pagina 6 winter 1997

Watertoren Ook in Stad Delden zijn enkele nieuwe monumenten aangewezen. A1 geruime tijd stand de 37,5 meter hoge watertoren in Neo-Renaissance stijl op de nominatie. In 1894 werd de toren in opdracht van baron Van Heeckeren door H.P.N. Halbertsma ontworpen. De toren heeft een belangrijke rol gespeeld bij de watervoorziening niet alleen voor het huis Twickel maar tevens voor de gemeen- te Stad Delden. In de toren is een Intze-reservoir van 200 m3 geplaatst. De toren is zeer rijk gedetailleerd en gedeco- reerd. Met name de toegangspartij en de reservoiromman- teling zijn fraai versierd. Ook het interieur van de waterto ­ ren is rijk aangekleed. Daarbij komt nog de beeldbepalende ligging in het landschap en de samenhang met de naburige Twickelhuizen. Aan weerszijden van de Watertorenstraat staan twee dubbele dienstwoningen van het landgoed Twickel. De woningen zijn in 1924en 1925 gebouwd naar ontwerp van architect H.A. Pothoven uit Amersfoort. Met name de vormgeving en het materiaal gebruik zijn gei op de Engelse plattelandsarchitectuur. Cottage-stijl Architect Pothoven had ook bemoeienis met de Cramershof (1906), een landhuis dat samen met andere monumentale panden is gelegen aan de rand van de Cramerswei aan de onverharde Cramersweg in Delden. In 1932 verbouwde Pothoven de bovenverdieping van het huis. Daarbij werd de loggia in de achtergevel verkleind. In jaren twintig heeft de tuinarchitect P.H. Wattez de Cramershof korte tijd bewoond. De Cramershof is een vanaf een T-vormige plattegrond over een bouwlaag opgetrokken, witgepleisterd pand onder een rietgedekt schilddak. Zeer bijzonder is de veran ­ da met de zes Dorische zuilen waarop de kap rust. Het is een gaaf voorbeeld van de Cottage-stijl. Bij het station in Delden, staat in een ruime, beschutte tuin met een fraai smeedijzeren hek de villa Bagatelle in sobere Neo-Classicistische trant uit circa 1870. Oorspronkelijk diende het pand als woonhuis voor de sta- tionschef. Het siersmeedwerk op de schoorsteenborden. de prachtige deurpartij onder afdak en het bovenlicht met levensboom en de profiellijsten zijn enkele elementen van de Neo-Classicistische bouwstijl. Bruggeman en Zaagmolen Richting Hengelo aan de Hengelosestraat 22 ligt een boerderij van het krukhuistype Bruggeman uit 1880, gebouwd in opdracht van Twickel. De voorgevel is beeld- bepalend gelegen aan de beek, de noordelijke zijgevel aan de doorgaande straat. De boerderij kent een L-vormige plattegrond. In de rietgedekte kap van het voorhuis bevin- den zich drie ronde ‘ooglidvensters’. Aan de Zaagmolenweg is tenslotte een complex van drie bij de zaagmolen van Twickel behorende dienstwo ­ ningen uit omstreeks 1900 en uit 1916 als beschermd monument aangewezen. De zaagmolen zelf, die van voor 1850 dateert, was al monument. Ten noorden van de zaag ­ molen staan een langgerekte en een kleine dienstwoning, circa 1900, aan de zuidkant een dubbele dienstwoning uit 1916. De langgerekte woning ligt recht tegenover de zaag ­ molen, de kleine ten westen daarvan. De samenhang met de zaagmolen en karakteristieke vormgeving van de gebouwen geven het geheel een sfeervolle beslotenheid. De gepensioneerde huismeesler van Twickel, Gerrit ter Boo, overziet de tuin van het huis Bruggeman, ca. 1945. Foto: collectie A. de Ruiter – ter Boo.