pagina 18 voorjaar 2011

1 School van Twick op de Deldeneresch Precies op de plek van de door de Vrienden van Twickel gerestaureerde bank stond tot 1971 de Eschschool. Enkele eeuwen lang kregen kinderen van de boeren rond de Deldeneresch en kinderen van veel notabelen uit het stadje Delden hier hun onderwijs. Jan Hakstegen duikt in de historie van de ‘school van Twickel Het eerste bericht over de Eschschool vinden we in 1749. Het betreft het volgende verzoek aan de Staten van Overijssel: ‘Edel Mogende Heeren D’Ordinaris Heeren Cedeputeerden van de Staten Van Overijssel etc.a, etc. a, etc.a. De geswoorne of Setteren van de Deldener Esmarke geven met alien schuldigen eerbied te kennen, dat sij de Schoolmeester in haere Markte tot dusverre sijn arbeidsloon tot onder ­ wijs van de jonge jeugd hebben goetgemaakt, sonder de Provintie tot eenig behulp daertoe t lastig gevallen te sijn, vermits daertoe eenig volst gevonden hebben uit de nieuwe aengemaakte landen, en daer van door des self overgave, als nu sig voortaen niet meer sullen kunnen bedienen, en evenswel tot onderwijs in deese onse Markte een Schoelmr. te hebben hoognodig sij soo wel ten dienst van het burgerlijke als het kerkelijke, waarom tot onderhoud en subsistence van de selve op het allergedienstigste versoeken Dat U. Edele Mogende voor onderhoud van de Schoelmr. 00k eenig voordeel en soulaas. Het sij in naevolginge van andere Markten, verleend en aenge- wesen, 00k sullen believen t’accorderen en goedgunstlijk toe te wijsen, ofte etc.a. T’welk emplorerende Jan Mollink Derek Oftenhof Het verzoek wordt afgewezen. Er komt dus geen geld van de provincie voor de school ­ meester, die, zoals uit bovenstaande blijkt, al voor 1749 aanwezig moet zijn geweest. In 1758 werd samen met de buurtschap Azelo opnieuw een verzoek ingediend. Dit wordt wel gehonoreerd. De naam van de schoolmeester wordt nergens genoemd. De eerste schoolmeester van wie we de naam wel kennen, is Jan ter Boo. Hij wordt in 1785 aangesteld en blijft in functie tot 1828. In 1810 krijgt Ter Boo bezoek van de schoolopziener (voorloper van de onder- wijsinspecteur), die daarover verslag uitbrengt aan de rentmeester van Twickel. De school stond op Twickelgrond en waar- schijnlijk droeg Twickel bij aan het loon van de schoolmeester. De schoolopziener complimenteert de rentmeester met de mooie nieuwe school. Maar over Ter Boo is hij minder te spreken: ‘Over zijn lage en onverantwoordelijke kunst- greep om maar vele kinderen te trekken heb ik hem naar de noten geschrobt. Geen een kind had de regte voor het zelve geschikte boek. Ja, zelfs vond ik een jongen met de courant in handen, die nog gebrekkig spelde. Over het ge- heel is deze Jan ter Boo anders niet de slecht- ste schoolmeester in het Deldener Gericht Schrijfbord De nieuwe school waarvan de schoolopzie ­ ner sprak, wordt gebouwd naar aanleiding van de publicatie van 15 januari 1807 van het departementaal bestuur, waarin wordt vereist dat de scholen moeten worden voorzien van ‘groote schuifraamen, planken vloeren, kagchels alsmede geschikte tavels en banken Deze maatregelen betekenen het einde van lemen of stenen vloeren in de lokalen en van het schrijfbord op de knieen van de kinderen. Op verzoek van de erf- markerichter, de graaf Van Wassenaer, komen de gecommitteerde goedsheren van de Grote Boermarke bijeen om hier- over te beraadslagen. De begroting volgens de ‘timmermans- en metzelaars- baasen" A. Nijland, G. Visschedijk en G. Veehof bedraagt 199 gulden, 16 stuivers en 4 penningen. Voor dit bedrag zou 00k het dak worden vernieuwd. Voorlopig wordt dit karwei echter uitgesteld, want na overleg met de schoolopziener worden alleen de tafels en banken gemaakt. In 1809 wordt besloten om voor de Esch ­ school een bestek voor een geheel nieuwe school te laten maken. De school komt nog datzelfde jaar gereed en de totale bouwkosten bedragen f 1330,00. Examen Op i november 1827 vraagt Ter Boo zijn ontslag per 1 januari aan de Vrouwe van Twickel, Marie Corn^lie van Wassenaer Obdam, maar hij blijft zijn taak vervullen. Op 17 oktober 1828 schrijft hij aan de gouverneur van de provincie en aan Z.M. Koning Willem 1 dat hij bijna 70 jaar is en 43 jaar de post van schoolmeester in de Deldeneresch heeft waargenomen. Hij zegt thans ‘Hgchaamsgebreken’ te hebben, ont ­ slag te hebben gevraagd, doch nog steeds in functie te zijn. Hij heeft een vrouw en ze- ven kinderen, waarvan nog vier zijnen laste’. De drie jongsten zijn 7, 6 en 5 jaar. Nu gaat hij de f 25,00 landstractement missen. Hij verzoekt daarom deze f 25,00 als pensioen op zijn oude dag te mogen