pagina 3 najaar 2008

Schaalvergroting agrarische bedrijven Schaalvergroting van agrarische bedrijven is sinds i960 een opvallend verschijnsel. Dit is vooral een gevolg van de snelle ontwikkeling van de techniek,waardoor de productie per arbeidskracht enorm is toegenomen. Helaas zijn de reele prijzen van landbouwproducten in die tijd sterk achtergebleven, waardoor de huidige boer gedwongen wordt om 00k veel meer te produceren om toch nog aan een redelijk inkomen te verdienen. Het landgoed Twickel is ruim 4000 ha groot, waarvan de helft bestaat uit land- bouwgronden. In 1970 telde het landgoed 150 pachtbedrijven. Intussen is ditterug- gelopen tot minder dan 50. De belangrijk- ste tak is de melkveehouderij (70%). De overige bedrijven (30%) houden kippen, geiten, schapen, vleesvee of jongvee. De gemiddelde bedrijfsomvang is in die tijd toegenomen van 13 tot ca 40 ha. In het algemeen zijn de vrijkomende gronden in goed overleg verpacht aan de omliggende bedrijven, waardoor tevens de verkaveling sterk verbeterd kon worden. Hetzelfde geldt voor het melkquotum van stoppende pachters. Ditwerd op pachtbasis overge- dragen aan andere pachters. De pachters hebben zelf 00k fors ge vesteerd. Bijna iedere melkveehouder op het landgoed beschikt tegenwoordig over een moderne ligboxenstal. De animo om te boeren is groot. Er zijn relatief veel jonge boeren en opvolgers. Dit is logisch want de overname van een pachtbedrijf is veel eenvoudiger dan een eigendoms- bedrijf. De keerzijde is dat er weinig ruimte ontstaat voor verdere schaalver ­ groting. Schaalvergroting Het landgoed wordt gekenmerkt door een heel scala van landschappen varierend in essen, ontginningslandschappen, beek- dalen en kleine kampjes. Schaalvergro ­ ting past op de ene plek beter dan op de andere. Daarom richt het beleid van de stichting zich niet uitsluitend op schaal ­ vergroting. Om kleinschalige landschappen te kun- nen behouden is de stichting al jaren op zoek naar andere mogelijkheden. Voor- beelden hiervan zijn: bedrijven die hun producten zelf verwerken of bedrijven die nevenactiviteiten ontplooien. Ook heeft een drietal bedrijven gekozen voor een natuurgerichte bedrijfsvoering, waarbij het natuurbeheer een forse bijdrage levert aan het gezinsinkomen. Concurrentienadeel De stichting heeft een open oog voor het concurrentienadeel ten gevolge van het kleinschalige landschap met veel beplantingen. Aangezien de overheid het op dit punt vooralsnog laat afweten, heeft het stichtingsbestuur vorig jaar besloten een eigen landschapsregeling in het leven te roepen voor een periode van maximaal 5 jaar. Daarna zou er een regeling moeten zijn die voor alle boeren met soortgelijke handicaps geldt. DeTwickel- regeling houdt in dat pachters boven een bepaalde drempel een vergoeding krijgen van 1 euro per strekkende meter bosrand per jaar. Dit gaat de stichting op jaarba- sis ruim 200.000 euro kosten. Het landgoed ligt voor het grootste deel in de Ecologische Hoofd Structuur (EHS). Tevens is een robuuste verbindingszone over het landgoed geprojecteerd. Dit betekent dat een fors aantal hectares landbouwgrond omgevormd zou moeten worden naar natuur. De stichting vraagt zich af of deze natuurclaim niet wat minder zou kunnen. Waar dit dan toch zou moeten, zal in ieder geval een goede oplossing gevonden moeten worden voor de betrokken pachters. Dit kan het vertrek van een bedrijf betekenen en herschikking van de overblijvende landbouwgronden, zodat achterblijvende bedrijven een betere verkaveling krijgen. Hier ligt een gezamenlijk belang. De stichting heeft daarom het initiatief geno- men om samen met de pachters een goed plan op te stellen met een haalbare financiering. Dit zal vervolgens aan de provincie worden voorgelegd. Op die manier spelen we samen in op de overheidsplannen. A. H. Schimmelpenninck