Pagina 22 najaar 2016

auteur Rob Bloemendal Kasteelobject Kasteel Twickel herbergt duizenden objecten. Niet allemaal even waardevol of onbekend, maar wel met een eigen verhaal. Zoals objectnummer C98: een portret van Sophia van Heeckeren van Kell. Grootmeesteres van de grootvorstin De grote dubbele trap in het kasteel heeft allure. Tot aan het plafond is het bordes bekleed met portretten van de bewoners van huis Twickel. De Duitsers hebben er een mooi woord voor: Ahnengalerie. Een voor ieder zichtbaar insigne van de nette komaf. Expliciete standsverwijzingen zien we ook op het geschilderde portret van Sophia van Heeckeren van Kell (1772-1847), derde vrouw van de laatste graaf Van Wassenaer Obdam. Societyportrettist J.B. van der Hulst laat Sophia ons aankijken met een melancholieke blik. Het is geschilderd in 1829, zij is dan al 17 jaar weduwe en heeft met Jacob Unico geen zoon mogen krijgen. De tulband en modieus afhangende schouders zijn bedekt met een kanten omslagdoek, waarover het verhaal gaat dat deze nog op kasteel Weldam ligt. Prominent op haar borst gespeld zien we een medaillon met het miniatuurportret van de Russische grootvorstin en latere koningin der Nederlanden Anna Paulowna Romanov. In haar gevolg verbleven Sophia en haar stiefdochter Cornelie maandenlang aan het Tsaristische hof in Sint Petersburg. Cornelie heeft daar beeldend over geschreven in haar dagboek. Dit jaar is het 200 jaar geleden dat Anna Paulowna trouwde met de Prins van Oranje en latere koning Willem II. Zij bracht pracht en praal aan het bescheiden Nederlandse hof en – indirect – ook een beetje op Twickel. Paleis het Loo wijdt dit najaar een tentoonstelling aan haar met als ondertitel: kleurrijke Romanov aan het Nederlandse hof. Dit schilderij zal daar aanwezig zijn en representeert de entourage van Anna Paulowna. Sophia werd door Anna Paulowna benoemd tot grootmeesteres, een destijds nieuwe functie die tot op de dag van vandaag min of meer dezelfde inhoud heeft. Ook nu nog dragen de dames van de hofhouding een chiffre cursiveren als onderscheidingsteken. De versierselen die Sophie op de linkerschouder draagt, is de prestigieuze Russische Orde van de Heilige Catharina. Tweede klasse – het Kleine Kruis – dat dan weer wel. Het Grote Kruis – de eerste klasse – was voorbehouden aan de grootvorstinnen zelf. Het rode lint ligt nog op het kasteel. Het cyrillische opschrift laat zich vertalen als: Voor Liefde en Vaderland. Een mooi motto.