Uni eke pionnen Lotto Dauphin ge In de vorige uitgave van het Twickelblad schreef ik het een en ander over het bijzondere Lotto Dauphinspel op kasteel Twickel. Bij dit verhaal stond een afbeelding van een aantal pionnen die bij dit spel behoren. Aangezien het spel genoemd is naar de dolfijn was de betekenis van de uit been gesneden dolfijnpion geheel duidelijk en 00k kon ik een verklaring vinden voor de luchtballonpion in het spel. Het mannetje met helm en kuras, het mannetje in het zwart en het dametje met verrekijker op een toren kon ik toen nog niet plaatsen. In de afgelopen jaren deed ik al wel wat speurwerk naar de betekenis van deze pion ­ nen maar kon nog steeds geen antwoord vinden. Dankzij alle mogelijkheden die het huidige e-mail verkeer biedt, stuurde ik de afbeelding van de pionnen naar verschil- lende speelgoedmusea en particuliere des- kundigen in Frankrijk met de vraag of ie- mand mij iets zou kunnen vertellen over deze figuurtjes. Uiteindelijk kreeg ik vlak na publicatie van het Lotto Dauphin verhaal de gouden tip! De drie figuurtjes komen voor in een be- kend Frans kinderliedje ‘Marlborough s’en va- t’en querre’. In de tekst staan de volgende verwijzingen naar de pionnen uit het Lotto Dauphins ­ pel : ‘la cuirasse de Marlborough avec son casque’, a sa tour monte’ en page tout noir habill^ Het liedje is ont- staan in de i8 e eeuw vlak na de slag bij Mal- plaquet op 11 September 1709 en werd ge- zongen door Franse soldaten. De veldslag bij Malplaquet is 6dn van de bloedigste veldslagen uit de periode van de Spaanse successie oorlog, waarbij een aantal Europese landen betrokken was. Een alliantie van Engelse, Oostenrijkse en Nederlandse troepen vocht onder leiding van John Churchill, beter bekend als The Duke of Marlborough, tegen de Fransen. Deze werden verpletterend verslagen door het leger van de Duke, die door de Engel- sen nog steeds gezien wordt als de groot- se veldheer aller tijden. Dat de Fransen hem liever dood dan levend zagen, blijkt uit dit Franse soldatenliedje. Het is een parodie op de dood van Marlborough, waarin hij door de Franse soldaten bela- chelijk wordt gemaakt. Hoewel hij pas in 1722 zou overlijden, wordt er in dit liedje gezongen dat Marlborough in de strijd is gebleven, op een melodie die sterk doet denken aan de Engelse melodie ‘and he is a jolly good fellow’. In het liedje wordt verteld dat Marlborough niet uit de strijd is teruggekomen en zijn vrouw, die met verrekijker op de uitkijk staat, wordt door de page, in rouw ge- kleed, uitgenodigd van de toren naar be- neden te komen om haar mooie satijnen jurk te vervangen door een zwarte, omdat ze weduwe is geworden. Marlborough is dood en begraven. Tijdens de begrafenis worden zijn kuras en zijn helm meegedra- gen. In de rozemarijnstruik naast Marlbo- roughs graf zit een nachtegaal te zingen en steelt zijn ziel. Wat is het toch weer bijzonder en uniek dat dit tot dusver enige bekende Lotto Dauphinspel met deze bijzondere figuur ­ tjes in de vorm van Marlborough, zijn vrouw en zijn page op kasteel Twickel be- waard zijn gebleven! Het zou me niets Van links naar rechts: ‘La cuirasse de Marlborough avec son casque.’ ‘Madame d sa tour monte. ’ ‘Son page tout de noir habild.