pagina 9 voorjaar 2006

Landgoed Nettelhorst: cultuurhistorische betekenis weer zichtbaar Van het landgoed Nettelhorst, met een op- pervlakte van no hectare, resteert alleen het bouwhuis met schuur en de mine van het kasteel. Vanaf 1994 tot maart 2006 heeft het landgoed een reconstructie onder- gaan, waardoor de cultuurhistorische bete ­ kenis beter zichtbaar is gemaakt. Een ge- sprek over de werkzaamheden met Ron Blom, vanaf 1990 beheerder Gelderse bezit- tingen waaronder Nettelhorst valt. Historie De aloude havezate wordt reeds genoemd in 1133. Edn van de heren Nettelhorst, Lam- bertus van Nettelhorst, kwam om tijdens de noodlottige slag bij Ane in 1227. In 1510 vestigden zich de eerste van Heec- kerens op Nettelhorst en de laatste telgen uit deze familie bewoonden het kasteel tot 1834. Het kasteel ging toen over in handen van J.D.C. baron van Heeckeren van Was- senaer, heer van Twickel. Na tientallen jaren leegstand werd het in 1875 afgebroken. Net voor de afbraak bezocht de wandelende dominee J. Craandijk het landgoed Nettel ­ horst en schreef in zijn eerste boek ‘Wande- lingen door Nederland met pen en potlood’: “Straks komt boven de lange boomenreeks even het torentje van het huis Nettelhorst uit”, en ging vervolgens in op de omgeving, “voorts is meestal laag en broekerig wei- land en drassige heide.” In 1876 komt de wandelende dominee weer langs Nettel ­ horst en schreef in zijn tweede boek: “Voor den zomer van 1875 hadden wij terzijde van den Borculoschen weg het kasteel Nettel ­ horst zien liggen. Het torentje, dat indertijd boven het dak uitstak, is nog gespaard, maar overigens behoort 00k de Nettelhorst tot de adellijke huizen die gesloopt zijn”. Reconstructie In 1994 heeft Ron Blom het plan geschreven voor de reconstructie van het landgoed Net ­ telhorst dat nu in de afrondende fase zit. “Het kasteel met de binnenplaats was om- sloten door een gracht van 15 d 20 meter breed en het grondgebied daarbuiten door een smallere gracht. Dit grachtenstelsel hebben we in 1994 opnieuw uitgegraven”. Op basis van een hydrologisch onderzoek is in n999 de wateraanvoer vanuit de Berkel naar het grachtenstelsel hersteld. Bij dit onderdeel van de reconstructie wordt het water in het grachtenstelsel middels een windwatermolen op peil gehouden," aldus een enthousiaste beheerder. In 2003/2004 werd het vroegere ovaal op de voorplaats weer in ere hersteld en de beplanting rond Nettelhorst in de zomer van 1875. Tekening uit ‘Wandelingen door Nederland met pen en potlood het bouwhuis aangepast. Slotfasevan het project is de reconstructie van een houten brug overde buitengracht. Natuurwaarde “Vermeldenswaardig is, aldus Ron, “dat korte tijd na het uitbaggeren van het grach ­ tenstelsel zich een populatie boomkikkers heeft gevestigd op Nettelhorst. Alvorens het water in de grachten komt, wordt het door een rietveld gefilterd, waardoor de wa- terkwaliteit voor de boomkikker gewaar- borgd blijft.” Een goed voorbeeld van de positieve gevolgen voor de natuur van een op cultuurhistorie gericht project. Gezien de aard der werkzaamheden heeft de provincie Gelderland archeologisch on ­ derzoek laten uitvoeren op het terrein met als conclusie: “een terrein van hoge arche- ologische waarde". Subsidies Het totale project werd, behalve door de Stichting Twickel, mede gefinancierd door de provincie Gelderland (regeling natuur, bos en landschap), regeling Waardevol Cul- tuur Landschap en het Fonds Vernieuwing Landelijk Gebied. Helmig Kleerebezem Met dank aan Ron Blom De houten brug over de buitengracht in de afrondende fase.