pagina 15 zomer 2010

Landgoederen: oud en vernieuwend Atelierleider Hilde Blank van Atelier Overijssel vindt dat Twickel een ambassadeur moet zijn voor alle landgoederen in Overijssel; oude en nieuwe. Bij landgoed Twickel moet ik altijd denken aan mijn ouders die in 1965 vanuit de Randstad naarTwente verhuisden en altijd genoten van de wandelingen over de land ­ goederen. En vorig jaar bij het beoordelen van de inzendingen van het jaarboek Stedenbouw en landschap kwam het plan van Michael van Cessel langs. Een van Nederlands beste landschapsontwerpers die met zijn inrichtingsplan van het huispark laat zien dat de kracht van het landschap schuilt in de kleine schaal en intimiteit. Landgoederen dragen in belangrijke mate bij aan de identiteit en ruimtelijke kwaliteit van Overijssel. Zij bepalen de kwaliteit van het landelijk gebied en zijn van cruciaal belang voor het woon- en leefklimaat van de steden. De schaal van deTwentse land ­ goederen samen is te vergelijken met nationale landschappen zoals de Hoge Veluwe en kan uitgroeien tot een nieuw beeldverhaal voor Overijssel: waar rust en ruimte, cultuur en de kennissector samen- komen in dit zo kenmerkende Twentse coulisselandschap. Het Twentse landgoed als motor van de vrijetijdseconomie en een belangrijke vestigingsplaatsfactor voor nieuwe economieen. Dit betekent een pro- actieve houding waarbij het niet alleen gaat om behoud en beheer maar 00k om ontwikkeling en innovatie. De provincie maakt het mogelijk om nieuwe landgoederen te stichten waardoor er een nieuwe generatie landgoedeigenaren op- staat met vaak een andere sociaal-culturele achtergrond dan de oude adel. Het is een uitdaging hoe deze verschillende land ­ goederen elkaar versterken en samen een rol van betekenis pakken voorde ont ­ wikkeling van ruimtelijke kwaliteit. In een gebiedsdag die AtelierOverijssel over dit onderwerp heeft georganiseerd zijn de volgende adviezen naar voren gebracht: 1) Ontwikkel een beeldende landgoed- typologie. Werk als onderdeel van de landgoed- regeling een gebiedsspecifieke typologie uit van Overijsselse stijlen voor nieuwe landgoederen. Twentse buitens en land ­ goederen verschillen van die in het Ijsseldal of de Vechtstreek. Dat moet 00k gelden voor nieuwe initiatieven. 2) Rood en groenbeleid is iets anders als landgoed beleid. Vaak wordt het stichten van een nieuw landgoed verward met het maken van rood voor groen. Beschouw een landgoed of buitenplaats altijd als een samenhangend geheel. Dat omvat een cultuurlijk element, een Huis van Allure en een bijbehorend semi-openbaar landschap. Landgoedbeleid is een specifiek onderdeel van rood-groen- beleid. 3) Bied 00k ruimte voor uitzonderingen. Waar in Singraven een arboretum kon ont- staan met allerlei uitheemse boomsoorten is nu alles gericht op nauw omschreven ecotypen. Doorsoms een uitzondering toe te staan, kunnen juweeltjes ontstaan. 4) Breng oud en nieuw in goede verhouding. Onderzoek bij nieuwe landgoederen/ buitenplaatsen hoe ze zich verhouden tot na- bijgelegen oude landgoederen. Er is wellicht een hierarchie zichtbaarte maken. Heeft het oude landgoed een echt huis van allure, dan moeten de buitenplaatsen meer bescheiden orden vormgegeven. 5) Koppel initiatieven en zoek naar schaalvoordelen. Koppel initiatieven voor nieuwe buiten ­ plaatsen waar mogelijk 00k aan andere ruimtelijke opgaven. Bijvoorbeeld aan de wateropgave of het realiseren van recrea- tieve routes. Kijk of bij een groep van initi- atiefnemers die geografisch dicht bij elkaar liggen een nieuw ensemble kan worden gerealiseerd. Dat kan een lintopstelling zijn of een nieuw knooperf of nederzetting. In sommige gevallen kan zelfs een gezamenlijke kavelruil worden overwogen om een beter landschappelijk resultaat te bereiken. Landgoed Twickel heeft in Overijssel een bijzondere positie en wordt vaak gezien als voorbeeld hoe een landgoed met behoud van kwaliteit kan werken aan haar eigen toekomst. Vanuit AtelierOverijssel wil ik graag de hartenkreet uitdragen dat land ­ goed Twickel deze positie moet benutten om een ambassadeur te zijn voor alle land ­ goederen van Overijssel en initiatiefnemers van nieuwe landgoederen en beheerders van bestaande landgoederen moet stimuleren om samen aan een sterk beeldverhaal voor Overijssel te werken. Hilde Blank Atelierleider AtelierOverijssel AtelierOverijssel is werkplaats voor ruimtelijke kwaliteit, die onderzoekt, adviseert, agendeert en inspireert. AtelierOverijssel is van Het Oversticht, Kunst& Cultuur Overijssel, Dienst Landelijk Gebied, Landschap Overijssel, Architectuurcentrum Twente, de waterschappen en Provincie Overijssel. Voor meer informatie en om u te abonneren op de nieuwsbrief: www.atelieroverijssel.nl