pagina 6 najaar 2009

Opstal op vreemde grond Het was tijdens een vakantie naar de Baltische staten dat rentmeester Schimmelpenninck van reisleider F. Erens hoorde dat er in de gemeente Ermelo een paviljoentje staat dat van Twickel afkomstig is. Helmig Kleerebezem reisde af naar de Veluwe en stuitte op de vroegere kolenloods van de watertoren van Twickel. Mijn nieuwsgierigheid was geprikkeld. Ik wist dat er bij de watertoren een kolen ­ loods en een schuurtje hebben gestaan die aan de omschrijving ‘paviljoentje’ zouden kunnen voldoen. Bij aankomst in een zonnig Ermelo, in de tuin van eigenaar M. Hoenderop, was het mij al snel duide- lijk: hier stond de voormalige kolenloods. Het is een vakwerkgebouwtje geheel uit hout opgetrokken, oorspronkelijk geverfd in de kleuren donkeren lichtgrijs. In Ermelo zijn de vakken wit geschilderd, waardoor het effect sprookjesachtig is geworden. Bijzonder zijn de kruispannen met orna- menten in keramiek, zogenaamde dak- kammen. De topgevels (eindvorsten) zijn voorzien van een frontonstuk als dak- ornament met bladmotief. De windveer- pannen eindigen met krullen. Dit dak- 4 – c f Revisietekening waterleiding Twickel. pannenensemble werd geleverd vanuit Oegstgeest. In vaktermen gaat het om de ‘Oegstgeester dakpan’. Twickelvriend Ab Timmer uit Leek (zijn grootvader was de eerste machinist van de watertoren en zijn vader de tweede) had mij al verteld dat de kolenloods omstreeks 1968 was verwijderd, in verband met de aanleg van de rondweg. De loods is eind negentiende eeuw gebouwd. De bouw van de watertoren is op 15 mei 1893 door baron van Heeckeren van Wassenaer ‘op den Huize Twickel aanbesteed aan de aan- nemerscombinatie E. Scholten en Zoon en H. Westenberg uit Almelo. De op- dracht omvatte ‘het bouwen van de water ­ toren met ketelgebouw, schoorsteen en een waning voor den machinist, onder bijleve- ring der benodigde materialen, uitgezon- derd de machines met ketel, de buisleidin- gen en het ijzeren reservoir’. De baron betaalde aan de aannemers/ 47.998,-. Op de revisietekening (13 juli 1895) van de waterleiding te Twickel zien we op de plattegrond de kolenloods. De afmetin- gen zijn 4×6 meter en de hoogte tot aan de dakkammen is 6,5 meter. Naast de machinistenwoning staat een soortgelijk schuurtje opgetrokken in vakwerk en steen.