pagina 19 najaar 2009

!9 JAARGANG l8 N A J A A R 2 O O 9 Twickel vanafde i6e eeuw aan de Almeloseweg bij het begin van de Molenweg (nu Mulders- weg) op het hoogste punt van de omgeving. Deze plaats heet Eschmolenbelt. Vanaf hier liepen er wegen in alle richtingen. Bij het begin van de Rijssenseweg, tussen de Eschmolen en de stad, stond de Eekmolen, want het perceel draagt de naam Eekmolenbelt. Hier stond dus in 1560 00k een standerdmolen. Het was een korenmolen, waarmee 00k eikenschors gemalen werd. Cemalen eikenschors heet eek en daarmee looiden de schoenmakers huiden. De huiden werden daardoor soepel waterdicht leer. De Eekmolen is in 1800 door een zware storm omgewaaid en niet herbouwd. Na de Tweede Wereldoorlog plantte kweker De Boer op dit terrein boompjes. Het perceel hiernaast is de Rosmolen belt. In een rosmolen liepen vroeger een of twee paarden rond om de maalsteen aan te drijven. Dit beeldde Jacobus van Deventer uit als een gebouw met een cirkel erin en dat is toch wel bijzonder duidelijk. Elektriciteit Op deze plaats staat nu het huis van de familie Kersing, het laatste huis aan de Molenstraat. De baron liet het bouwen omstreeks 1886. Er werd in 1892 een stoom- machine met korenmolen in geplaatst, zodat de molenaar van de Eschmolen hier kon malen als er geen wind was. Voor het vuur van de stoommachine stond er achter het gebouw een grote schoorsteenpijp. De stoommachine is maar kort gebruikt. Vanaf 1908 verhuurde rentmeester Bitter het gebouw aan timmerman Nijland. De oorzaak was de komst van elektriciteit in Delden, enkele jaren daarvoor, waardoor er elektrische maalderijen kwamen. Rent ­ meester Bitter liet de firma’s Hazemeyer en Heemaf uit Hengelo een aanbieding doen voor een elektrische aandrijving van de molen. Heemaf had de voordeligste aanbieding van slechts 1085 gulden. Maar er werd geen investering meer gedaan, zodat het maalwerk naar de concurrenten ging. Uiteindelijk werd de elektrische concurrentie de Eschmolen te zwaar. De laatste molenaar Derk Jan van den Berg stopte in 1914. Hierna werd de Eschmolen verhuurd voor opslag van ondermeer kunstmesten stikstof voor de boeren. Het is te betreuren dat er daarna niets meer is gedaan aan het onderhoud. Aftakeling Tijdens een zware storm in 1934 waaiden de wieken eraf en ze zijn niet bewaard gebleven. Vanaf 1939 maakten de ANWB, de molenvereniging De Hollandsche Molen, de VW en Deldenaren zich steeds meer zorgen over de aftakeling van de prachtige molen. Tientallen brieven werden er uitge- wisseld, maar noch de eigenaar, noch de huurder had belang bij herstel. In 1953 werd de Stichting Twickel opgericht en daar hoorde de Eschmolen bij! In de vijftiger jaren ging de molen snel achteruit. Vaak klommen er jongens in en trokken riet uit het dak. In de kurkdroge zomer van 1959 ging het mis: er zaten weer jongens bovenin te roken en het dak vatte vlam. De molen is toen verbrand en ingestort. Dat was het dramatische einde van 66n van de mooiste en oudste gebouwen van Twickel en Delden. Wat zou het mooi zijn als we vanaf Almelo de stad naderen en verwelkomd worden door de prachtige Eschmolen. Vierhonderd jaar lang stond er een Eschmolen op zijn hoge karakteristieke plek, vijftig jaar missen we hem nu, het wordt tijd om Twickel en Delden weer compleette maken! Derk Rouwhorst ‘t Hoogspel Op 5 november om 20.00 uur houdt Derk Rouwhorst in cafe restaurant‘t Hoogspel aan de Bornsestraat voor belangstellenden een dialezing overde Eschmolen. Eerder dit jaar heeft hij al twee drukbezochte lezingen over de molen gehouden; in maart na de jaar- vergadering van de vereniging Vrienden van Twickel en in april voor de Ambt Deldense vereniging Heemkunde. Rouwhorst: “De belangstelling was enorm, er kwamen driemaal zoveel mensen als gemiddeld op een lezing, ‘t Hoogspel zat geheel vol! Dat was een duidelijk teken van belangstelling voor die mooie molen.” Tot de belangstellenden behoorden 00k kleinkinderen van molenaar Derk Jan van den Berg. Kaart van Delden met de Eschmolens, opgemeten door Jacobus van Deventer omstreeks 1560. *