pagina 17 herfst 2003

De verschillende taken van boer en boerin Voor en achter op het erf Boerenerven op het landgoed Twickel hebben nooit behoord tot de tuinkunst, maar maakten onderdeel uit van een plattelandscultuur waarbij doelmatigheid belangrijk was. Er bestaat een sterke wisselwerking tussen het erf en het omringende landschap. I n Nederland zijn boerenerf en omgeving altijd onlos- makelijk met elkaar verbonden. Ook daar waar de tuin wel werd ingericht in een tuinstijl die op dat moment in de mode was. Naast schots en scheef geplaatste boerde- rijen met bijgebouwen heb je per landschapstype ook erven waarbij alle gebouwen haaks ten opzichte van elkaar staan. In door beplanting besloten essen- en kam- penlandschappen liggen de erven als een spin in een web van beplanting en wegen. In open landschappen daarente- gen zorgt een mantel van beplanting aan de rand van het erf voor een voor mens, dier en plant plezierig microkli- maat. Streekeigen boerenerven Veranderingen op de boerenerven die functioned waren en gewaardeerd werden, zijn doorde omgeving overgeno- men. Dit geldt zowel voor de gebouwen als voor de inrich- ting van het erf, voor het landbouwsysteem en het gebruik van beschikbare materialen. De meeste veranderingen leken zoveel op elkaar dat we nu spreken van streekeigen boerenerven en landschappelijke identiteit. Op het landgoed Twickel waren daarnaast nog eigen richtlijnen van toepassing. Deze werden al in 1760 vastge- legd in de rentmeestersinstructie. Door de aanwezigheid van eiken op de erven en in het landschap, liggen de erven in het landschap verankerd. Verschillende gedeelten Wat door alle jaren heen niet veranderde, is een belang ­ rijk patroon van het leven op een agrarisch functionerend boerenerf. Dat geldt voor heel ons land, dus ook voor Twickel. Het boerenerf bestaat altijd uit twee duidelijk van elkaar verschillende gedeelten: een ‘voor’, waar de boerin het voor het zeggen heeft en een ‘achter’, waar de boer de scepter zwaait. Uiteraard elkaar altijd ondersteunend. Deze taakverdeling is kenmerkend en geeft de organisatie De moestuin en de boomgaard aan de voorzijde van het erve Morscate in Azelo. Foto: J. Mulder.