pagina 14 lente 1996

De achtergevel is steen voor steen gesloopt, circa 1800 stenen schoongebikt, en weer opgemetseld met kalkspe- cie, inclusief de twee gerestaureerde kozijnen. Naar de wens van Monumentenzorg zijn de verzakkingen en bol- lingen gehandhaafd, net als in mindere mate, de scheve kozijnen. Verder zijn de vier hoeken opnieuw gemetseld, de vossengaten hersteld en de kelder heeft een nieuw betondek gekregen. De aanbouwtjes zijn met de gerestaureerde kozijnen op de nieuwe fundering opgemetseld aan de hand van opme- tingen en foto’s, zodat ze weer zo goed mogelijk bij de oude en scheve gevels passen. Overvallen door de winter Vanwege het vroege invallen van de winter waren we genoodzaakt langs de gevels tenten van zeilen te maken, zodat we het metselwerk af konden maken. De laatste drie weken zelfs met twee kachels. Tijdens de vorst konden we in de werkplaats verder met het restaureren van twaalf blinden, twaalf ramen, drie deuren, twee kozijnen en de kapjes van de aanbouwtjes. Deze waren zo slecht, dat ze geheel vernieuwd zijn. Zodra de vorstperiode voorbij is, plaatsen we de Stei ­ gers. De kap is zo slecht, dat deze totaal vernieuwd wordt. De constructie wordt verbeterd en de in 1972 verwijderde dakkapel wordt terug geplaatst. De oorspronkelijke Rijndekking met leien komt er weer op en nieuwe koperen goten met afvoer naar de kasteelgracht. De gevels worden weer gevoegd en binnen komt van ­ wege de slechte en vochtige muren een spouwmuur. De bestaande vloertegels komen weer terug, evenals de pomp in de keuken. Daar zal ook een nieuw „authentiek” keu- kenblokje geplaatst worden. De schilders zullen dan het geheel afmaken door alles weer „strak in de lak” te zetten. Een hele klus! Boekaankondiging een uitgebreid overzicht van de geschiedenis van de 42 Twentse havezaten. In de inleidende hoofdstukken van het boek worden enkele hoofdzaken thematisch behandeld. Het gaat hierbij om de toelating tot de Ridderschap, de gebouwen, de rid- dermatige families en de kaarten en tekeningen. Hierop volgend wordt uitvoerig en goed gedocumenteerd inge- gaan op de geschiedenis van de afzonderlijke havezaten. Daarbij zijn met name interessant de passages over het ont- staan en de vroegste geschiedenis, zaken die in andere publikaties vaak nauwelijks aan de orde komen. Helemaal nauwkeurig is het werk niet: zo overleed Johan III van Twickeloniet in 1536of 1537 (p. 155), maar in 1539 (zoals vermeld op p. 216) en stierf zijn dochter Agnes niet in 1560 (p. 156) maar in 1551. Jammer is het ook, dat de bezitter van Twickel, Unico Wilhelm van Wassenaer, niet als componist naar voren wordt gebracht. Zijn muzikale activiteiten hebben welis- waar niets bijgedragen aan zijn politieke betekenis voor Overijssel, maar als dat een criterium is voor het boek, waarom wordt dan wel melding gemaakt van, om maar iets te noemen, de functies in Friesland van zijn kleinzoon Jacob en de aankoop van het Hof te Dieren in Gelderland voor zijn achterkleindochter. De opmerking in de verantwoording van het boek, dat het huisarchief Twickel eigenlijk alleen van groot belang is voor Twickel zelf, houdt waarschijnlijk ook met dit Overijsselse richtsnoer verband: zij gaat althans volledig voorbij aan de vele belangwekkende stukken over de fami- lie Van Wassenaer en hun vele functies en relaties in Holland en op internationaal niveau. Naast deze beperkte kritiek verdient het werk vooral veel lof. De lezer oordele zelf over de fraaie lay-out, de schitterende fotos, de duidelijke kaartjes, de uitgebreide en vele verwijzingen naar archiefstukken en literatuur en vooral over de grote rijkdom aan overzichtelijk gepresen- teerde gegevens. A.B. Gevers, A.J. en Mensema, A.J., De havezaten in Twente en hun bewoners, Zwolle, 1995, ISBN 90.400.9766.6,544 pp., prijs / 125,00.De Kroniek van Sweder Scheie Havezaten in Twente Detail uit een kaart door T.A. Hartmeijer uit 1794. Foto: Rijksdienst Monumentenzorg te Zeist. De medewerkers van het Rijksarchief in Overijssel, de heren Gevers en Mensema, hebben hun belofte ingelost. Na bijna twintig jaar voorbereiding verscheen vorig najaar