jaren tot de verbeelding. Als decoratie zijn vaak karakters gekalligrafeerd. Maar wat betekenen deze tekens en wat is het achterliggende verhaal of filosofie? Dat is het onderwerp van deze prachtige tentoonstelling die nog tot en met 22 oktober te zien is. Op de grote 18e-eeuwse pot of jardinière uit het kasteel staat het teken shoù gekalligrafeerd. Dit verwijst naar een goede wens voor een lang leven.

Zilver en Muziek

Na het succes vorig jaar van de speciale klokkenrondleiding zijn er dit seizoen twee bijzondere kasteelrondleidingen op donderdagmiddag 31 augustus 2017. Expert Barend van Benthem geeft inzicht in de bijzondere collectie zilver. De nadruk ligt op het zogenaamde ‘gewapende’ zilver, de stukken voorzien van de verschillende familiewapens. Er worden enkele bijzondere objecten getoond die normaliter niet te zien zijn. Tegelijkertijd verzorgt Juul de Wijs een rondleiding over de 19e-eeuwse muziekcultuur op Twickel. Onder de titel Huysgesanghen in de eeuw van de Romantiek legt zij het accent op de muzieklessen van componiste Gertrude van den Bergh aan de bewoonsters van het kasteel. Beide rondleidingen worden twee maal gehouden, om 13:30 uur
en om 15:00 uur. Er is beperkt plaats. Leden van de Vrienden van Twickel hebben voorrang bij inschrijving. Kosten € 15,- per
persoon. Opgave per email: vandentweel@twickel.org o.v.v. expertrondleiding zilver of muziek.

 

Pagina 16 winter 2016

Ladies en Vrienden zij aan zij tijdens Natuurwerkdag

 

Op zaterdag 5 november staken in heel het land vrijwilligers de handen uit de mouwen tijdens de Nationale Natuurwerkdag. Ongeveer 35 Vrienden van Twickel streken neer in het Schijvenveld. En zij kregen hulp uit onverwachte hoek.

De omstandigheden waren niet echt ideaal. Het Schijvenveld was extra drassig door de langdurige regen van de nacht ervoor. Veel invloed op het humeur had dit niet. Goed gemutst en gekleed melden de 35 Vrienden zich om 09.00 uur aan de rand van het Schijvenveld, een waardevol natuurgebied.

Hier werden ze door bestuurslid André Luttikhedde hartelijk welkom geheten en kregen ze uitleg over de te verrichten werkzaamheden. Ook was er een waarschuwing: “papieren, autosleutels en telefoontjes zorgvuldig opbergen in de kleding”, want iets verliezen in het veld staat bijna gelijk aan onvindbaar.

Vervolgens verspreidde de groep zich met zaag en knipschaar om de heide te schonen van opslag van grove dennen en berken. Natuurlijk was voorzitter Eduard van Emmerik van de Vrienden ook weer van de partij maar nu vergezeld van zoon Robbert en de kleinkinderen Lars (10 jaar)

en Thijmen (6 jaar). Als volleerde

‘opschonertjes’ hanteerden ze de
grote houten tang. Hun aanwezigheid past bij de doelstellingen van de Natuurwerkdag. Jong en oud bewust maken van de schoonheid van de natuur. Lars liet weten te genieten van de werkzaamheden maar later liever cabaretier of programmeur te willen worden.
Onverwachte hulp kregen de Vrienden van een zestal leden van de ‘Ladies Circle Twente’. Mirjam Korthorst, sinds twee jaar lid van de Vrienden, had vijf collega-Ladies uitgenodigd. Mirjam: “We zijn een serviceclub voor vrouwen tot 45 jaar. Ons motto is Vriendschap en Service en jaarlijks stropen we enkele keren onze mouwen op, om ons in te

