pagina 8 najaar 2010

Spelevaren op de vijver van Twickel; vervolg In het winternummer van het Twickelblad 2006 vertelde ik in het artikel ‘Spelevaren op de vijver van Twickel’ over de Narval, een speelgoedscheepje van George en Rodolphe van Heeckeren van Wassenaer. Dit model van een kotterjacht, varende onder Franse vlag, was in 2006 in niet al te beste staat. Inmiddels is het prachtig gerestaureerd door Yolan Brantjes. Yolan Brantjes is gespecialiseerd in het restaureren van scheepsmodellen en heeft haar atelier in Harlingen. Voor de restaura- tie van deze Franse Kotter is zij naar Twickel gekomen om het model ter plekke te restaureren. Het schip is direct herkenbaar als speelmodel, vanwege de zware kiel en het extra gewicht dat onderaan de kiel zit. Het werd aangebracht om het model beter te laten zeilen. De aanwezigheid van dit speelvaartuig op kasteel Twickel past hele- maal in een traditie van een waterrijk land, waar speelvaartuigen in allerlei soorten en maten op de grote vijvers van buitenplaatsen lange tijd populair waren. Halve wind De Narval zal rond 1864 in Frankrijk gekocht zijn. Het was een model van een scheepstype dat in Nederland rond 1850 op het water verscheen. In Frankrijk en Engeland waren deze kotters al een aantal jaren eerder te zien. Het speelschip is vrij groot; de romp is 1 meter 65 lang en het is 1.75 meter hoog. Er was dus zeker een volwassene voor nodig om het op te tillen en te water te laten. Bovendien moesten de zeilen in de juiste stand worden gezet en 00k daarvoor waren de negenjarige George en zevenjarige Rodolphe nog net te klein. Mogelijk dat het aan de ene kant Model roei-jachtje. van de vijver te water werd gelaten, zodat het met halve wind naar de overkant zeilde, waar de kinderen het opvingen, omdraaiden en met een zetje weer naar de overkant terug lieten varen. In gedachten zie ik George en Rodolphe van Heeckeren van Wassenaer met dit prachtige zeilschip bij de vijver spelen… Baldakijn Behalve vissen en spelevaren met hun speelgoedschip was er voor de kinderen van Heeckeren nog een mogelijkheid te genieten op de vijver van Twickel, zo blijkt uit een tekening uit 1869, gemaakt door de onderwijzer van Rodolphe, de heer H.L. Heykoop. In September van dat jaar tekende hij de vijver in de parktuin van Twickel met daarop afgebeeld een roei- jachtje met baldakijn. Hij heeft in deze periode nog een tekening gemaakt van een Twickel boerderij. Beide tekeningen zijn ‘observatietekeningen’ dus ter plaatse naar de werkelijkheid getekend. Van de oor- spronkelijke tekeningen zijn alleen de foto’s nog bewaard gebleven in een fotoalbum van George. Eigenlijk is het heel bijzonder dat in die tijd al foto zijn gemaakt van tekeningen. Ik denk dat ze speciaal voor George zijn gefotografeerd, zodat hij ze als ‘sweet memory’ in zijn fotoalbum mee kon nemen naar Neuwied, waar hij destijds op kostschool verbleef. Volgens de tekening zou er dus ooit een prachtig roei-jachtje op Twickel zijn geweest. Ookfamilie en vrienden spelevaren. Hier zitten Ludo H. Schimmelpenninck van der Oye en haar gouvernante Jeanne Chassagnard in de Canadese kano op het Grote Meer achter het kasteel Twickel, ca. 1904.