Vrijwilligers houden zaagmolen gaande Achter hotel Carelshaven staat sinds 17J5 de Twickeler Houtzaagmolen. Ruim tweehonderd jaar is hier bedrijfsmatig hout gezaagd, eerst op windkracht, vanaf 1883 op stoom en vanaf 1921 elektrisch. In 1975 werd de zagerij gehuisvest in een nieuw gebouw . Door leegstand begon de oude molen al snel af te takelen: molens moeten malen. Na een grondige restauratie is de oude molen in 1990 heropend. Deze openstel- ling is te danken aan de inzet van de Stich- ting Beheer Houtzaagmolen Twickel, die sindsdien de molen draaiend houdt. Zes- tien vrijwilligers, waaronder 00k de vijf bestuursleden, houden de machines in bedrijf. Daarnaast voeren zij kleine repara- ties uit. ledere woensdag- en zaterdagmid- dag staat een aantal enthousiaste mede- werkers klaar om bezoekers te ontvangen. Zij hebben daarvoor een korte scholing van hun collega’s ontvangen, maar iedere nieuwe vrijwilliger brengt natuurlijk 00k een stukje kennis uitzijn verleden mee. Enkele mensen zijn afkomstig uit het onderwijs, anderen waren werkzaam in technische beroepen als machinist op de grote vaart, werktuigbouwkundige of fijnmechanicus. Daardoor houdt iedere rondleider een per- soonlijk gekleurd verhaal. Onderhoud Evert Morsink en Bauke Kootstra stellen zich op bij het oude zaagraam uit 1771 dat nog steeds zijn werk doet. “Het hout komt van de werf van de zagerij van Twickel," ver- tellen ze. “We verzagen voornamelijk doug- lashout. Dat is duurzaam, en bovendien kun je het een paar dagen in het zaagraam laten zitten, zo heel snel zagen we immers niet. Meteikenhout kan dat niet, daar zitten zoveel zuren in, dat een zaag die je daarin achterlaat al na een paar dagen begint te roesten. Ondanks het gebruik van douglas- hout moeten we de zagen nogal eens ver- vangen. Dat kan vrij gemakkelijk omdat op de zaagvloer een machine staat waarmee we uit een strook metaal zelf een zaag kun- nen stansen." Deze gang van zaken geeft al aan hoe het onderhoud in zijn werk gaat. Door het regelmatige gebruik zijn de verschillende onderdelen periodiek aan vervanging toe. Uiteraard worden de zagen voordat ze aan vervanging toe zijn, eerst nog geslepen. Daarnaast worden de machines gesmeerd en de vloeren geveegd. Uit het gezaagde hout worden door ver ­ schillende vrijwilligers producten gemaakt, die ter plaatse te koop zijn. Prachtige hob- belpaardjes staan te pronken naast ander degelijk kinderspeelgoed. Voor gebruik in detuin zijn er vogelvoederhuisjes, nestkast- jes, tuinbanken en ouderwetse droogrek- ken. Ook de Landgoedwinkel van Twickel wordt met deze producten bevoorraad. Aandrijving Bert ter Steege heeft een maquette gemaakt. Deze toont de molen in zijn oorspronkelijke staat. “Het zaagraam wordt nu gedreven door een elektromotor die op de beneden- verdieping staat, maar we streven ernaar om de molen ook weer te laten lopen op windkracht. Van de oude windmolen is nog een tekening bewaard gebleven. Hiernaar zijn werktekeningen gemaakt en deze maquette, waarvoor we natuurlijk ons eigen hout gebruikten. ” Op de benedenverdieping bevindt zich ook een oude stoommachine, afkomstig uit een baggerschuit. Bij aankoop van het Scheep- vaartmuseum in Rotterdam was het een bonk roest. Samen met leerlingen van het Centrum Vakopleiding in Almelo hebben de vrijwilligers er weer een pronkstukje van gemaakt. Hij loopt nu op perslucht en is nog niet verbonden met het zaagraam. Misschien komt dat nog eens, evenals een aansluiting op de stoomketel die staat opgesteld in het ketelhuis. Plannen zijn er genoeg. Naast alle werkzaamheden is er ook tijd voor gezelligheid. Onder het genot van een kopje koffie zitten de medewerkers genoeglijk bij elkaar in het schaftlokaal. Er wordt gediscussieerd over de houtsoort van een stammetje dat rondgaat. In het dialect worden de laatste nieuwtjes uitgewisseld. Aan de muur hangt een wandtegel met de tekst: ‘A’j wend bintTwents te proaten moj ’t hier um oons nich loaten.’ Aafke Brunt Voor de openingstijden kunt u de website www.zaagmolen.nl raadplegen. Croepen zijn welkom na een telefonische afspraak met de secretaris Henk Heuker of Hoek tel. 074 – 376 2403. Er worden rond- leidingen georganiseerd voor gezelschappen van 5 tot 100 personen. Evert Morsink en Bauke Kootstra demonstreren de werking van het zaagraam.