pagina 7 winter 2004

bestuur ressorteert een directeur, die samen met het hoofd Museale Zaken een staf van vijftien medewerkers aanstuurt. Samen zijn zij verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. “Je kunt zeggen dat ik als hoofd Museale Zaken me bezig houd met alle activiteiten die in het kasteel plaatsvinden”, vertelt Diane Visser. De afgelopen jaren heeft de stichting zich geconcentreerd op de restauratie van het kasteel en overige gebouwen. Dit proces is nu zo goed als afgerond. Het jaar 2004 heeft in het teken gestaan van de herinrichtingsplannen van het kasteel. Plannen voor de naaste toekomst behelzen onder meer het herstel van de directe omgeving van het kasteel, waarbij wordt gedacht aan restauratie van de moestuin, de boomgaard en het Sterrenbos. Landerijen Het kasteel met bijgebouwen en omringende landerijen beslaat momenteel 170 hectare, bestaande uit bos- en cultuurgronden. De laatste zijn verpacht aan ongeveer vijftien pachters. Ooit bezat de Stichting Huis Bergh 2900 hectare grond, maar in de jaren tachtig is ruim 2700 hectare grond overgegaan aan de Vereniging Natuurmonumenten in gemeenschappelijk bezit, toen de stichting versterking van haar fmanciele middelen nodig had. Huis Bergh is dus nog steeds voor een deel eigenaar, maar Natuurmonumenten werd verantwoordelijk voor het beheer. Tot Huis Bergh horen het ‘Sterrebos’ en het aangrenzende bos ‘De Plantage’. Ook is de stichting eigenaar van de motte in het Montferland. Deze verdedigingsheuvel is een Rijks Archeologisch Monument. Op de motte ligt Hotel Montferland. Tot de historische gebouwen die de Stichting Huis Bergh bezit, behoren diverse panden in ’s-Heerenberg en de grafelijke korenmolen te Zeddam. Deze is omstreeks 1450 gebouwd en behoort tot de top honderd monumenten van Nederland. Maar liefst 30 vrijwilligers houden de molen draaiende. De Berghse munt staat naast het kasteel en dateert ook uit de 15e eeuw. In de kelder bevindt zich een muntwerkplaats. Bezoekers kunnen op afspraak onder leiding van de muntmeester zelf munten slaan. Wat betreft het onderhoud wordt vaak personeel van de Stichting Particuliere Historische Buitenplaatsen, het PHB, ingehuurd. Huis Bergh heeft zelf nog edn tuinman in dienst. Ook het onderhoud van het kasteel zelf is grotendeels uitbesteed. Kleine klussen verricht de kasteelbewaarder uiteraard wel zelf. Tijdens publieks- bezoek zoals bij concerten, congressen en partijen houdt hij toezicht. Vrienden De ontstaansgeschiedenis van de Vrienden van Huis Bergh en de Vrienden van Twickel verschilt erg. Kwamen in Delden de Vrienden voort uit een actiegroep, in ’s-Heerenberg is de oprichting van de vereniging Vrienden van Huis Bergh een initiatief van de Stichting Huis Bergh zelf. De Vriendenkring van Huis Bergh telt vierhonderd leden. Dianne Visser is erg ge in het grote aantal Vrienden van Twickel. “Misschien zouden we hier nog wat actiever moeten worden bij het werven van vrienden”, merkt Diane Visser op. Het werk van de Stichting Huis Bergh wordt ondersteund door de Vrienden van Huis Bergh, die door contributies aankopen en restauraties van schilderijen en andere kunstvoor- Hoofd Museale zaken Diane Visser. Op de achtergrond een portret van Jan Herman van Heek. werpen mogelijk maken. “De vrienden hebben tegen gereduceerde prijs toegang tot de concerten en lezingen die in het kasteel worden georganiseerd. Bovendien kunnen ze eenmaal per jaar gratis aansluiten bij een rondleiding door het kasteel. Men kan lid worden van de Vriendenkring tegen betaling van minimaal € 21 per jaar.” Museum Net als de Stichting Twickel kan de Stichting Huis Bergh een beroep doen op een flinke groep vrijwilligers. Een groep van drie mensen is actief in het archief en de bibliotheek. Vijf vrijwilligers vormen samen de educatieve werkgroep die activiteiten voor kinderen bedenkt. Voor het toezicht bij partijen, vergaderingen en concerten kan een beroep worden gedaan op vijf vrijwilligers. Een grote pool van 25 vrijwilligers vormt samen de gidsen, bijgestaan door een tiental suppoosten. De vrijwilligers ontvangen een onkostenvergoeding, hebben gratis toegang tot concerten en eens per jaar wordt er voor hen een vrijwilligersdag georganiseerd. “Huis Bergh was toe aan een andere presentatie”, vertelt Diane Visser terwijl we de trappen van het kasteel oplopen. “We hebben een NIPO-enquete onder de bezoekers laten uitvoeren. Wat bleek was dat de mensen voor de ‘ridders, hamassen en wapens’ kwamen. Men had geen weet van de unieke kunstverzameling. De collectie leende zich niet voor rondleidingen onder leiding van een gids. Voor de een liep men te snel langs de kunstwerken, voor de ander te langzaam. Iedere gids vertelde bovendien weer een ander verhaal. Kortom, het deed geen recht aan de collectie en aan de droom van Van Heek. Het werd tijd voor een andere, betere manier van presenteren. Daarbij heeft Henk van Os ons geadviseerd. Het doel van de herinrichting van Huis Bergh was niet zozeer om duizenden bezoekers meer te trekken, maar om de collectie toegankelijker te maken.” Maarten Hermanussen