pagina 14 winter 2005

beeldhouwwerk aan het strenge Renaissance front van Twickel is aan- gebracht door Johann Brabender (1498-1560) uit Munster. De beeldhouwers Tussen 1489-1562 was Munster een van de belangrijkste kunstcentra van Noordwest-Duitsland met een sterke binding naar Oost-Nederland. Onge- twijfeld heeft Goossen van Raesfelt in Westfalen intensieve contacten onderhouden met bouwmeesters en beeldhouwers. In het jaar 1559 was Johann Brabender ook de beeld- houwer van de erkers in de ‘Haubt- burg’ van Schloss Steinfurt te Burg Steinfurt. Het Huisarchief Twickel heeft de naam van de beeldhouwer van de 19e eeuwse beelden van Adam en Eva, die de oude vervingen, prijsgegeven. Johann Adam Ney, de beeldhouwer van de huidige beelden van Adam en Eva, was een begenadigde vakman. Hij werd geboren op 3 maart 1800 in Baumbiedersdorf (Lotharingen) en huwde op 26 januari 1830 met Anna Elisabeth Wernze (geboren op 24 februari 1799 in Geseke, Westfalen). Het echtpaar woonde in de St. Martine-Pfarrei in hartje Munster waar Johann Adam ook zijn werk- plaats had. 3 Conclusie Het bijbelse beeldverhaal in de gevel werd aangebracht tijdens het Renais ­ sance tijdperk, de wedergeboorte van de oudheid in al zijn kunstvormen. Tijdens dit tijdperk is het scheppings- verhaal een populair onderwerp. De opdrachtgever is Goossen van Raesfelt, die de ornamenten waar- De zondeval, gemaakt door Johann Brabender Beeldhouwer Johann Adam Ney schijnlijk liet aanbrengen toen hij de frontvleugel van Twickel vanaf 1551 aanmerkelijk uitbreidde. Goossen was in zijn ouderlijk Schloss Oesten- dorf in Haltern aan de Lippe al op jonge leeftijd in aanraking gekomen met de Lipperenaissance waarin de beeldhouwkunst een dominerende rol speelde. Een andere reden dat Goossen ‘an desse port’ het ‘scheppingsverhaal’ heeft laten aanbrengen is ongetwijfeld zijn godsdienstige aard geweest. In de ‘Zondeval’, die het goed en kwaad symboliseert, is Adam de eerste mens die ‘gebouwd’ is uit de aarde en daar- om stoffelijk is. Tegenover deze Adam staat het ‘Scheppingsverhaal’ met de laatste ‘Adam’, Christus. Hij is niet uit de aarde, maar uit de ‘hemeP. Daamaast is het ook denkbaar dat Goossen in zijn functie van Drost van Twente met de ‘Zondeval’ het goed en kwaad kenbaar wilde maken aan zijn onderdanen en hen die berecht wer- den. Helniig Kleerebezem Noten: 1. Huisarchief Twickel. inv.nr. 1230. 2. Die Weserrenaissance: door Herbert Kreft en Jiirgen Soenke. 1964. 3. Uit dit huwelijk werd op 26 januari 1833 Elisabeth geboren. De dochter ging in de voetsporen van haar vader en ontwikkelde zich als een uitmuntende beeldhouwster. In 1871 emigreerde ze met haar man naar Amerika. In 1880 begon ze weer intensief met beeldhouwen in Austin/ Texas. Vier jaar na haar overlijden werd in 1911 het Elisabeth Ney museum geopend in Austin waarvan haar atelier deel uit maakt.