pagina 10 lente 2002

Er zijn thans ook geluidsjagers die gebruik maken van een minidisk en daarmee het gewicht nog verder reduce- ren. Het geluid klinkt wel heel aardig maar is voor geluids- analyses minder geschikt omdat door de toegepaste com- pressietechniek een vervorming optreedt. Storingen Wie mocht denken dat het opnemen van vogelgeluiden met modeme apparatuur geen kunst meer is, heeft het helemaal mis. We veroorzaken namelijk met z’n alien veel meer herrie dan veertig jaar geleden. Het ergst zijn de autosnelwegen waar je van ‘s morgens vroeg tot‘s avonds laat, binnen een afstand van twee a drie kilometer geen storingsvrije opnamen kunt maken. Daamaast is er het intensieve luchtverkeer. Want wist U dat, waar U zich ook in Twente bevindt, er gemiddeld om de tien minuten een verkeersvliegtuig over komt? Je vraagt je af waar ze vandaan komen, waar ze naar toe gaan en vooral of het allemaal zo nodig is. Verder zijn er nog de militaire vliegbewegingen en helemaal irritant zijn de sportvliegtuigjes die blijkbaar bij voorkeur laag boven natuurgebieden rondvliegen, juist als jij daar tracht geluidsopnamen te maken. Ook het railverkeer kan erg hinderlijk zijn omdat het zo ver draagt. Wie midden op de Holterberg staat hoort van twee kanten, op vijf kilometer afstand, de treinen langs denderen. Het rninst erg zijn dan nog blaffende honden, kraaiende hanen, loeiende koeien of schreeuwende kinderen. En als je eindelijk denkt een rustig plekje te hebben gevonden komt er wel een knetterende brommer voorbij, gebruikt iemand een kettingzaag of begint een boer met z’n trekker het land te bewerken. Dan zijn er verder nog de onverwachte tegenvallers. Zo kwam ik onlangs naarTwickel om achter de rentmeesterij de zang van het Vuurgoudhaantje op te nemen. Helaas had ik er niet zo gauw aan gedacht dat in de wijde omgeving de vogelzang wordt overstemd door het belgeluid van de koeien. Misschien dat sommigen het een gezellig geluid vinden, maar ik moet er niet aan denken de koe te zijn die bij elke stap een hels lawaai te verduren krijgt. Ook is me geen wetenschappelijke studie bekend die aantoont dat dit het welzijn van de dieren ten goede komt. Zou wellicht de Voorjaarsaanbieding Op de CD zijn maar liefst 54 zangvogels te horen. Bij de CD krijgt u een begeleidend boekje met daarin meer specifieke gegevens over de vogels. Voor liefhebbers moet dit een aanwinst zijn en voor beginnende vogelluisteraars een stimulans om op een vroege ochtend het Twickelse bos in te gaan om te luisteren en te genieten. Wij verkopen de CD in onze landgoedwinkel tegenover de parkeerplaats bij de tuinen aan de Twickelerlaan. Daarnaast hebben we ook een zoge- naamde vogelwaaier, een zeer handig boekje in zakformaat om mee te nemen op wandelingen. De CD kost 8,75 Euro en de vogelwaaier 4,75 Euro. Als speciale voorjaarsaanbieding voor de maand maart samen voor 12,50 Euro. tijd gekomen kunnen zijn, eens te overwegen of het niet wenselijk is met deze weinig zinvolle traditie te breken en de koeien van hun plaag te bevrijden? Wij zijn overigens zo aan stoorgeluiden gewend dat we ze nauwelijks meer horen en ze zelfs vaak niet als hinder ­ lijk ondervinden. Nachtegaal Tijdens het opnemen moet je je ook nooit aan het publiek tonen, want er zijn altijd nieuwsgierigen die een praatje komen maken, juist als het voorwerp van je inte- resse volop begint te zingen. Maar het kan nog erger, als je namelijk zelf de storing veroorzaakt. Vorig jaar was ik op Texel om ‘s avonds de zang van de Nachtegaal op te nemen die daar gelukkig nog in redelijke aantallen voorkomt. In zo’n toeristische omgeving ben je bijna nooit alleen en weldra was ik door een aantal nieuwsgierigen omgeven. Nadat ik uitgebreid had uitgelegd wat de bedoeling was, verzocht ik de aan- wezigen even stil te zijn, zodat ik een opname kon maken. Toen de recorder nog geen halve minuut had gedraaid gebeurde het. Ik had vergeten mijn zaktelefoon uit te zet- ten en uitgerekend op dat moment was een kennis zo vriendelijk om telefonisch naar mijn gezondheidstoestand te informeren. Op de achtergrond hoorde ik zacht grinni- kend fluisteren: “En tegen ons zegt ie dat we stil moeten zijn”. Maar goed dat het donker was en men mijn rode hoofd niet kon zien. Tenslotte moet het weer meewerken, als het regent of hard waait begin je niets. Windruis in de microfoon stoort op al le frequenties en is er haast niet uit te filteren. Het pad van de geluidsjager gaat echt niet over rozen. Is er dan niets aan te doen? Jazeker, we kunnen twee dingen doen. In de eerste plaats vroeg opstaan, zo’n uur voor zonsopgang. Daarmee vangen we meer vliegen in een klap omdat het dan nog vrij rustig is, we nauwelijks gestoord worden en de vogels aanmerkelijk beter zingen dan overdag. Voor soorten als de Zwarte Roodstaart is het zelfs de enige mogelijkheid, omdat die alleen binnen de bebouwde kom zingt en de zang na zonsopkomst duidelijk afneemt. De tweede mogelijkheid bestaat uit de digitale compu- terbewerking van de opname waarbij we vaak storingen kunnen uitfilteren. Computerbewerking Nu we in het digitale tijdperk zijn aangeland vormt de computer een prachtig hulpmiddel om de geluidsopnamen te bewerken. Een van de mogelijkheden is het vervaardi- gen van sonagrammen, ook wel geluidsspectrogrammen genoemd. Hierbij wordt horizontaal de tijd en verticaal de frequentie uitgezet. Dus eigenlijk zo ongeveer als bij een notenbalk die de musicus kan lezen en waarbij hij dan gelijk weet hoe de muziek zal klinken zonder deze te spelen. Het sonagram is echter veel gedetailleerder omdat het veel meer frequenties geeft, dus ook de boventonen die de klankkleur bepalen. Het vergt zeer veel ervaring om uit het sonagram te kunnen aflezen hoe de vogel zingt. Zelf gebruik ik het om te bepalen in welke frequenties zich de stoorgeluiden bevinden zodat ik ze eventueel kan uitfilteren. Met de modeme programmatuur is het zelfs mogelijk mis te verwijderen die zich in hetzelfde spectrum bevindt als de