pagina 16 winter 2005

Pachtbetaling in de 18e eeuw De bewoners van de vele erven die onder Twickel behoorden, moesten en moeten nog steeds jaarlijks met Martini (11 november) hun pacht betalen. Deze datum was bewust gekozen omdat in de herfst de oogst werd binnengehaald en de pachters dan dus een deel van hun schuld konden betalen. Betaling gebeurde echter vrijwel nooit op die dag. e. 30 t&SlAf tX -r-tc tsi -O 1 7Z 6*. i l -L c plcOt/ – – – – 3<?i >. f. / V – 7 1/CCU: f 31 . vow VOC Pp O 1st– v Cc 1st- I 7 CsOQ-A – -C* ■! e. 5*0y e 1st- /O a- V er Lp- el f- J’tt.-c e Lx /’ftc-yC‘ ’ tr, kzr~ /cm I JZQ . va ist- J*cCp <- ; e-e-vx, V&e2>cy^/-/c>o&*-t. 7? cl a- – . ls0 , ^ . I I ti | 7 Jo . CsOr. <fa? O-O-CS €. ts/fsi Cc/-LgjL-i- i/et-t c I/O err ’l- Act cjcc- l-v. c a- c.,„ ; c<r t, cc~clm/C- {/ cl r x- H/cOe. ve&6s C Lx CC LslCc-C- AO C iC7loCC: – Cccl l-x 2>y jcy Oc^Pd c * <_z f^f-uy c-c^ – – – – • 37 c A? C y ll> cl # Zyx- V cl ol, l tyoc dcKO Csts- <&■ CVi CL Cl-C(~ 7- cVo -Voor 1 vcv/kjt- £ 7 L 7&p£r~ 1731 . c?e^e i/eSZr .<?Zi f 7 vO t vO- 1 4 £5* £ • – – C CAXLOsCizr A3 lo .. A : : s , , $ r, , <? " .. / 10 t, , A .. •• z 1(2 (5} 7 ic .. _ <fy i$ <? Jk-x-x l 3o : e-d-dtJ- g j 2. : * y ^ < <■ -e-e-A jr- £7 txi-t)-/ £<4. ax-tS • ■ f TgrUiy O-tJ-t^-ix-Lp -t(. OO-tJ . . f J : jO*-* J jh-lty U h t – / • /c, ry-*x. i) t.- 2 7 • . l*s-0. t-i y> * C- £*- *y ^ j 2) ,/ 0 a c.j-t-tjjr VOL* c. iPgj: 7 yst, r _ M eestal werd de pacht in kleine gedeelten betaald op het moment dat het uit- kwam. Doch ondanks dat hadden de pachters grote moeite om het bedrag bij elkaar te krijgen. Heel vaak lukte dat niet en liep de schuld jaren achter- een op. In de pachtboeken (H.A.T. 2530 en 2555) zijn daarover interes- sante gegevens te vinden. Achterstallig De rentmeesters hadden als taak het beheer van de Twickel se goederen. Uit de aantekeningen van rentmeester Groll blijkt dat de administrate daar- van in die eerste periode zeer primitief werd bijgehouden. De jaarlijkse pacht die de boeren aan Twickel moesten betalen, varieerde van 20 gulden tot 210 gulden; afhan- kelijk van de grootte van het bedrijf. Naast de normale pacht betaalde iede- re pachter nog een zgn. toepacht, die voor de meesten bestond uit 2 hoen- ders, 25 eieren en 25 bossen stro. De grootste toepacht betaalde de pachter van het Erve Beerthuis in Zenderen, nl. 4 hoenders, 100 eieren en 25 bossen stro. Opvallend is, dat in de buurschap Zenderen de 25 bossen stro dikwijls vervangen werden door 5 pond vlas. Andere zaken die onder de toepacht vallen, zijn lijfdiensten en wagendiensten. Duidelijk is ook, dat tussen 1700 en 1800 de pachtprijzen vrijwel niet zijn veranderd. In 1721 blijken veel pachters al een flinke achterstand in betaling te heb- ben opgelopen. Pas vanaf 1726 wor- den alle inkomsten en uitgaven door de rentmeesters nauwkeurig in pacht ­ boeken genoteerd. Dan blijkt, dat de De pachter van Wanink (thans de kasteel- achtige boerderij op de Deldener Es) ging in 1728 naar Bentheim om “potten” van zand- stenen op te halen (zie gekleurde arcering). Deze vonden een plaatsje op de hoeken van het dakterras van de zuidtoren.