pagina 21 winter 2009

21 J A A R G A N G I 8 WINTER 2 0 0 9 =#= Twickel In het park bevinden zich meer dan veertig gebouwen. Een van de (00k letterlijk!) hoogtepunten – in een uithoek van het park – is een kunstmatige vulkaan die 00k daad- werkelijk tot uitbarsting kan komen. Dat gebeurt, in verband met de hoge kosten, maar zelden, de eerstvolgende uitbarsting is in augustus 2010. Grenzen Het Gartenreich Dessau – Worlitz beslaat nu in totaal een oppervlakte 14.500 ha. en is dus ruim twee keer zo groot als het totale bezit van de Stichting Twickel. Van- zelfsprekend is het geheel beschermd als monument en sinds 2000 staat het 00k op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Evenals Twickel gaat het hier 00k om een aantal landgoederen die met elkaar het Garten ­ reich Dessau – Worlitz vormen en die in eigendom zijn van een stichting. Deze stichting is opgericht aan het begin van de twintigste eeuw toen het land Anhalt- Dessau ophield te bestaan en onderdeel werd van de Weimar-republiek. Het feit dat deze stichting al bestond voordat het gebied na de Tweede Wereldoorlog onder ­ deel werd van de Duitse Demokratische Repubiik (DDR) maakte het na de val van de muur makkelijk om de oude situatie grotendeels te herstellen. De landgoederen van de stichting grenzen min of meer aan elkaar en 00k in het landschap lopen zij haast onmerkbaar in elkaar over. Helaas wordt het beeld hier en daar wreed verstoord door grote lelijke industrie- gebouwen of andere storende bebouwing. Hoewel elk landgoed zijn eigen karakter heeft behouden zijn er vele verbindende elementen. Die bestaan vooral uit een groot aantal kleine gebouwtjes, al dan niet met nuttige functie, die ongeveer een half uur van elkaar (te paard) verwijderd liggen. Hierdoor is het gebied nu bij uitstek geschikt om op de fiets te verkennen. De toeristische infrastructuur is inmiddels op behoorlijk niveau gebracht. Erzijn talloze mogelijkheden voor verblijf, waarvan een aantal op bijzondere locaties. Oranjeboom De stichting beheert in totaal ruim 200 hectare historische tuinaanleg; een klein deel wordt door de stad Dessau onder- houden, zoals het Georgium dat momen- teel dienst doet als stadspark en museum, de dierentuin en het landschapspark Kiihnau. De vijf landgoederen liggen ver- spreid rond de stad; ten westen ligt langs de Elbe het landgoed Groskuhnau. In het huis is het kantoor van het Gartenreich gehuisvest. Meer landinwaarts, ten zuid- westen van Dessau, ligt SchloE Mosigkau waarin zich een indrukwekkende verzame- ling Nederlandse schilderijen bevindt. Aan de oostkant van de stad grenst het Luisium, met aansluitend de Wald- einsamkeit am Sieglitzer Berg. Tot slot ligt ten zuiden van Worlitz Oranienbaum dat in 1683 gebouwd werd voor Henriette Katharina van Anhalt-Dessau. Zij was een prinses van Oranje Nassau en kreeg haar eigen paleis in een eigen dorp met een oranjeboom op het centrale marktplein. Het door de Nederlandse architect Cornells Ryckwaert gebouwde barokslot is lang in gebruik geweest als archief. Momenteel wordt het gerestaureerd maar daarnaast 00k opengesteld voor het publiek. Vooral de geheel met Delfts Blauwe tegels bekleedde zomereetzaal in het souterrain is heel bijzonder. In het park staan enkele Chinese gebouwtjes en de grootste oranjerie van Europa, met 00k nog steeds een citrus- verzameling. Daarmee wordt de band met Nederland nog steeds bestendigd. Jan Willem van Beusekom Meer informatie is in het Duits en Engels te vinden op de website: www.gartenreich.com Het Worlitzer park wordt door bruggen verbonden.