pagina 15 winter 2001

Ds. Dr. J.W. Samberg overleed 25 jaar geleden Vijftig jaar verbonden met Twickel Op 16 September 2001 bezocht ik de Algemene begraafplaats van Delden, gelegen aan de Goorseweg. Hier, onder de eeuwenoude eiken en beuken, ligt de dodenakker van Huize Twickel met aan de rand de grafkelder der Van Heeckerens. Er omheen liggen, als in een hoefijzer, de graven van vele ‘tijdelijke’ Twickeldienaren. Het ‘tijdelijke’ is hier verwisseld met het ‘eeuwige’. O p deze dag, precies 25 jaar geleden, overleed dominee Dr. Jan Willem Samberg op 86 jarige leeftijd in zijn geliefde woning aan de Spoorstraat. Vier dagen later – op 21 September 1976 – werd hij, evenals zijn echtgenote in mei 1975, begraven in de schaduw van Twickels grafkelder. Zijn verbonden- heid met Delden en Twickel werd verbroken op die donkere ochtend van 16 September 1976. Bij het graf van de Sambergs herinner ik mij altijd weer zijn notitie van een gesprek met de Barones toen zij het geheim van haar levensdraad onthulde. Aanleiding was de arbeids- drift van het Duitse volk na twee verloren wereldoorlogen en de ver- slapping van de Engelse natie. De Barones verwoordde het aldus: “De historie leert dat elk volk tijden kent van hoog arbeidsverlangen, levensvreugde en scheppingsdrift, maar ook tijden van moeheid en ver- slapping. Soms, wanneerik ‘s morgens gewekt wordt dan denk ik wel eens, nu wilde ik dat ik nog een half uur kon blijven rusten, maar dat kan niet Dr. Samberg, dan gaat Twickel ten gronde”. Een Sakser “6 April 1890, een Paasmorgen, is mijn leven begonnen op een eeuwen ­ oude voorvaderlijke hoeve in het oude Saksische land” zo verwoordde hij het vele malen in geschriften en tijdens onze gesprekken over de zin der historie en geschiedenis van Twickel met haar vorstelijke archieven. Deze voorvaderlijke hoeve ‘Ubbink’, waar- van de naam al genoemd wordt in de veertiende eeuw, ligt rechts van de kronkelende weg tussen Meddo en Winterswijk. Na de middelbare school volgde zijn benoeming tot onderwijzer in Lutten, een buurschap Ds. Dr. J.W. Samberg. Foto: Fotostudio Mevling, Enschede. in de omgeving van Balkbrug in Overijssel. Tijdens deze, achteraf korte periode, begon Jan Willem te zoeken naar de waarheid en de zin der historie. De Duitse filosoof Emanuel Kant formuleerde het aldus: “Was kann ich wissen?, Was soil ich tun?, Was darf ich hoffen?” Na allerlei omzwervingen kwam het moment om ‘herder’ te worden van een gemeente. Als onderwijzer ging hij vervolgens theologie studeren aan de Universiteit van Leiden. In deze wereld van filosofie, theologie, historie en andere wetenschappen was hij in zijn element.