Pagina 17 najaar 2016

Muzikale zomernamiddag in kasteeltuin Het is uiteraard afhankelijk van het weer maar als dat meezit, genieten de Vrienden op een fraaie nazomermiddag op een intiem plekje in de tuin van de jazzy muziek van Marle Thomson en haar band. “Luisteren naar niet al te harde muziek, gelegenheid om elkaar te ontmoeten en na afloop een blokje kaas en glaasje wijn”, vat kasteelheer Roderik zu Castell het programma samen. Het initiatief voor deze bijeenkomst is afkomstig van hem, zijn echtgenote Liesbeth en het bestuur van de Vrienden van Twickel. Het is een alternatief voor de speciale kasteeldag voor Vrienden. “Die bijeenkomst organiseerden we al heel wat jaren en we kunnen ons voorstellen dat mensen het gevoel hebben dat ze het huis wel gezien hebben. Dat moment willen we voor zijn.” Overigens gaan de reguliere kasteelrondleidingen gewoon door. Dat er gekozen is voor een muzikale bijeenkomst is niet vreemd. Roderik is een muziekliefhebber. “Maar ik heb een vrij extreme smaak, varierend van hiphop en harde jazz tot balkanmuziek. Met de uit Delden afkomstige Marle Thomsom hebben we een jazzy artiest die goed past bij het karakter van de bijeenkomst.” De gasten worden opgevangen op het voorplein en wandelen dan naar een mooie plek in het park. “Een beetje beschut, bijvoorbeeld onder een boom. We stellen bewust geen rijen banken of een groot podium op.”En als het onverhoopt slecht weer is? “Dan gaan we naar binnen in de oranjerie”, vertelt Roderik. Maar dan is er volgend jaar een nieuwe kans, want het muziekconcert in de tuin moet geen éénmalig gebeuren zijn. Het concert wordt op 17 september gehouden tussen 16.00 en 18.00 uur. De toegang is mogelijk voor VVT-leden (inclusief kinderen) met introducé. Kaarten kosten € 5 per volwassene en zijn verkrijgbaar in de Landgoedwinkel en via de websites van Twickel en de VVT. Op zaterdag 17 september kunnen de Vrienden van Twickel op een informele manier samenkomen in de kasteeltuin. Op een intieme, beschutte plek wordt een muzikaal optreden verzorgd. Marle Thomson van DE Voorzitter auteur Eduard van Emmerik, Vrienden van Twickel In juli las ik over de ‘duurzame’ plannen voor ’t Rikkerink, te Ambt Delden en stelde mijzelf de vraag: Is duurzaamheid aan inflatie onderhevig? Wat is er aan de hand? Onder de voormalige stortplaats (1969-1986) is het grondwater sterk verontreinigd met zout afkomstig van zoutafval dat in het verre verleden is gestort. Het hemelwater dat door de afvalberg sijpelt, lekt via het grondwater naar sloten en beken in de directe omgeving. De verontreiniging is niet gevaarlijk maar moet op termijn wel gestopt worden. Twickel heeft in 2007 via de rechter tevergeefs geprobeerd de provincie te dwingen de stortplaats te saneren. Formeel was vastgesteld dat hij sterk verontreinigd was, maar de uitspraak luidde dat er geen sprake was van een onaanvaardbaar risico van verspreiding (via de Hagmolenbeek) of van een onbeheersbare situatie. Volgens beheerder Twence is er geen plicht tot saneren maar is het goed dat er nu concreet aan een oplossing wordt gewerkt. Twence is voornemens om op het bovenvlak een betonachtige laag aan te brengen om het doorsijpelen van hemelwater te stoppen. Dit zal de grondwaterverontreiniging reduceren en het lekken naar het oppervlaktewater op den duur doen ophouden. Het hemelwater wordt rechtstreeks naar de sloten in de omgeving afgevoerd. Voor het aanbrengen van de afdichtende laag wordt in drie jaar tijd ca. 230.000 ton geïmmobiliseerde AEC-bodem-as als vrij toepasbare bouwstof gebruikt, een restproduct van Twence. Het is de bedoeling dat er in een volgende fase een zonne-energiepark op het verharde oppervlak wordt gebouwd waarvan de haalbaarheid in onderzoek is. Goed nieuws is dat het IBC principe (Immobiliseren, Beheersen en Controleren) eindelijk wordt toegepast en op den duur de vervuiling van het oppervlaktewater zal stoppen. Hoe lang dit gaat duren is niet bekend. Slecht nieuws is dat het verwijderen van de vuilberg in de toekomst vrijwel onmogelijk wordt. Dit kan ik nauwelijks duurzaam noemen. Wel duurzaam zijn de zonnepanelen, met een potentieel vermogen van 10 MWp. Dit resulteert in een enorme reductie in het gebruik van fossiele brandstoffen. Ik geef er de voorkeur aan de afvalberg volledig te verwijderen en het oorspronkelijk landschap te herstellen als duurzame oplossing, maar ik heb begrip voor de gekozen weg die economisch haalbaar is en toch ook een probleem oplost. Soms moet je met ietsje minder tevreden zijn. Overigens hoopt het bestuur u weer te ontmoeten bij de muzikale ontvangst op 17 september en de najaarsactiviteiten. Zie het artikel hiernaast en de agenda.

