pagina 22 winter 2003

Boekaankondiging Twickel en de Oude Blasiuskerk Op vrijdag 21 november is in kasteel Twickel het eerste exemplaar van Twickel en de Oude Blasiuskerk overhan- digd aan Graaf C.F.C. zu Castell Riidenhausen. Dit boek- je is geschreven door J.W.Hakstegen en wordt uitgegeven door de Stichting Drents-Overijsselse Kerken. Het belicht de eeuwenlange relatie tussen de bewoners van Twickel en de Oude Blasiuskerk van Delden. De overhandiging van het eerste exemplaar. Folo: E. Vreeman. De contacten tussen Twickel en de Oude Blasiuskerk dateren reeds uit het einde van de middeleeuwen. In de vijftiende en zestiende eeuw werden door de bewoners van Twickel meerdere vicarieen gesticht. Deze vicarieen waren kerkelijke instellingen, waarin de opbrengsten van een kapitaal of van landerijen waren ondergebracht. Het geld dat een vicarie opleverde, werd onder meer gebruikt voor de betaling en het onderhoud van personen die een kerkelijke functie uitoefenden. De stichter of collator van een vicarie benoemde de personen die deze kerkelijke functie uitoefenden. Mede aan de instelling van vicarieen werden door de bewoners van Twickel de rechten ontleend tot het benoemen van functionarissen. In 1464 begon Johan II van Twickelo met de opbouw van de door brand verwoeste kerk. Dit werk, dat door zijn zoon Johan III werd voltooid, werd door de Van Twickelo’s betaald. Hieraan werd waarschijnlijk het erf-, over- en opperkerkmeesterschap ontleend. Het hield in, dat Twickel de leiding had over het beheer van de kerkelij ­ ke goederen. Dit beheer kwam, na een korte onderbreking in de Franse tijd, volledig in handen van de bewoner van Twickel, toen in 1823 gravin Marie Comelie van Wassenaer Obdam het kerkvoogdijschap op zich nam. In het ‘Register van rechten en prerogatieven van het Huis Twickel’, dat Adolf Hendrik van Raesfelt in 1681 kort voor zijn dood aan zijn dochter Adriana Sophia dic- teerde, wordt het bezit van het erf- over- en opperkerk ­ meesterschap duidelijk vermeld. Het uitoefenen van het collatorschap werd door de bur- gemeesters van Delden en door bewoners van andere havezaten in de omgeving, en zelfs door de kerkenraad, allerminst als een vanzelfsprekende zaak beschouwd. Dikwijls hebben zij de rechten aangevochten en heeft dit tot grote problemen geleid. De strijd werd soms tot in de Staten van Overijssel gevoerd, waarbij bleek dat Twickel zich de eenmaal verworven rechten onder geen beding wilde laten ontnemen. Sterker zelfs, soms was men bewust uit op uitbreiding van invloed. Twickel en de Oude Blasiuskerk is het 3 T bulletin dat de Stichting Drents-Overijsselse Kerken. Deze stichting wil belangstelling wekken en zich inzetten voor de instand- houding van kerken, kloosters, kapellen en andere bede- huizen, waarbij niet de ouderdom maar de kunsthistori- sche en cultuurhistorische waarde bepalend is. Tot eerder verschenen bulletins random Delden of Twickel, behoren De legende van de heilige Blasius (W.J.Bitter e.a, 1998) en De kerk te Lage; over Twickel en Lage, een grensover- schrijdende heerlijkheid (H.B.J. Durville, 2000). Twickel en de Oude Blasiuskerk is tevens het laatste bulletin onder de oude naam. Vanaf januari 2004 richt de Stichting zich volledig op de provincies Overijssel en Flevoland en wordt dan Stichting Bedehuizen in Overijssel en Flevoland. Marianne Nijman Secretaris Stichting Drents-Overijsselse Kerken Poster Het erve Wengele op de Deldeneresch. Foto: E. Ekker. Leden van de vereniging Vrienden van Twickel krijgen nog tot 1 januari a.s. de gelegenheid om bij de landgoedwinkel de boerderijenposter af te halen. Ook de (oud)personeelsleden en de pachters kunnen zich daar voor een gratis exemplaar vervoegen. Voor derden is de poster te koop voor 2 euro. Na 1 januari wordt de prijs voor iedereen 2,50 euro.