pagina 15 herfst 2001

Twickeldag trekt veel belangstelling den huifkarren ingezet, waama de heer Spijkerman zijn betoog over dit unieke gebied kon beginnen. Hij ontpopte zich hier als een persoon, die met hart en ziel verknocht is aan dit stukje Twickel. Hij gaf een zeer deskundige uitleg over het onderhoud van dit natuur- gebied. Ook de inleiding van mevrouw Laarhuis in de Wendezoele werd door de deelnemers op hoge prijs gesteld. Haar korte en duidelijke inleiding was voor velen een uitstekende promotie van het museum. Ook de talrijke demonstraties die hier werden gehouden vielen in goede aarde. De heer Van Rechteren hield een afwisselend betoog met vele aardige details over de moestuin. Bovendien was daar voor iedereen een heerlijk glaas- je vlierbessenlimonade. Was er dan helemaal niets te klagen? Toch well Tegen de afspraken in, vonden we bij De Border niet iemand die over de zaken daar enige uitleg gaf. Jammer, maar dat werd uiteindelijk door de bezoekers niet als erg bezwaarlijk gevoeld. Tenslotte moeten we de goede lunch van ‘t Hoog- spel en de prima bediening van het personeel nog noemen. A1 met al een prachtige dag dus. Toen vice voorzitter Dirk van Ittersum tijdens zijn dankwoord na afloop aan de aanwezigen vroeg, welke opmer- kingen zij over dit uitstapje hadden, was de mening van een van de aanwezigen: “Het kon niet beter!” en daarmee kon een ieder met een prettig gevoel huis- waarts keren. Niet in de laatste plaats de activiteiten- commissie, die deze dag had georganiseerd. Gerrit Aalderink Het gezelschap arriveerde per huifkar bij de Breede Riet. Foto: H. Spijkerman. T raditiegetrouw organiseerde de Vereniging Vrienden van Twickel weer haar jaarlijkse Twickeldag, die in verband met de tentoon- stelling over de familie Van Wassenaer, naar zaterdag 1 September was verschoven. Maar liefst zo’n 120 deelnemers meldden zich ‘s morgens bij cafe-restau ­ rant ‘t Hoogspel, en dat mag gelet op de ervaringen van de laatste jaren als hoog worden beschouwd. Deze keer bleef men dicht bij huis en werden de Breede Riet, de moestuin, de kwekerij De Border en de museumboerderij Wendezoele bezocht. Over het weer behoefden de deelnemers in het geheel niet te klagen. Ondanks het feit dat het KNMI buien had aan- gekondigd, was het aangenaam weer: nu en dan zon bij zo’n 22 graden en de regen bleef beperkt tot een bui tijdens de lunch. Voor het vervoer van en naar De Breede Riet wer- De heer Van Rechteren, vrijwilliger in de moestuin, vertelde over het gebruik van bleekpotten. Foto: Y. Rieschke.

