pagina 9 winter 2011

Herstel vijversHof te In de bodem van een vijver op landgoed Hof te Dieren zijn kleilagen aangebracht. Zo wordt het water longer vastgehouden en blijft de buitengracht op niveau. De gracht was bij gebrek aan water dichtgegroeid. Op landgoed Hofte Dieren ligt een vijver- partij bestaande uit een aantal met elkaar verbonden vijvers. De vijvers werden altijd gevoed door de Ruitersbeek die vanuit Mid- dachten komt. De vijverpartij is grotendeels gegraven tot op een natuurlijke leemlaag. Op enkele plekken ontbreekt die leemlaag echter. In de oorspronkelijke situatie was dat geen probleem. Door voldoende aan- voer vanuit de Ruitersbeek en een relatief hoge grondwaterstand bleef er voldoende water in de vijvers. Sinds Vitens in de zestiger jaren water is gaan winnen op de Veluwezoom is de waterstand in de omliggende graslanden van Twickel sterk gedaald en de aanvoer van de Ruitersbeek geheel verdwenen. Hierdoor gingen de vijvers, met name op plekken waar geen natuurlijke leem ligt, water verlie- zen. De stroomopwaarts en hoogst gelegen vijver, "Wijert” genaamd, viel vrijwel droog. Om dit te compenseren heeft Twickel een pomp geplaatst waarmee van het voor- tot najaar grondwater in de Ruitersbeek wordt gepompt om de vijvers voldoende te voeden. In de winter is de grondwaterstand voldoende hoog om de lager gelegen vijvers van water te voorzien. Vitens heeft beloofd binnen tien jaar de negatieve gevolgen van de waterwinning voor een aanzienlijk deel weg te nemen. Ook de Ruitersbeek wordt binnenkort her- steld. Uit hydrologisch onderzoek is geble- ken dat dit nog niet voldoende is om de vijverpartijen van Hof te Dieren blijvend van water te voorzien. De hoeveelheid water die door de Ruitersbeek gaat stromen is kleiner dan voorheen en de grondwater ­ stand is lager dan vroeger. Door op de bodem van de Wijert een kleilaag aan te brengen in de delen die geen natuurlijke leemlaag hebben, was dit wel te realiseren, zo bleek uit onderzoek. September 2011 was het dan zo ver. Uit flora- en faunaonderzoek bleek dat dit de periode was waarin de werkzaamheden het beste konden plaatsvinden. Allereerst werden de “Wijert” en een klein deel van de aansluitende Ruitersbeek tot op de minerale bodem uitgebaggerd. Uiteraard werden de aanwezige vissen en amfibieen vooraf ge- vangen en in de andere vijverpartijen over- gezet. De bagger is afgevoerd en op een daarvoor geselecteerde akker gedeponeerd. In die delen waar geen natuurlijke leem- bodem is, is ongeveer dertig centimeter zand verwijderd. Op deze plekken is een even dik pakket klei teruggeplaatst. De klei is gewonnen in een aanliggend weiland nabij de vijver. Hier verwisselden we de grond. Het zand kwam in de plaats van de klei in het weiland terug. Hierdoor hielden we een gesloten grondbalans en konden we de kosten laag houden. Door deze maatregelen houden we nu het water zo goed vast dat het mogelijk is om ook de buitengracht weer van water te voorzien. Hiervoor is de overloop in de dam tussen de Wijert en de buitengracht aangepast waardoor i/5e van de beschik- bare waterhoeveelheid gebruikt kan worden om de buitengracht op niveau te houden. De buitengracht was de laatste jaren door watergebrek (lage grondwaterstand) dicht ­ gegroeid en is gelijktijdig weer opge- schoond en uitgebaggerd. De werkzaamheden konden uitgevoerd worden door subsidies van de gemeente Rheden en provincie Gelderland en een eigen bijdrage van stichting Twickel. We hopen dat we binnen enkele jaren de pomp kunnen uitzetten en voldoende water op een natuurlijke wijze via de Ruitersbeek aangevoerd krijgen. Hof te Dieren is er in ieder geval klaar voor! Wilke Schoemaker