Pagina 18 zomer 2016

Cultuur en techniek in het Emsland

Tijdens de vier vriendendagen in april genoten 220 Vrienden van cultuur en techniek. Reisdoel waren de Hüvener Mühle en Schloss Clemenswerth in het Duitse Emsland. Een verslag.

auteur Helmig Kleerebezem vrienden van twickel

Na vertrek uit Delden bereikten we, via een tussenstop in het dorpje Lähden voor ‘Kuchen en Torte,’ als eerste de Hüvener Mühle bij het riviertje de Mittelradde. Deze combinatiemolen ‘leeft’ van wind en water. Het is de laatste volledig bewaard gebleven ‘watervluchtmolen’ in Europa. Tijdens de rondleiding werden we deelgenoot gemaakt van de rijke geschiedenis. In een oorkonde uit 1534 wordt de watermolen al genoemd, maar de geschiedenis gaat waarschijnlijk verder terug. In 1801 brandde de korenmolen tot aan de grond toe af maar een jaar later is deze herbouwd. Omdat de watertoevoer via de smalle rivier zeer onregelmatig was, is in 1850 besloten om boven op de korenmolen een windmolen te plaatsen. De tegenover gelegen oliewatermolen was zo in verval geraakt dat die weldra werd gesloopt. Tien jaar geleden is de Hüvener Mühle gerestaureerd.

Hüvener Mühle.

De Rundsaal in het hoofdpaviljoen van Schloss Clemenswerth.

Pagina 16 lente 2016

Grondige voorbereiding van Vriendendagen

 

Ongeveer 200 Vrienden van Twickel bezoeken in april een

watermolen en een jachtslot in het Duitse Emsland. Aan 16 deze Vriendendagen, het jaarlijkse hoogtepunt voor de

activiteitencommissie, gaat een gedegen voorbereiding vooraf.

 

De Vriendendagen vinden traditioneel plaats in het voorjaar, de voorbereiding start meestal al negen maanden eerder. De uit
zes leden bestaande activiteitencommissie komt

dan bij elkaar, om aan de hand van adviezen van ‘specialisten’ Adri Boer en Helmig Kleerebezem te inventariseren waar de reis naar toe zou kunnen gaan.

Het reisdoel moet voldoen aan een aantal voorwaarden, zegt commissievoorzitter Marcel Klieverik. “Het landgoed moet een verbinding hebben met Twickel en binnen een redelijke termijn
te bereiken zijn, dat wil zeggen maximaal anderhalf uur reizen
per bus.” Daarnaast wordt er gekeken naar praktische zaken
zoals de aanwezigheid van een restaurant voor een kof e/thee pauze onderweg en de mogelijkheid om een tussenstop te maken bij een andere interessante bezienswaardigheid (bijvoorbeeld
een historische molen of een papierfabriek). Ook worden de kosten niet uit het oog verloren. “In principe is de vriendendag kostendekkend, maar het moet voor de leden wel betaalbaar zijn.”