pagina 22 herfst 2001

Vereniging Vrienden van Twickel Fietstocht D e Vereniging Vrienden van Twickel organiseerde op zaterdag, 18 augustus j.l een fietstocht over het prachtige Twickelse landgoed. Er hadden zich 65 leden voor deze tocht aangemeld. De stromende regen gedurende de gehele ochtend deed vermoeden dat de tocht wellicht niet door zou kunnen gaan. Niemand zou immers komen opdagen! Maar gelukkig werd het ’s middags droog. Het klaarde op en de zon ging zelfs schijnen. Het gevolg was, dat er toch nog 35 deelnemers aan de start verschenen, zelfs enkelen van buiten Twente. De prachtige route werd zeer gewaardeerd, evenals het feit dat Lucy en Gerrit halverwege met een ver- frissing klaar stonden. Na afloop werd op het terras bij ‘t Hoogspel nog gezellig nagepraat onder het genot van een consumptie, aangeboden door de vereniging. Velen vroegen zich af of zo’n fietstocht niet jaarlijks geor- ganiseerd zou kunnen worden. De beschrijving van de tocht is vanaf heden in het Informatiecentrum van Twickel verkrijgbaar. Tentoonstelling Enige tijd geleden kregen wij het verzoek of er mogelijk leden van onze vereniging konden worden inge- schakeld bij de diverse activiteiten tijdens de tentoonstelling over de familie Van Wassenaer in het kasteel. Nu trof het, dat wij twee jaar geleden onder de leden een enquete hadden gehouden, waaruitondermeereen lijst van personen was voort gekomen, die zich bij het organiseren van activiteiten wilden inzetten. Wij zijn zo vrij geweest deze namen aan de organisatie door te geven en het gevolg is geweest dat een aantal van onze leden zich daadwerkelijk heeft ingezet voor de dagelijkse gang van zaken in mei en juni tijdens de tentoonstelling. Mede dank zij hun hulp is ‘Alles even groot, even vorste- lijk’ zo’n geweldig succes geworden. Het bestuur van de Stichting Twickel heeft deze inzet zeer op prijs gesteld. Omgekeerd heeft de tentoonstelling een positief effect gehad op onze vereniging. Mede doordat onze fol ­ ders in het Informatiecentrum aan- wezig waren, leverde dit een flink aantal nieuwe leden op. Daardoor telt onze vereniging momenteel 1270 leden! Zo kunnen we constateren, dat de Stichting Twickel en de Vereniging Vrienden van Twickel ondanks hun beider eigen verantwoordelijkheden, zich inzetten voor hetzelfde doel! Uw contributie Het is bij een ieder voldoende bekend dat per 1 januari het betalings- verkeer in euro’s zal plaats vinden. Ook voor de contributiebetaling van de Vereniging Vrienden van Twickel heeft dit uiteraard gevolgen. Zoals iedereen weet, hanteren wij een minimumcontributie van 25 gulden per jaar. Welk minimumbedrag onze vereniging in euro’s zal gaan rekenen, staat nog niet vast. Er speelt namelijk nog een ander punt mee. Door de overgang naar een nieuwe drukker voor het Twickelblad is de prijs per exemplaar namelijk verhoogd van vijf naar zes gulden. Dit betekent, dat van vijfentwintig gulden contributie al vierentwintig gulden moet worden betaald aan het Twickelblad en dat er slechts een gulden overblijft voor het organiseren van andere activiteiten. Gelukkig hebben wij de laatste jaren een redelijke reserve opgebouwd, zodat er nog geen onmiddellijk gevaar dreigt. Het bestuur wil zich echter wel beraden over een mogelijke ver- hoging van de minimumcontributie. De penningmeester denkt daarbij aan veertien euro. Indien hiertoe wordt besloten, dan zal dit echter eerst door de leden op de eerstvolgende jaarvergadering moeten worden goedgekeurd. Zolang er nog geen definitieve goedkeuring is, verzoeken wij de leden met de overmaking van hun contributie voor het jaar 2002 te wachten. Internet Sinds enige tijd kunt u de Vrienden van Twickel vinden op het internet, als onderdeel van de site Natuurlijk- Overijssel. Om ons daar te vinden gaat u als volgt te werk: ga naar www.natuurlijk.nl/index.html kies bij de blauwe ‘tabs’ rechts bovenaan de pagina ‘organisaties’klik vervolgens op VVT (in venstertje links) of Vereniging Vrienden van Twickel (in het lijstje). De rest wijst zich vanzelf. Mensen die geen lid zijn en ons op deze site tegenkomen, kunnen zich online aan- melden als lid op het onderste deel van onze pagina. Deze mogelijkheid heeft inmiddels menig nieuw lid opgeleverd. Behalve informatie over de Vrienden van Twickel kunt u allerlei interessante toeristische informatie over Overijssel vinden. Klikt u eens (weer bij de blauwe tabs) op ‘agenda’. Als u vervolgens naar de onderkant van deze pagina gaat, kunt u een dag en een maand kiezen (doorte scrollen) en dan verschijnt er een overzicht van de activiteiten en evenementen die er op die dag in de provincie plaats- vinden. Ook de activiteiten van de V.V.T. zijn hier te vinden. Secretaris Vereniging Vrienden van Twickel

pagina 19 lente 2001

Parkwachter van het Hof te Dieren. Foto: F. C. Reesinck, Zutphen. Twickelgebied in gevaar De eigendommen van de Stichting Twickel aan de rand van de Zenderense Es verkeren in gevaar. Onlangs werd door de provincie besloten dat het regionale bedrijven- terrein niet bij Zenderen, maar ten zuiden van Almelo zal worden aange- legd. Even leek het er op dat de Zenderense Es en het daaraan grenzende Twickelgebied gespaard zouden blijven. Niet lang daama echter doemde er een nieuw gevaar op. De gemeente Borne lanceerde het plan om de Zenderense Es en omge- ving te bestemmen tot een lokaal bedrijventerrein met een oppervlakte van liefst 180 ha; veel meer dan de lokale behoefte van Borne. In enkele bijeenkomsten werden belanghebbende organisaties van de plannen op de hoogte gesteld. Hieruit bleek, dat de voorgestelde ideeen direct nadelige gevolgen zullen hebben voor een prachtig stuk van het landgoed Twickel. Dit is zowel cultuurhistorisch als archeologisch van grote waarde. Enkele oude boerenhoeven zoals de Hondeborg zijn aangewezen als rijksmonument. Om bovengenoemde redenen hebben de Stichting Twickel en de Vereniging Vrienden van Twickel een krachtig schriftelijk protest aan de gemeente- raad van Borne doen toekomen. Onze bezwaren richten zich niet alleen tegen de aantasting van de Zenderense Es met het aangrenzende Twickel gebied maar ook tegen het bouwen vlak bij de Azelerbeek, die juist als ecologische verbindingszone ontwik- keld moet worden. Ook hebben wij bezwaar gemaakt tegen de aanleg van een nieuwe aansluiting op de A 35 ter hoogte van de Azelerbeek. Om het omvangrijke bedrijventerrein te ont- sluiten in de richting van Hengelo wil men een parallelweg langs de A 35 aanleggen die mogelijk zelfs een aansluiting krijgt op de weg Bome- Delden. Dit is een wel zeer on- gewenste ontwikkeling die bovendien in strijd is met het voornemen van de Provincie Overijssel om de weg Borne-Delden juist verkeersluw te maken. Wij hopen dat de talrijke bezwaren tegen de plannen de gemeente Borne heeft wakker geschud zodat zij terugkeert op haar schreden. A.H. Schimmelpenninck en J. Hakstegen wat personeel nodig. Naast de vaste medewerkers was in drukke tijden aanvulling noodzakelijk met losse arbeidskrachten. Meestal lag het totaal op de loonlijst rond 20 per- sonen, in een enkel jaar zelfs boven de 30. Daarnaast was er nog het huis- personeel. Jan Hakstegen * Na een korte onderbreking zetten we de sene voort. De vorige twee artikelen in deze serie vindt u in de Twickelbladen 2000/1, p. 9 – 11 en 2000/2, p. 10-12. De Hondeborg in Zenderen. Foto: J. Mulder.

