pagina 18 winter 1993

Over rekenpenningen, biljetten van een biljoen en schatvondsten Penningen, munten en bankbiljetten in de verzameling van kasteel Twickel Bij de inventarisatie van de voorwerpen aanwezig op kasteel Twickel bleken ook penningen, munten en bankbiljetten aanwezig te zijn. Na twee jaar inventarisatiewerk is het mogelijk om een overzicht te geven van de collectie pennin ­ gen, munten en bankbiljetten die op Twickel bewaard zijn. Daaronder bevinden zich ook vele curiositeiten zoals een doorschoten rijksdaalder. Jan Koning Penningen zijn schijfjes metaal met een afbeelding en/of tekst bedoeld om iets te gedenken of om iemand te eren. Op Twickel zijn penningen aanwezig met jaartallen van 1574 tot 1909. Het meest bijzondere exemplaar uit de collectie pen ­ ningen op Twickel is de gouden penning waarop het beleg van Leiden in 1574 herdacht wordt. Aan deze penning is een gouden halsketting bevestigd. Dat is heel bijzonder. Er is geen tweede exemplaar met halsketting bekend; zelfs aan de penning in het Koninklijk Penningkabinet in Leiden ontbreekt een halsketting. Een tweede bijzondere penning betreft admiraal Jacob van Wassenaer Obdam, de vader van de eerste van Was- senaer Obdam die heer van Twickel was. In 1658 voerde hij een zeeslag in de Sont om het Zweedse beleg van Kopenhagen te doorbreken. Van deze succesvolle zeeslag zijn er op Twickel twee zilveren penningen aanwezig. Op een van deze penningen staat vermeld: Zoo orlooght de baron, Die d’Zweden overwon, En opende den mont, Der toegeslote Sont, Niet zonder lyfsgevaer, Een ervoor Wassenaar, En‘t vrye Nederlant, Zoo houdt Vryheit stand. MDCLVIII 1.1. De zeeslag in de Sont 1658; op de achtergrond Kopenhagen. Keerzijde Heldendicht op Van Wassenaer Obdam. Verder zijn er onder andere penningen van: de gouden bruiloft van Mr. Gerrit Hooft, burgemeester van Amsterdam, een ballonvaart in Parijs in 1878 (foto 1.2), 1.2. Ballonvaart boven Parijs 1878. Er is niet vermeld wie aan deze bal ­ lonvaart deelnam. de opening van een tunnel onder de Theems in Londen 1843, vier gebroeders die samen in 1767 332 jaar oud waren (foto 1.3) en de doortocht van de stadhouder Willem IV door Amsterdam in 1747. 1.3. Vier broers die samen 332jaar oud waren in 1767. De verzameling bevat ook medailles voor prestaties op het gebied van landbouw en veeteelt. Rekenpenningen De penningen maken geen deel uit van een doelbewust aangelegde verzameling. Het zijn stukken die men waarschijnlijk als attentie aangeboden kreeg of als herin- nering kocht. Ook zijn er verschillende penningen die baron Rodolphe heeft laten maken ter gelegenheid van het lus- trumspel in 1881 in Utrecht, waarin hij de hoofdrol ver- vulde als Matthias van Oostenrijk (foto 1.4). Voor deze penning werd een rekenpenning uit de 80-