In een volgende vergadering wordt uiteindelijk de keuze gemaakt. Dit jaar worden het jachtslot Clemenswerth en de watermolen Hüvener Mühle in het Duitse Emsland bezocht. Dat de laatste jaren vaak koers wordt gezet richting Duitsland heeft volgens Klieverik te maken met het feit dat er bij onze oosterburen meer landgoederen zijn die binnen de gestelde reisafstand en reistijd bereikbaar zijn. Deze hebben bovendien een uitgebreidere openstelling. Ook zijn de tarieven voor restauratieve versnaperingen in Duitsland goedkoper. “Maar ook in Nederland kunnen we goed terecht hoor. Al hebben we altijd te maken met spelregels. Bij sommige locaties is onze groep te groot en worden we bij rondleidingen opgesplitst. Soms moet je sloffen over je schoenen aan. En niet alle landgoederen zijn goed toegankelijk voor mensen die moeilijk ter been zijn. De parken wel, maar de kastelen minder.”

De activiteitencommissie is goed op de hoogte van de regels, want voorafgaand aan de Vriendendagen wordt er onder leiding van Adri Boer een bezoek gebracht aan het reisdoel. Ook worden de restaurants voor de kof epauze en de lunch bezocht. Als het ‘proef-eten’ bevalt worden er gelijk afspraken gemaakt. Ook de tweede tussenstop wordt bezocht, al

is er vaak al in de voorbereiding contact geweest met de beheerders en het plaatselijke of regionale toeristenbureau. “Als commissie hebben we echt het gevoel dat we er voor onze Vrienden iets bijzonders van willen maken. We organiseren als het ware een schoolreisje voor mensen die hun schooltijd al lang achter zich hebben gelaten maar hun kennis graag willen verrijken”, licht Klieverik toe.

In de najaarsvergadering worden alle afspraken nagelopen,
de prijs per deelnemer vastgesteld en de uitnodiging opgesteld. Als ook de bussen bij de OAD zijn besteld en een programmaboekje is gemaakt, staat niets een reeks succesvolle Vriendendagen in de weg. “Het moet een goed georganiseerde dag zijn, waarbij we omzien naar elke individuele deelnemer.”

De Hüvener Mühle wordt aangedreven door wind en water.

Pagina 19 zomer 2015

Vrienden ‘träumen im Wasser’

Tijdens de Vriendendagen op 10, 11, 17 en 18 april genoten bijna 200 reislustigen onder een stralende zon van een toeristische route met alseindbestemming het Duitse kasteel Anholt, net over de grens bij Gendringen. Een kort verslag van de tocht op 18 april.

auteur Helmig Kleerebezem Vrienden van Twickel

Na een tussenstop in Zeddam, met koffie, thee en overheerlijk gebak, werden we in het kasteel in twee groepen rondgeleid door de bibliotheek, ridderzaal, pronkzaal en eetzaal. De eerste melding van Anholt dateert uit het jaar 1169; pas rond 1700 kreeg kasteel Anholt zijn huidige aanzien. Sinds 1641 is het kasteel in bezit van de vorsten van Salm. De huidige bewoner van het kasteel is Fürst Carl Philipp zu Salm und zu Salm-Salm. Hij is de 14e vorst van Salm en het tegenwoordige hoofd van het vorstenhuis, dat tot een van de oudste van de Duitse hoge adel behoort.

De kunstcollectie werd door de heren van Anholt van generatie op generatie steeds verder uitgebreid en behoort tot de grootste in het bezit van de Duitse adel. Velen van ons genoten van het beroemdste stuk uit de schilderijenverzameling “Het bad van Diana en de ontdekking van Callisto’s misstap” van onze Hollandse meester Rembrandt. Het schilderij hangt er al 230 jaar. Vanwege het vele naakt van de badende nimfen werd het schilderij vroeger met een gordijn afgeschermd als er vrouwen in de buurt waren. Na de warme lunch in het dorp Anholt werden de kasteeltuinen bezocht. Deze zijn in de 18e en 19e eeuw aangelegd. Afsluitend stopten we weer in Zeddam voor koffie of thee. Anholt is zeker één van de “Burgen, die im Wasser träumen”.

