pagina 12 voorjaar 2010

Twickel g£ De Nieuwe T Nooit veranderde de wereld zo ingrijpend a Is in de negentiende eeuw. Voorbode van de nieuwe tijd in Twente was Willem de Clercq (1795-1844). Na een aanzienlijke stijging van de graanprijzen op de wereldmarkt maakte deze Amsterdamse commissionair in granen in 1812 een tocht door Overijssel, Groningen en Friesland, op zoek naar nieuwe graan- leveranciers voor zijn familiebedrijf. In Twente vond hij weinig graan- boeren maar veel huiswevers en dat onthield hij. Nadat hij in 1824 secretaris was geworden van de Nederlandsche Handel-Maatschapij, keerde hij terug naar Twente om daar, samen met Thomas Ainsworth, de grondslag te leggen voor de textielindustrie. Aquarel van de gelieerde familiewapens Van Heeckeren en Van Wassenaer, 1831. In dezelfde periode maakte Jacob Derk Carel baron van Heeckeren, 22 jaar oud, zijn opwachting op Twickel als bruidegom van de erfdochter gravin Maria Cornelia (Cornelie) van Wassenaer Obdam. Terwijl in Twente de nieuwe tijd om zich been greep, herleefde op Twickel in tal van op- zichten de oude. Afkomstig uit de oranje- gezinde adel die na de Franse Tijd in 1813 samen met koning Willem I was terugge- keerd in Den Haag, probeerde de jonge baron met steun van zijn vader oude rechten zoveel mogelijk te herstellen. Nieuwe invloed trachtte hij te krijgen door de aan- koop van woeste gronden, boerderijen en huizen. Hiermee verdubbelde hij de om- vang van het landgoed Twickel. Tegelijkertijd toonde hij zich een kind van zijn tijd door status aan te kopen. Grote sommen geld besteedde hij aan de ver- fraaiing van het huis en de tuinen. Ook zocht hij naar meer rentabiliteit van zijn landgoed. Hij vernieuwde zijn boerderijen en voerde pachthervormingen in. Op de woeste gronden die hij in eigen gebruik hield, liet hij miljoenen dennen aanplanten. Tussen de bedrijven door reisde hij als een modern toerist door Europa, daarbij gebruikmakend van de nieuwe middelen van vervoer die de negentiende eeuw voortbracht, de stoomboot en de trein. Jubiieum De vraag hoe de oude en de nieuwe tijd zich in het leven van baron Van Heeckeren tot elkaar verhouden, staat centraal in het boek Twickel & De Nieuwe Tijd dat wij in opdracht van de Stichting Twickel hebben geschreven. Het verschijnt in augustus 2010. Aanleiding was de herdenking van de 200ste geboortedag van de baron Van Heeckeren in 2009, een project dat door omstandigheden pas dit jaar zijn beslag krijgt en dat behalve het boek onder meer een specialeopenstellingvan kasteel Twickel omvat. Inspirator van het project was de nazaat van baron Van Heeckeren, Christian Graf zu Castell-Riidenhausen, die de Jacob Derk Carel baron van Heeckeren van Wassenaer, bjgewerkte foto, 1875. publicatie van dit boek helaas niet meer mee kan maken. Voor een boek over het leven van baron Van Heeckeren was alle reden. Veel publicaties over de negentiende eeuw op Twickel concentreren zich vooral op zijn eerste echt- genote, Cornelie gravin van Wassenaer Obdam, waardoor de baron in de schaduw is gebleven. Dat is vooral te betreuren, omdat de schaarse publicaties die over hem bestaan, een tegenstrijdig beeld schetsten. Zo wordt hij door verschillende auteurs getypeerd als een vernieuwer, in elk geval op het terrein van de landbouw. Ook zijn langdurige betrokkenheid bij het lokale bestuur, als wethouder van Ambt Delden, wordt in dat verband wel genoemd. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Hoever strek- ten zijn vernieuwingen op landbouwgebied, was hij daar zelf de initiatiefnemer van, en hoe was zijn verhouding met de pachters? Ons portret van baron Van Heeckeren begint met zijn dood op 7 november 1875 en eindigt met zijn begrafenis, vier dagen later. Daartussen vertellen we het verhaal van zijn leven. Vele onderwerpen komen daarbij aan de orde: zijn jeugdjaren, zijn beide huwelijken, zijn leven als grootgrond- bezitter, zijn openbare functies, zijn talloze reizen, zijn kunstverzameling, de ontvangst van koning Willem III op Twickel etc. Bronnen Wie iemands levensverhaal wil vertellen, hoopt heimelijk een kist met persoonlijke brieven, dagboeken of andere geschriften te vinden waarin de hoofdpersoon zijn