pagina 9 zomer 2010

& U«?T>*75 g •V Twiekel * De raderstoomboot op de IJssel met op de achtergrond Deventer. Anonieme potloodtekening uit het Cemeente Archief Kampen. J.H. graaf van Rechteren en de commissa- rissen Mr. M. van Doorninck, B.J. Werninck,. J.D.C. baron van Heeckeren, Baron Schimmelpenninck van der Oye, J.A.J. ba ­ ron Sloet tot Oldhuis en R. van Romunde. De heren H. Budde CJzn en C. Westenenk waren tot directeuren benoemd. Op 11 Sep ­ tember 1837 gaf Koning Willem l, hij heeft ondertussen 32 aandelen, goedkeuring aan de nieuwe onderneming. Baron J.D.C. van Heeckeren heeft, naast zijn commissariaat, vijf aandelen en zijn vader, W.H.A.C. baron van Heeckeren van Kell, heeft er een. De officiele oprichting van de R.lj.S.M. vond plaats te Deventer op 4 november 1837. Op 16 en 17 augustus 1838 maakt de Admiraal van Kinsbergen’ proefvaarten van Kampen naar Amsterdam en vice versa. In de naam van deze groen-wit geschilderde boot, uitgerust met twee masten voor zeilen, werd Luitenant-admiraal Jhr. Jan Hendrik van Kinsbergen, Graaf van Doggersbank (1735-1819) geeerd. Eind augustus maakt de ‘Drusus’ een proefvaart van Kampen naar Keulen. De boot was vernoemd naar de Romeinse veldheer Nero Claudius Drusus. Deze zou de verbinding hebben laten graven tussen Rijn en IJssel. Van Rechteren voer mee vanuit Kampen en in Arnhem scheepte zijn ‘Gelderse collega’ Van Heeckeren in. Prins Wilhelm, de tweede zoon van de koning van Pruisen en tal van Duitse notabelen kwamen in Wesel aan boord. Op zondag 9 September 1838 ging in Kampen de dienst Amsterdam-Kampen-Keulen met de beide raderstoomboten officieel van start. Een retour van Keulen naar Amsterdam kostte fl. 5,50, fl. 4.00, fl. 2.20, en fl. 1,25. Concurrentie Na een jaar R.lj.S.M. was de opbrengst van de beide stoomraderboten ‘nul‘ en de Maatschappij leed daardoor een schade van fl.10.000,-. In een brief van 13 September 1839 stelt Graaf van Rechteren: "Het bewijs is dus daar dot wij op den tegenwoordigen voet weinig of niets verdienen. Wat is er dan tegen, dat men door eene uitbreiding beproeve om in eenen beteren toestand te geraken?". Toch was het jaarverslag over 1839 positief. De beide boten vervoerden, ondanks de lage waterstand, bijna ‘twee miljoen pond’ aan goederen en bijna 20.000 personen. De winst over dat jaar was fl. 8.604,-. De resultaten in 1841 waren hoopgevend voor de toekomst. Dit zal mede te danken zijn geweest aan de in 1840 gebruik geno- men tweede rivierboot ‘IJssel’ voor het traject tussen Kampen en Keulen. De nieuwe stoomboot was evenals de beide andere gebouwd op de werfvan de Nederlandsche Stoombootmaatschappij te Rotterdam (N.S.B.M.). Baron van Heeckeren van Wassenaer (hij kon op 8 december 1838 niet naar de vergadering in Wijhe komen) schrijff op 19 december 1838 de commis- sarissen over het voorgenomen besluit: “Het komt mij ongeraden voor een tweede rivierboot te bestellen, zoolang niet alle aan- deelen geplaatst zijn, terwijl bovendien nog in het aenstaande jaar de betaling der modder- molen zou moeten plaats vinden. Ik onthoud mij derhalve van de beoordeeling". Ook baron Schimmelpenninck van der Oye was niet enthousiast over de tweede rivierboot. Hij meent dat het vervoer van meer goederen weinig winst zal opleveren, terwijl hij voor het vervoer van passagiers concurrentie vreest van de spoorweg. De volgende jaren wordt de Maatschappij regelmatig geconfronteerd met diverse tegenslagen op de ‘Drusus’ en de ‘Admiraal van Kinsbergen’. Na 1845 zwijgt het huis- archief over het verdere wel en wee van de Maatschappij. Een reden hiervoor kan zijn dat J.D.C. baron van Heeckeren dan al is afgetreden als commissaris. Dat de R.lj.S.M. toch wel bestaansrecht heeft gehad, blijkt door het aanschaffen van een aantal nieuwe schepen in de jaren 1854 t/m 1885. In 1887 valt echter het doek voor de Maatschappij. De concurrentie van de spoorlijnen was hier zeker debet aan. Helmig Kleerebezem Ceraadpleegd: H u isarchief Twiekel: 1147, 1148/1,1148/2,1148/3 en 1149-1160. Openbare Bibliotheek, Kampen. De Kamper Almanakken: 81/82, 82/83, 83/84 en 86/87. Stedelijk Museum Kampen, Kampen. Afbeelding Raderboten voor Kampen in 1838. Frans Walkate Archief, Kampen. Informatie Atheneum Bibliotheek Deventer: Eerste bijeenkomst van deelnemers in de R.lj.S.M., 3 december 1836, door J.H. Graaf van Rechteren. Mijn uitstapje ‘Kampen naar Arnhem met de stoomboot Drusus in 1843, beschouwd door G.H.W. in 1847. Baron op klompen. Mr. B.W.A.E. baron Sloet tot Oldhuis (1807-1884), door Wim Coster.