Extra kasteelconcert september

De Vrienden van Twickel worden sinds enkele jaren in de gelegenheid gesteld de kasteelconcerten, georganiseerd door de stichting Delden Klassiek, te bezoeken. Aan de serie concerten in september is vanwege de belangstelling een extra concert toegevoegd in samenwerking met het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds. De intieme concerten worden gehouden op 22,23 en 24 september op de benedengalerij van het kasteel. De toegang voor een VVT-lid kost € 25 per kaart. Kaarten kunnen besteld worden via de website Deldenklassiek.nl. Op de website VriendenvanTwickel.nl staat meer informatie over de kasteelconcerten.

pagina 17 winter 2014

Op de landelijke natuurwerkdag, zaterdag 1 november, zetten een dertig-tal vrijwilligers zich in voor het behoud van de natuur op het landgoed Twickel.Dit keer was het Bokdammerveld, een nat heideveld tussen Borne en Delden, aan de beurt. Het mooie Marskramerpad loopt er dwars doorheen. De opgeschoten jonge dennetjes en berkjes werden gerooid. Bepaalde delen van het landgoed zijn erg kwetsbaar en vaak moeilijk toegankelijk voor machines. Daarom moet in deze gebieden het onderhoud gebeuren d.m.v. handwerk. Leden van de Vereniging Vrienden van Twickel bieden op twee zaterdagochtenden per jaar hun hulp aan de Stichting Twickel aan. Het arbeidsintensieve onderhoudswerk helpt in het vrijhouden van de heide van opschot. Als dit niet gebeurt, zal de heide op den duur verdwijnen.Deze keer hebben de deelnemers genoten van een heerlijke dag. Het was uitzonderlijk mooi weer met een record temperatuur van 22 graden in een prachtig decor van herfstkleuren. De ochtend was goed voorbereid door Veroni Meier, Monique Baghus en André Luttithedde. Het zelfgemaakte gebak ging er goed in en in de tweede pauze was er ook nog verse cake van Karin Luttikhedde. Na afloop was er een gezellige lunch bij de boerderij van André. De dag werd afgesloten met een dankwoord van Marcel Klieverik, voorzitter van de activiteitencommissie. En een serieuze waarschuwing van de voorzitter van de Stichting Twickel, Maurits van den Wall Bake, om toch vooral thuis te gaan douchen en goed te controleren op teken.Maurits deed mee om een dag buiten te zijn, gewoon voor zijn plezier, en ook om Vrienden te ontmoeten die niet naar de avondvergaderingen gaan. Wat hem bijzonder trof was de grote opkomst, het enthousiasme en de gemêleerdheid van de deelnemers: jong en oud. Tot slot zei hij: “De formule is ideaal: echt win/win. Twickel heeft er werkelijk wat aan. Het Bokdammerveld is een stuk opgeknapt. De Vrienden hebben een mooie dag. Het is gezond. Het zou mooi zijn als de VVT dit vaker doen. Want op Twickel is veel te doen!” Volgend jaar in maart is er weer een natuurwerkochtend.Jongenoudin actie tijdens natuurwerkdag traditionele werkochtend van de Vrienden van Twickel. Op de website en in dit Twickelblad kunt u een (foto) verslag lezen.Tijdens de druk bezochte najaarslezing vertelde de heer Scholten Lubberink over de archeologische vondsten in Azelo en Oele bij de aanleg van transportleidingen van de Gasunie in 2004 en 2010. Die avond was er ook een extra Algemene Ledenvergadering georganiseerd. Daar is het voorstel van de verhoging van de contributie tot   22 goedgekeurd. Helaas moesten wij afscheid nemen van onze gewaardeerde secretaris mevrouw Lucie Musterd. Door haar verhuizing naar de Randstad heeft zij haar positie beschikbaar moeten stellen. Die avond konden wij echter als haar opvolger mevrouw Ulberthe Wielenga benoemen, een enthousiaste en ervaren bestuurder. Tot slot nog kort over de ledenpas en de toegang tot de tuinen van kasteel Twickel.  De ledenpas is het bewijs van uw lidmaatschap van de VvT en geeft u en een introducé(e) de mogelijkheid aan activiteiten van de VvT deel te nemen. Stichting Twickel gaf vroeger op vertoon van de ledenpas beperkte korting op de entree van de tuinen en producten in de Landgoedwinkel.  Met ingang van 2014 heeft de Stichting Twickel besloten de vrienden onbeperkt gratis toegang te verlenen tot de tuinen. Een fantastisch geschenk! Let wel de gratis entree geldt voor één persoon, de houder van de ledenpas, niet voor partner of introducé(e). We moeten ons realiseren dat de gratis entree een geschenk is; de gever bepaalt de inhoud en niet de VvT. Bent u met twee personen dan betaalt u op deze manier 50% per persoon.auteurEduard van EmmerikVrienden van Twickel

van DEVoorzitterauteurGillis de BruijnHet najaar is de tijd om onze eigen bijdrage te leveren aan het natuurbeheer. Op 1 november was er weer de

