pagina 23 najaar 2008

Een landgoedproduct van Twickel Terra cotta aan de Twickelerlaan… De liefde voor een Frangaise deed hem besluiten een i/ak te zoeken, dat hij overal ter wereld kon uitoefenen. Het besluit beklijfde. De liefde niet. Mathieu van der Giessen werd pottenbak- ker. ‘De Smeltkroes’ heetzijn bedrijfen het staat in Nijverdal. Via stages, cursussen en vele boeken heeft hij zich het vak eigen gemaakt. Nu geeft hij 00k les op de Potten- bakkersschool in Gouda, nog steeds het epicentrum van de Nederlandse keramiek. Het oeroude ambacht sprak hem aan, omdat het product functioneel is in mooi tegelijkertijd; “er moet iets in kunnen, maar het moet 00k iets decoratiefs toevoe- gen”, zegt hij er zelf van. Verder is Mathieu niet zo’n prater; hij draait liever z’n aardewerk of glazuurt en decoreert het en zorgt tenslotte dat het geen misbaksels worden. Een aards product en een aards procede; van de klei- in feite niets anders dan gemalen Alpen- met de hand gevormd, gedecoreerd en geglazuurd en tot slot via het vuur van de oven terug naar diezelfde aarde. Zoals bijvoorbeeld de z.g. bleekpotten, die Mathieu, na een ontmoeting mettuin- baas Hans Hondebrink, als eerste product voor Twickel maakte. In de moestuin wor ­ den ze nog steeds gebruikt om bleekselde- rij te kweken. Producten voor de landgoedwinkel volgden, gezamenlijk ontwikkeld, zoals de wijnkoeler, het knoflookpotje, de sterrenkers egel, of voortbordurend op vaak eeuwenoude modellen, de mussenpoten de luizenbol. Alle hebben ze een ding gemeen; ze zijn van terra cotta, gebakken klei ( en dus geen lucht, die mag er absoluut niet in zitten anders knalt het uit elkaar tijdens het bak- ken) een enkel stuk geglazuurd en allemaal op een dusdanige temperatuur gebakken dat ze vorst- en ovenbestendig zijn. Wij hier in Nederland moeten terra cotta overi- gens aan elkaar schrijven: terracotta dus. Naar mijn idee puristisch geneuzel maar leuk voor het Groot Dictee. En, nee, terra cotta komt niet specifiek uit Italie zoals schrijver dezes meende. Mathieu haalt z’n klei als poeder uit Duits- land en mengt het zelf. De temperatuur bij het bakken bepaalt tenslotte de kleur. Zo heb je ook z.g. witbakkende klei voor bijvoorbeeld Delfts aardewerk. Of vloeibare klei voor het z.g slibgoed, waar- bij het object nog een keer in de vloeibare klei wordt gedompeld of ermee wordt gede ­ coreerd, zoals het Workummer aardewerk. Naast de terra cotta collecties voor Twickel en Middachten, ontwikkelten produceert Mathieu 00k aardewerk voor Middel- eeuwse restaurants. Machtige schalen voor allerlei gebraad of stevige stamppotten, kroezen voor bier en wijn, mosterdpotten, borden, enz. enz. Alle zijn geglazuurd en met de hand gedecoreerd. En net als al het andere met de hand gedraaide aardewerk is ieder stuk uniek. Natuurlijk, er zijn voor- beelden en maten voor de pottenbakker, maar ieder product heeft als het ware een eigen DNA. En dan gelijk nog maar een wetenswaar- digheidje….vierkant of rechthoekig aarde ­ werk van de draaitafel bestaat niet. Dat wordt geproduceerd uit een mal of door hetopbouwen van platen klei. Welaan, niets eetbaars dit keer; dat zal ik proberen goed te maken in het laatste