pagina 17 herfst 1994

De statige entree van de Twickelse watertoren. Foto: J. Mulder augustus 1887 dag en nacht had doorgewerkt moest het ‘grote werk’ op een diepte van 566 meter worden stopge- zet. De baron had geen zuiver drinkwater, er kwam slechts pekel. Langzamerhand verzoende de baron zich met de gedachte dat het benodigde water op een andere manier moest worden verkregen. In de lente van 1891, vier jaar later, gaf hij aan de Haagse ingenieur H.P.N. Halbertsma opdracht om een aantal plannen te maken voor een beek- waterleiding, een bronwaterleiding of een combinatie van beide. Uitgangspunt was een waterleiding van voldoende kwaliteit voor kasteel, koetshuis, stallen, boerderij, park en tuinen. De druk moest zodanig zijn, dat in geval van brand met het bluswater een hoogte van 15 meter boven de nok van het kasteel zou kunnen worden bereikt, om zo een goede blussing te waarborgen. In alle gevallen was een watertoren met filterwerken in de nabijheid van Twickel noodzakelijk. De toe gang totde reinwaterkelder. Foto: J. Mulder Op 26 augustus van hetzelfde jaar komt het rapport met schetsontwerpen van ir. Halbertsma binnen. Daarin wordt gesteld dat de watertanks en de leidingen in het kasteel kun ­ nen blijven zoals ze zijn. Vele discussies worden er nu gevoerd binnen en buiten de muren van Twickel tussen de Baron, Halbertsma en de Rentmeester. De mogelijkheden die in het rapport worden gesteld zijn nooit gerealiseerd. Waarschijnlijk werd getwijfeld of bij uitvoering van een beekwaterleiding er wel altijd op voldoende watertoevoer kon worden gere- kend. De putten die in aanmerking zouden komen voor de bronwaterleiding gaven zowel in kwaliteit als kwantiteit niet het gewenste resultaat. Proefbelasting Op de plek waar de watertoren zou moeten komen, wordt op 8 juli 1892 een proefbelasting uitgevoerd om eventuele grondverzakkingen binnen een bepaalde tijd te bepalen. Gebruikt wordt een betonnen pijler van 44 cm vierkant, 350 cm lang die 35 cm boven het maaiveld uit- steekt. De pijler wordt belast met 6000 kg rails. Een dag later is de pijler 8 mm gezakt. Op 13 augustus wordt de belasting opgevoerd naar 10.000 kg. De belasting per cm2 bedraagt dan 10.000 kg: (44×44) cm2 = 5 kg/cm2. Op 14 augustus is de pijler wederom 8 mm gezakt. Vanaf dat moment tot 28 September vindt er geen verzakking meer plaats en wordt de belasting er afgenomen. De kosten voor deze proefmeting bedroegen fl. 98,91. Op 22 november 1892 schrijft Halbertsma aan Bitter: ‘Ten gevolge van onze conferentie op vrijdag j.l. wensch ik U hiermede te bevestigen, dat ik U toen heb overhandigd verschillende vergelijkende begrootingen van aanleg- en exploitatiekosten voor verschillende watervoorzieningen van Twickel en dat mij n voorstel om het water toe te voeren vanuit de waterleiding te Almelo Uwe goedkeuring heeft weggedragen onder voorbehoud evenwel van een gunstig resultaat der onderhandelingen daarover met de Algemeene Waterleiding Maatschappij en de goedkeuring van den Hoog.Wel.Geb. Heer Dr. R.F. Baron van Heeckeren van Wassenaer. Bij aansluiting aan de waterleiding te Almelo zal de glo- bale begrooting een totaal bedrag van fl. 86.400,- bedra- gen’. Op 30 januari 1893 schrijft Halbertsma een briefje aan het technisch bureau Dr. P.F. van Hamel Wzn. en A. Harmens Wzn. te Amsterdam: ‘Inmiddels is de waterleiding te Almelo gereed geko- men waaraan het water, volgens de chemische analyses van Dr. Risselada ter plaatse en Dr. Meyeringh te Arnhem, zeer goed moet zijn. Ik heb daarom een plan opgemaakt waarbij de waterleiding voor Twickel wordt aangesloten aan die van Almelo. Alvorens echter tot uitvoering hiervan over te gaan, wensch ik het water van de Almelosche Waterleiding nogmaals met den meesten zorg onderzocht te hebben zoowel mikroskopisch en bacteriologisch als chemisch en verzoek ik U zich hiermede te willen belasten’. Een maand later, 28 februari, komt het rapport binnen. Hieruit blijkt dat in het drinkwater ‘geenerlei orgasmen’ zijn geconstateerd die aanleiding geven om het af te keuren. Wel schrijft Halbertsma aan Bitter als toevoeging voor een weloverwogen besluitvorming: