pagina 10 herfst 1999

het belang van boeren. Indien er nauwelijks of geen inte- resse van bestaande boerenbedrijven voor verantwoord gebruik van deze grond is, dient de mogelijkheid van nevenbedrijven serieus genomen te worden. In dat geval dienen gei potentiele pachters een bedrijfs- plan in. Het volledig voldoen aan het door Twickel gewenste beheer van natuur en landschap is in dit geval een absolute voorwaarde. Maar het moet ook om een goed gevoerd bedrijf gaan met een goed doordachte bedrijfsop- zet, en niet om ‘een grote tuin bij een aantrekkelijke en rela- tief goedkope woning’. Een dergelijk nevenbedrijf wordt in pacht uitgegeven in plaats van dat de woning wordt ver- kocht en het erf in erfpacht wordt uitgegeven. Verdedigingslinie De toenemende aandacht voor natuur en recreatie, de intensivering van het milieubeleid en claims voor stadsuit- breiding en industrieterreinen komen bij de landbouw soms bedreigend over. De kwaliteit van Twickel kan in deze gevallen in het voordeel van de landbouw werken; dat is reeds meerdere malen gebleken. Dat geldt als stedelin- gen Twickel zien als een sterke en kwalitatief hoogwaardi- ge eenheid die ook voor hen aantrekkelijk is. De aantrek- kelijkheid van Twickel is mede een verdedigingslinie tegen claims waardoor ook de landbouw getroffen zou worden. Dan moet de landbouw wel een positieve bijdrage Reactie van de pachterscommissie In het verleden heeft de pachterscommissie in samen- werking met OLM-accountants een rapport opgesteld over de landbouw op Twickel. Hierin werd geconstateerd dat doorgaan met de landbouw op de huidige wijze op termijn veel problemen oplevert en het voorbestaan van veel pacht- bedrij ven in gevaar brengt. Immers, allerlei milieu- en wel- zijnseisen voor dieren door de overheid en afspraken in het GATT-verband en Agenda 2000 van de Europese Unie hebben tot gevolg dat de opbrengsten dalen en kosten toe- nemen. In een kleinschalig gebied als Twickel heeft dit tot gevolg dat in de nabije toekomst veel bedrijven om finan- ciele redenen zullen moeten sluiten. Door de pachters werd dan ook positief gereageerd toen het stichtingsbestuur een uitgebreid onderzoek liet verrich- ten naar de situatie van de landbouw op Twickel en hoe deze ook voor de toekomst veilig gesteld kan worden. Enkele belangrijke conclusies uit de inventarisatie waren: • Twickelerbedrijven zijn bijna allemaal gemengde bedrijven, veelal melkvee met daamaast varkens. Met name de neventak varkens is op veel bedrijven te klein om in stand te kunnen houden. • Produktie omstandigheden zijn op veel bedrijven verre van ideaal, gelet op kavelvorm, ligging, ontwatering etc., hetgeen enorm kostprijsverhogend werkt. • In die gebieden waar de produktie omstandigheden het slechtst zijn gaat het aantal bedrijven snel achteruit. • De communicatie tussen pachter en Twickel verloopt niet altijd optimaal, hetgeen begrip voor elkaars stand- punten of beslissingen niet altijd ten goede komt. • Verbreding van bedrijven met andere takken, zoals recreatie, natuurbeheer of biologische landbouw en streekproducten, komt maar langzaam van de grond. Er is wel belangstelling voor, maar initiatieven worden nog niet genomen. Discussie en overleg heeft geleid tot een gezamenlijke visie van de pachterscommissie en de Stichting Twickel op de toekomst van de landbouw op landgoed Twickel. voor de pachters zijn de volgende onderdelen van deze visie van belang: • Waar mogelijk wordt getracht de produktie omstan ­ digheden te verbeteren, bijvoorbeeld door kavelruil, boerderijverplaatsing en eventueel kleinschalige land- schappelijke aanpassingen waardoor bewerkings- mogelijkheden verbeteren. • Verdeling van vrijkomende grond en melkquotum gaat voortaan door middel van een open inschrijving. Pach ­ ters kunnen middels het indienen van een bedrijfsont- wikkelingsplan hiervoor in aanmerking komen. • Om op de gemengde bedrijven de intensieve veehoude- rij niet geheel van Twickel te laten verdwijnen, is het mogelijk deze tak op deze bedrijven onder de volgende voorwaarden uit te breiden : * totale aantal varkens aanwezig op gemengde bedrij ­ ven mag niet toenemen * er moet sprake zijn van goede landschappelijke inpassing * het moet een gemengd bedrijf blijven. • Stichting Twickel zal zoveel mogelijk grond in vast pacht uitgeven, hetgeen voor de pachter gunstig is wat betreft ontwikkelingsmogelijkheden en planning naar de toekomst. • Realiteit is dat op Twickel voor veel bedrijven de ont ­ wikkelingsmogelijkheden in de landbouw maar zeer beperkt zijn. Om zoveel mogelijk bedrijven in stand te hou ­ den is het belangrijk dat er ruimte is om neventakken te kunnen ontwikkelen zodat het inkomen in stand kan blij ­ ven. Mogelijkheden daartoe zijn: * landschapsonderhoud door boeren; hier is veel animo voor; * recreatie op de boerderij; bijvoorbeeld “bed and bre ­ akfast”; * het ontwikkelen van streekproducten en de biologi ­ sche landbouw. De pachterscommissie is van mening dat deze beleids- visie veel pachters meer mogelijkheden biedt om ook in de toekomst de continui van hun bedrijven te behouden. Veel zal echter afhangen van de manier waarop de pachters en de Stichting Twickel inspelen op de diverse nieuwe mogelijkheden.