pagina 15 winter 2005

Maas- Rijn- en IJsselvee op Twickel Twickel heeft zich in de fokkerij van de vorige eeuw toegelegd op het roodbonte Maas- Rijn- en IJsselvee. Dit vee was destijds beroemd als ‘dubbeldoelras’, dat willen zeggen zowel voor de melk als voor de vleesproductie geschikt. Het fokgebied lag in het rivierengebied langs de Maas, de Rijn en de IJssel. Dit veeras heeft in het oosten van Nederland grote bekendheid gekregen. Twickel heeft daarbij een belangrijke rol gespeeld. F rans Kuijpers, secretaris van de Stichting Archief Rundveeverbetering Noord-Brabant en Limburg heeft nagezocht wat er is gepubliceerd in de jaren tussen 1920 en 1927 in de Veldbode over Twickel. “Uit die publicaties bleek, dat de rundveehouderij op Twickel op een goed niveau stond en in die tijd toonaangevend was voorTwente”, aldus Kuijpers. Op de kasteelboerderij De beste koefamilie was wel die van de Klaartjes. Klaartje 19 en 20 werden zelfs in nationaal verband bekroond. Vooral is de familie bekend geworden door de stier Batavus 1 (no. 553 van het stamboek). Deze stier is op Twickel geboren en heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de opbouw van de MRY fokkerij in Limburg. Kuijpers: “Een kleinzoon van hem, Batavus 7274, werd op zijn beurt vader van de belangrijke stier- moeder Elsje van Joh. Coolen in Meyel. Deze Batavus was geboren in 1941, zag dus 24 jaarnazijn grootvader het levenslicht, wat dus wel duidt op een ijzersterke con- stitutie in zijn afstamming! Er zijn nu nog roodbonte fokstieren van naam, waarvan we in het verre voorge- slacht de stier Batavus 1 tegen kunnen komen.” Aparte klasse Slier Gijs van Boerderij Twickel. uit het oud fokkerij leerboek van Prof. Dr. H.M. Kroon uit 1915. Deze stier werd geboren in 1909. komen (3eprijs), achterde vier groepen IJsselvee, maar die waren dan ook van de allerbovenste plank. Het was dan ook goed gezien, een parallel-klasse alleen voor inzenders uit Twente open te stellen. En hierin ging Twickel voorop met een zeer goede collectie eerste klas productievee. In deze besloten klasse behaalde Twickel nog twee eerste prijzen Andere bekende fokkers uit Delden waren Scholten, Kruders en Bebseler. Tentoonstelling Er werd in 1925 een historische driedaagse tentoon ­ stelling in Delden gehouden, naar aanleiding van het 25-jarige bestaan van de Boerenbond. Het roodbonte vee van de zandgronden van Twickel kon het echter niet winnen van het vee van de IJsselstreek. Daarom besloot men een aparte klasse voor de zand ­ gronden in te stellen: “De boerderij Twickel vertoont zeker wel het maximum, waartoe men het in deze omgeving kan brengen. Alle factoren om de fokkerij ten top te voeren, heeft men hier bijeen. Kapitaalkracht, ambitie, zaakkennis, handigheid en de echte fokkersflair, kortom al wat men maar wenschen kan is hier in kort bestek vereenigd. In de open klasse eigen- gefokte volbloeden kon, ondanks dit alles, Twickel slechts op de 5e plaats Twickel behaalde vele prijzen en ere-medail- les voor de MRY rundveefokkerij. Het vee van Twickel werd ingestuurd voor de Nationale Rundvee Tentoonstelling in Den Haag in 1923en 1928. De koeien vielen meerdere keren in de prijzen. Marieke de Geus uit Delden, kleindochter van de toenmalige boerderijbaas De Boer, heeft deze medailles in bezit. Tegenwoordig staat het MRY-ras op de rode lijst van landbouwhuisdieren, vanwege het kleine aantal fokbe- drijven in Nederland dat dit ras nog zuiver in stand houdt. Er zijn nog enkelen op Twickel die het MRY- vee houden, zoals Gerda Voorthuis (Erve Mollinkwoner) en Andre Luttikhedde (Erve Bokdam). Hun vee vormt een belangrijke vertegenwoordiging van de levende genen- bank voor de toekomst; de belangstelling voor het ras neemt weer toe. Geesje Kuit Met dank aan Frans Kuijpers, Stichting Archief Rundveeverbetering Noord-Brabant en Limburg.