pagina 18 voorjaar 2012

WT bundelt be boeren, burgers enouitenlui De Vereniging Vrienden van TwickeI viert dit jaar het 40-jarig bestaan. De VVT is voortgekomen uit de actiegroep die zich met succes verzette tegen een nieuwe provinciate weg tussen Almelo en Delden, de S23. Op 75 maart 2012 was het precies 40 jaar geleden dat Provinciate Staten van Overijsset een streep haalden door de aanleg. Ex-voorzitter Jan Haverkate van de Werkgroep Spaar Twicke! en de Vereniging Vrienden van Twicke! blikt terug. Jan Haverkate buigt zich over een plakboek vol historie. Het meegebrachte plakboek met foto’s en krantenknipsels uit 1972 roept herinnerin- gen op. “Ik ben niet zo’n iemand die veel bewaart", verklaart Jan Haverkate. Al bla- derend herkent hij steeds meer personen en gebeurtenissen in de strijd tegen de S23. Het moment dat hij op 15 maart 1972 voor het kasteel van Twickel, samen met de andere leden van de actiegroep, de ba- rones de hand schudt, staat hem nog le- vendig voor de geest. Eerder die dag waren Provinciale Staten van Overijssel terugge- komen op het besluit om tussen Almelo en Delden, deels over het grondgebied van Twickel, een weg aan te leggen. Nadat via postduiven het ‘nieuws’ vanuit het provin- ciehuis in Zwolle naar Twente was ge- stuurd, besluit de werkgroep de barones hoogstpersoonlijk op de hoogte te stellen. “Het was de eerste keer dat ik haar zag”, zegt Haverkate. “Ze kwam sowieso al niet veel buiten het kasteel en met onze actie had ze zich eerder niet bemoeid.” Groeiend milieubewustzijn Het verzet tegen de S23 begint begin jaren zeventig bij een groep natuurbeschermers, landbouwers en betrokken burgers. Deze verzameling ‘burgers en buitenlui’ vindt het ridicuul dat dwars door landbouwgron- den en bosrijke natuur, een weg wordt aan- gelegd. Niet alleen is er sprake van een grote aantasting van de natuur, 00k de kor- te afstand tussen de S23 en de Zuidelijke Bandweg Almelo -Enschede (de huidige A35) wakkert het actievuur aan. Deze nieu ­ we rijksweg zou 00k al voor de gewenste aansluiting op de Ai zorgen. “Het was ge- zien de tracekeuze gewoon een dom be ­ sluit”, zegt Haverkate over de S23. De Hengeloer, destijds student in Utrecht, sluit zich vanuit een “groeiend mileube- wustzijn” aan bij het protest. “Het was de tijd van het nieuwe rijkswegenplan, waarbij alles moest wijken voor de auto. Dat was de toekomst en zou garant staan voor eco- nomische groei. Maar door het opkomend natuurbesef rees er 00k verzet, bijvoor- beeld bij de aanleg van een snelweg in Amelisweerd en de Leidse Baan in het Groene Hart. In Twente kreeg de aanleg van deze weg mij in de greep.” Buitenparlementair Na een hoorzitting van provinciale Water- staat in Bornerbroek is de Werkgroep S23 een feit en voIgt een reeks van acties. Niet alleen worden politici bestookt met argu- menten; via onder meer het plakken van stickers, het maken van een protestlied en het inzamelen van handtekeningen wordt 00k de publieke opinie bei “Men betitelde de acties als ‘buitenparlementair’, wat een scheldwoord was. Het besluit was toch immers al genomen? Sommigen bur- gemeesters wilden ons niet eens ontvan- gen om een petitie in ontvangst te ne- men”, zegt Haverkate. Inspraak in ruimtelijke ordeningprocedures is begin ja ­ ren zeventig in Nederland nog niet goed geregeld en veel ervaring met actiecomites hebben overheden evenmin. Maar 00k door Twickel wordt de werkgroep aanvan- kelijk gezien als een “raar clubje", vertelt Haverkate. “Twickel richtte zich tot dat moment vooral op de economische levensvatbaarheid van het landgoed. Natuur was nog niet zo belangrijk en dan komt er opeens een club van buitenaf die zich beriep op het natuurbelang. Onze acties gingen dan 00k grotendeels langs de stichting Twickel heen.” Door ingrijpen van verkeersminister Willem Drees jr. 6n de druk vanuit de bevolking keren de provinciale politici uiteindelijk op hun schreden terug. De werkgroep is in het najaar van 1972 omgevormd tot de Vereniging Vrienden van Twickel. De statuten melden als doel- stelling “ …behoud, onderhoud en ontwik- keling van en de kennis omtrent het natuur en parklandschap Twickel en de aangren- zende natuurgebieden … “, maar in de praktijk overheerst het activistische karak- ter. “Ons eerste doel was het verdedigen van Twickel tegen acties van buitenaf. Wij hadden 00k het gevoel dat de stichting Twickel dat zelf onvoldoende deed. Wij gingen ons 00k verzetten tegen plannen van Twickel om de moestuinmuur te slopen en nieuwbouw van de rentmeeste- rij op de plek van de Paardenschuur. Dat heeft in de beginjaren best wel geschuurd, maar inmiddels denken beide partijen gelijk over het belang van natuur en landschap."