pagina 23 herfst 1992

Opvoeding van regentenkinderen In de opvoeding bleven traditionele burger- lijke waarden een belangrijke plaats inne- men, hoewel de educatie meer en meer gericht raakte op het renteniersleven. Jonge- ren werden voorbereid op de talrijke feest- jes, diners en visites door hen bij te brengen wat goede smaak was, hoe te converseren en te dansen. Ook enige muzikale vorming hoorde bij de opvoeding, maar het was uiteraard uitzonderlijk als iemand het ni ­ veau bereikte van Unico Wilhelm van Was- senaer. Het ontwikkelen van muzikaal talent was ook geen doel op zichzelf: het was belangrijk ora tijdens sociale bijeenkomsten goed voor de dag te komen, omdat daar be ­ langrijke connecties konden worden aan- geknoopt. Ook de studie was voor een niet onbelangrijk deel bedoeld om jongeren in contact te brengen met andere jeugdige pa- triciers. De op die manier opgedane contac- ten konden later van pas komen. Tegelijkertijd werd de jeugd voorgehouden dat alle vermakelijke sociale activiteiten we- reldse ijdelheid waren en dat de zin van het bestaan daarin niet was gelegen. Godvruch- tigheid, bescheidenheid, werklust en spaar- zaamheid bleven als norm gelden. Zuinigheid was diep geworteld: de meest on- beduidende uitgaven werden met pijnlijke nauwkeurigheid geregistreerd en ondanks alle weelde liet men versleten kleren verstel- len en gebroken serviesgoed lijmen. Opvoeding in adellijke kringen Hoewel ze al lang geen ridders meer waren werd in de opvoeding van edelen toch na- druk gelegd op de adellijke ’virtus’ (waartoe deugden behoorden als moed en trouw), die het onderscheid vormde tussen een regent en een edelman. Een edelman werd geacht de traditie van zijn geslacht voort te zetten en zich te houden aan de gedragscode van de homme’. In de familie Van Wassenaer werd daarom de herinnering levend gehouden aan de hel- dendaden van admiraal Jacob van Wasse ­ naer Obdam, de opvolger van Tromp en diens kleinzoon Unico Wilhelm trad op zijn eigen manier in diens voetsporen door de Republiek te dienen als diplomaat. In die functie werd hij ontvangen aan het Franse hof, in kringen waar men de ’gemiddelde’ regent niet aantrof. Als diplomaat was hij overigens niet erg succesvol, maar waar Hollandse regenten door de Franse elite vaak als boerenkinkels werden beschouwd, werd de heer van Twickel geroemd om zijn ’politesse’ en ’esprit’. 1.. Kooijinans (Jit de I8e eeuw is ook zilver bewaard gebleven. Foto: John Mulder Enschede.