Twickelbulletin pagina 6 20-3 1985

d) Het schoningswerk op de natuurterreinen is met de rentmeester besproken. Over de plannen zult u in het volgende bulletin meer kunnen lezen. Namens het bestuur D. van Ittersum De Kosterskamp 29 7491 KR Delden Voorzitter De vrienden op stap Nauwelijks anderhalve maand lid van Ver. ’’VRIENDEN VAN TWICKEL”, of de eerste uitnodiging ligt al bij mij in de bus. Zaterdag 7 September zal er een bezoek gebracht worden aan ”Het bezoekerscentrum S.B.B.” gelegen op de Noetselerberg te Nijver- dal. De bedoeling daarvan is een inzicht te krijgen hoe men hier te werk gaat met het ontvangen en begeleiden van de duizenden bezoekers, die hier met de regelmaat van de klok komen. Het landgoed ’’Twickel” wordt ook hoe langer hoe meer bezocht en daar ontbreekt het schijnbaar (nog) aan goede voorlichting. Het bestuur van de Ver. V.v.T. heeft dit bijtijds ingezien, vandaar deze reis naar Nijverdal, waar men reeds zeer ver gevorderd is met dit probleem. Ongeveer een zestigtai leden had gehoor gegeven aan deze oproep en zo konden wij punktueel 9 uur vertrekken van ”De Kolk”. Even een eindje de Langestraat af en toen, tot grote verbazing van een ieder, richting Bentelo. Het bestuur wilde ons kennelijk verrassen met een extra kleine rondrit door het mooie Twenteland, alvorens de Holterberg werd op- gereden. De chauffeur van de O.A.D. Willem de Witte, stelde zich even voor en bracht met het bekende chauffeurspraatje, de stemming er al direct aoed in. Aansluitend nam de heer Klevering de honneurs waar. Vele tips werden er onderweg gegeven voorwat de natuur en be- zienswaardigheden betroffen. Nou, dacht ik bij mijzelf, die meneer Klevering weet er wel wat van af. Voortreffelijk werk”. t Werd langzamerhand tijd voor de koffie en men kon van de ge- zichten aflezen, dat men blij was bij ”De Wielen” te kunnen uitstap-

Twickelbulletin pagina 8 20-1 1984-1985

Twickeldag 1984 ”Een nieuwe herfst, een nieuw geluid, een excursie voor de leden!” zo luidde de uitnodiging van ons bestuur aan haar leden voor de op zaterdag 29 September te houden excursie. Nou, dat is dan voor de ongeveer 90 deelnemers een in alle op- zichten zeer geslaagde dag geworden. De weergoden waren ons die dag goed gezind, zodat we omstreeks 9 uur in een zonnige stem ­ ming van De Kolk in Delden konden vertrekken. De 2 geriefelijke reisbussen van Ter Beek-Tubbergen volgden de landschappelijk mooie route via Borne langs Het Mollenven, Het Stift Weerselo en de havezate Everloo naar Singraven, waar tegen 10 uur in het res ­ taurant bij de watermolen voor ons een koffie ’’expresso” werd ge- serveerd. Want 10 minuten later begaven wij ons al naar de haveza ­ te Singraven om hetzij eerst met jachtopziener Kuipers een wande- ling door het park en de oude moestuin te maken hetzij in kleine groepjes veel schoons in het interieur van het huis te bezichtigen en te bewondpren. Na een uur werden de rollen omgekeerd. De naam Singraven, hetgeen ’’Grote graven” betekent, wordt al in 1380 genoemd. Hiermee werd niet de Dinkel bedoeld, maar de ”Om-