Er staat de volgende zin: De vuilstort het Rikkerink is onlangs gestoten, doordat nu eindelijk een nieuwe stortlocatie in Twickel in gebruik is genomen. De oplettende lezer zal opgemerkt hebben dat er gestaan had moeten hebben ”een nieuwe stortlocatie in Twente in gebruik is genomen”. De voorzitter. ”Uif de speelgoedkasf” Ganzenborden Zoals u wel begrepen zult hebben uit het vorige artikel, is de speel- goedkast op Twickel goed gevuld. Het lijkt me daarom aardig nog eenseen greep tedoen uit deze kasten u in dit artikel het eenenander te vertellen over ganzenborden. In de kast bevinden zich twee gan ­ zenborden, gedrukt bij Erven Wijsmuller te Amsterdam. Het ene bord dateert uit ongeveer 1835 en is een houtsnede, het andere is een steendruk en dateert uit ongeveer 1860. In deze tijd waren gedrukte bordspelen reeds algemeen bekend. Interessant is de historische ontwikkeling van deze bordspelen en met name van het ganzenbord. Tot aan het begin van de 19deeeuw werden dezespelen in houtblok- ken gesneden of, net als kaarten, in koperen of stalen platen gegra- veerd, daarna afgedrukt op papier en tenslotte ingekleurd met water- verf. Ter versteviging werd het geheel vaak op linnen of karton ge- plakt. Door het lithografische drukprocede, dat in de 19de eeuw sterk op- kwam, werd het mogelijk om in een drukgang honderden exemplaren te vervaardigen. Hoewel de steendruk of lithografie in verschillende kleuren gedrukt kon worden, werden tot ongeveer 1880 de spelen en prenten vaak nog met de hand in- of bijgekleurd. Het drukken van bordspelen is in Nederland een vrij gespecialiseerde bedrijfstak geweest. In de Noordelijke Nederlanden was Amsterdam verreweg het belangrijkste produktiecentrum. Gedurendede periode 1750-1900 waren daar tientallen familiebedrijven gevestigd, met na ­ me in de Jordaan, die zich toelegden op het drukken van ganzen- en uilenspelen en allerlei variaties daarop. Zo was het bedrijf van Erven Wijsmuller ook gevestigd in de Jordaan. Het archief te Amsterdam