pagina 9 winter 2007

9 [AARGANG16 WINTER 20 eerste veiligheidsbroeken aan hadden. Loodzwaar waren ze, waardoor ze altijd afzakten. Daarnaast waren die broeken in de winter wel lekker warm, maar in de zomer erg zweterig. Heden ten dage zijn de veiligheidsbroeken stukken comforta- beler. Ook zijn er helmen en handschoe- nen gekomen. De Harvester Veel bossen zijn ontstaan door de bebos- sing van de woeste gronden na de mar- kenverdelingen in het midden van de ig e eeuw. Na een cyclus van circa honderd jaar werden deze in de periode na de Tweede Wereldoorlog tot 1990 geoogst. De bospercelen werden daarbij in een keer kaalgekapt. Na i990werd gewerkt volgens andere inzichten. Zo werd er selectief gekapt om natuurlijke verjonging te ver- krijgen. In de loop van de jaren negentig deed ook in Nederland de houtoogstma- chine, de Harvester, zijn intrede. Dit is een soort shovel, maar zonder bak. Op die plaats is een arm gemonteerd. Aan die arm zit een ‘houtoogstkop’. De door een Harvester gevelde boom gaat in horizon- tale stand door deze houtoogstkop om gezaagd te worden, terwijl de stam onder- tussen ontdaan wordt van de zijtakken. De laatste baron hield graag toezicht op de werkzaamheden in het huispark. Hier is hij aanwezig bij het pianten. Tegenwoordig wordt op Twickel circa vijf- tig procent van het hout met de Harvester geoogst en vijftig procent met de motor- zaag. Het uit de broek kappen en het uit- snoeien van een eik met een bijl en een handzaag kost circa tien manuren. Het vellen en uitsnoeien van een eik met de motorzaag kost circa €6r manuur. Het vel ­ len van een boom met de Harvester kost circa een minuut. De handeling gaat tel- kens met een factor tien sneller. Ik heb wel eens gelezen dat iemand in de Middeleeu- wen in zijn hele leven net zoveel informa- tie te verwerken kreeg als wij nu in een dag. Als ik dat spiegel aan de houtoogst methoden geloof ik het direct. Nu wordt er jaarlijks op het landgoed Twickel ongeveer 4000 m 3 hout geoogst (150 vrachtwagens). Dit bestaat dan uit gemiddeld 750 m 3 eik, 750 m 3 beuk, 500 m 3 lariks en 2000 m3 grove den (grenenhout). In een ruwe schatting kan gezegd worden dat ongeveer twintig procent hoog kwalita- tief zaaghout is, dat vaak gebruikt wordt in de meubelindustrie. Veertig procent is redelijk zaaghout, dat gebruikt wordt voor het maken van balken en vloeren en ander materiaal voor de huizenbouw. De overige veertig procent is ‘industriehout’. Hier wor ­ den onze kranten, spaanplaat en verpak- kingsmateriaal, zoals bijvoorbeeld sinaas- appelkistjes van gemaakt. Gert-Jan Roelofs, bosbaas Twickel Te Veldbuis demonstreert hoe het uit de broek kappen van een boom in zijn werk gaat. Veilig brandhout zagen leder die in het bos werkt, moet zich houden aan de wettelijk voorgeschreven veiligheidseisen. Om ditte bevorderen heeft de Stichting Twickel in samenwer- king met het AOC Oost voor de brand- houtklanten een cursus opgezet. Hierin staan veiligheid en omgang met de motorzaag voorop.