pagina 10 4 1998 tijdschrift

Expositie Pannen van kasteel De Haar, circa 1910. Foto: F. Verdonk, Culemborg. Wonen in Arcadie Sommige Nederlanders zijn bevoorrecht. Zij wonen in een kasteel of monumentaal buitenhuis. Het interieur van deze huizen weerspiegelt vaak het historische karakter van de buitenkant. Eeuw na eeuw werden hier kostbare meu- belen, serviezen, zilver, portretten en andere interieurstuk- ken bewaard. Natuurlijk kennen de bewoners naast de lusten ook de lasten van zo’n uitzonderlijk bezit. De instandhouding ervan vergt de nodige offers. Daarom hebben de eigenaren zich aaneengesloten in een stichting tot behoud van Parti- culiere Historische Buitenplaatsen (PHB), die dit jaar 25 jaar bestaat. Dit jubileum wordt gevierd met een tentoon- stelling die het Noordbrabants Museum samen met de Stichting PHB heeft samengesteld. Bij deze gelegenheid werden de bewoners bereid gevonden om hun deuren als het ware voor het publiek te openen, door bijzondere, nooit eerder geexposeerde stukken beschikbaar te stellen. Ook Twickel heeft verschillende stukken in bruikleen beschik ­ baar gesteld. In de loop der eeuwen is een groot aantal buitenplaatsen uitgegroeid tot ware schatkamers. In de tentoonstelling Wonen in Arcadie worden bijna vierhonderd kunstwerken en historische voorwerpen samengebracht. Daaronder bevinden zich zowel kunstwerken van bijzondere allure als gebruiksvoorwerpen. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze karakteristiek zijn voor het wonen op een kasteel of his ­ torische buitenplaats en iets vertellen over het leven van de bewoners. Er is een grote mate van herkenbaarheid, omdat het voorwerpen betreft die als zodanig in vrijwel elk huis- houden te vinden zijn. Maar de koperen pannenset van het kasteel is gedecoreerd met het eeuwenoude familiewapen. Het servies is van kostbaar Chine de Commande porselein. De meubelen in de salons zijn vaak afkomstig uit de 18de eeuw, fraai ingelegd met bijzondere houtsoorten en gede ­ coreerd met verguld beslag. Vanaf de wanden kijkt het voorgeslacht vanuit vergulde lijsten op de huidige bewo ners neer: fraai geschilderde portretten die de continui van de woning benadrukken Uitgangspunt van de tentoonstelling is de beleving van de woonsfeer. De bezoeker beleeft de interieurs, die ruim- telijk zijn weergegeven en waarin de kunstwerken en voor ­ werpen telkens zijn afgestemd op een themagroep, zoals de gedekte tafel, de jachtkamer, de portrettengalerij of de kin- derkamer. Onderdeel van de opstelling vormt de videofilm, waar ­ in een aantal bewoners zelf aan het woord komt. De pro- blematiek rond de hedendaagse bewoning van kastelen en buitenplaatsen komt in deze film ruimschoots aan de orde. We zien hoe de huizen worden bewoond, maar ook hoe zij zich verhouden tot hun omgeving, het landschap. Tegelijk met de tentoonstelling verschijnt de publikatie Wonen in Arcadie bij Waanders Uitgevers te Zwolle. Auteurs: dr. Reinier Baarsen e.a.. Dit rijk gei boek gaat in op de interieurs, de inrichting en het kunstbe- zit van Nederlandse kastelen en buitenplaatsen. Het bevat talloze niet eerder gepubliceerde foto’s van historische interieurs. Wonen in Arcadie (/ 65,-; per 11/01/99 / 85,-) is tijdens de tentoonstelling verkrijgbaar in de winkel van het Noordbrabants Museum en in iedere boekhandel (ISBN 90 400 9245 1) De expositie in het Noordbrabants Museum, Verwers- straat 41 in ’s Hertogenbosch is nog te zien tot 10 januari 1999. M.H. Isabella Antoinette Sloet van Toutenburg, echtgenote van Jacob Derk Caret van Heeckeren van Wassenaer, geportretteerd door Nicaise de Keyser in 1852. Het portret is in bruikleen gegeven door de Stichting Twickel. Foto: F. Verdonk, Culemborg.