pagina 4 zomer 2001

vervoer van melk, veevoer, mest of dieren plaatsvinden. In die tijd hoopt men de bron van de besmetting te kunnen achterhalen. Onze voile tank melk laten we de volgende ochtend in de mestkelder lopen. Zonde van dit gezonde voedingsmiddel maar gezien de grote risico’s van het zeer besmettelijke virus -in Groot Brittanie zijn inmiddels vele honderden bedrijven geruimd- zijn we het met deze maat- regel eens. Dan komt het bericht dat random landgoed Twickel een aantal bedrijven MKZ-verdacht zijn. Een inseminator had daar, na een bezoek aan het besmette bedrijf, koeien gei Enkele spannende weken volgen voordat de uitslagen bekend worden. Gelukkig is er niets aan de hand. Een aantal werkzaamheden komt stil te liggen op het bedrijf omdat er geen bezoek in de stallen mag komen. De afspraak van de klauwbekapper stellen we uit, er is geen melkproductie- en drachtigheidscontrole en er is geen verkoop van koeien of kalveren. Voor bedrijven met varkens of pluimvee weegt het vervoers- verbod van vee echter vele malen zwaarder vergeleken met ons melkveedrijf. Ook een inseminator mag niet meer komen, maar omdat we zelf insemineren stagneert dit proces niet. Kraamvisite We vermijden elk risico en ontvangen thuis geen (kraam-)bezoek meer. Voor zoon Leon, die op 18 januari werd geboren, organiseerden we aansluitend op zijn doop op 18 maart de kraamvisite. Achteraf hebben we geluk gehad dat de MKZ niet daarvoor uitbrak omdat het anders niet door had kunnen gaan. In deze periode van stilte ontvingen we vele readies van zowel het bedrijfsleven als prive en dat doet je dan goed. We gaan zelf ook amper weg; boodschappen worden aan de weg bezorgd, niet op visite – alleen naar de ouders – niet naar de kerk – alleen naar een begrafenis van een buurman – en Henk bezoekt geen wedstrijden van FC Twente. Met Leon ging ik wel naar het consultatie-bureau voor zijn entingen. Bij de ingang staan beschermhoesjes voor mijn schoenen klaar. Pinksterfeesten aangepast Ook buiten de landbouw realiseerden vele mensen zich de grote risico’s van deze ziekte. Zo annuleerde Toneelvereniging Levenslust haar uitvoeringen na de uitbraak, stelde de dartclub de oud-ijzeractie uit en werden risicovolle onderdelen uit het programma van de Pinksterfeesten in Beckum geschrapt. Bij de ingang van de kerk en de supermarkt liggen ontsmettingsmatten gedrenkt in citroenzuur. Sinds de laatste uitbraken in Friesland zijn er inmiddels alweer vele weken voorbij. Het stemt ons hoopvol dat er nu controle is over het virus. De koeien mogen weer naar buiten, we gaan zelf weer op pad en ook fietsers en wandelaars zijn weer welkom in het Altena’s bos. Dionne Hesselink-ter Boo Vereniging Vrienden van Twickel Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening is vrijblijvend Onlangs heeft het Ministerie van V.R.O.M. de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening doen ver- schijnen. Hierin worden voor de komende decennia de richtlijnen aangegeven voor het gebruik van de zo schaarse ruimte in ons land: woningbouw, Industrie, infrastruc- tuur, maar ook het sparen van de ‘Groene Ruimte’. Na het lezen van de Nota heeft het bestuur van de Vereniging Vrienden van Twickel schriftelijk haar bezorgdheid uitgesproken over bepaalde zaken die in de Nota worden vermeld. Onze mening willen wij hierbij kort weergeven. Onze voomaamste kritiek richt zich op de vrijblijvendheid. Het zijn immers niet meer dan beleids- richtlijnen, die op een lager niveau (provincie en gemeenten) moeten worden uitgewerkt. En daar wil men immers zoveel mogelijk bouwen en uitbreiden, terwijl de ‘groene contouren’ (tot waar men in de beschermde gebieden mag uit ­ breiden) niet eens vast liggen. Dit alles geldt des te meer daar het Oosten tot 2030 volgens de Nota 20% van de trendmatige verdeling van wonen en werken over Nederland moet opvangen. Daar- naast krijgt Twente een steeds belangrijker doorvoerfunctie tussen de Randstad en Duitsland, Skandi- navie en Oost-Europa. Dit heeft weer gevolgen voor het wegennet en de spoorlijnen. Het gevaar bestaat daardoor dat Twente dichtslibt. Tevens vinden wij dat de klein- schalige landbouw in onze streek teveel wordt ingeperkt. Er wordt zelfs gesproken van een verbod op uitbreiding en stimulering van ver- plaatsing en/of beeindiging van bestaande bedrijven. Deze klein- schalige landbouw is juist in ons gebied zo karakteristiek. Gezien het belang van het gehele landgoed Twickel en ook onze mooie woonomgeving, heeft het bestuur het als een plicht gevoeld om op passende wijze op de plannen zoals in de Nota genoemd, te reageren. Secretaris Vereniging Vrienden van Twickel

pagina 16 winter 2000

Vereniging Vrienden van Twickel Reactie Streekplan In het vorige Twickelblad heeft u kunnen lezen hoe zowel de Stichting Twickel als de Vereniging Vrienden van Twickel schriftelijk bij de provincie hebben gere- ageerd op het Ontwerp Streekplan 2000+ voor Overijs- sel. Inmiddels heeft de provincie een antwoordnota laten verschijnen, waarin zij haar weerwoord geeft op alle ingezonden readies. Zoals te verwachten was, wordt een groot aantal daarvan afgedaan met de conclusie Toch zijn wij in het gelijk gesteld waar wij beweerden dat het gehele Twickelgebied tot de oude landschappen moet worden gerekend. Bij de betreffen- de kaart had men een verkeerde legenda gebruikt. Op 30 oktober j.l. werd door de Statencommissie een hoorzitting over het onderwerp gehouden, waarbij de mogelijkheid bestond mondeling commentaar te geven. Ook daarvan hebben wij gebruik gemaakt. Namens de Vereniging Vrienden van Twickel hebben wij daar het volgende naar voren gebracht: "In onze schriftelijke reactie hebben wij onder meer de mening uitgesproken dat de ecologische hoofdstruc- tuur en de waardevolle watergangen op de streekplan- kaart dienen te worden aangegeven. In uw antwoord zegt u, dat deze staan op de natuurbe- leidskaart en de integratiekaart. Het is ons niet duidelijk wat de status van deze beide kaarten is. Is de betekenis hiervan even groot als de betekenis van de streekplan- kaart? En kunnen na vaststelling van de definitieve ver- sie hieruit dan bindende conclusies worden getrokken? De regionale en locale verbindingszones staan weer op een andere kaart, de natuurinformatiekaart. Deze heeft volgens uw antwoord weer een andere status dan de reeds genoemde kaarten. Dat houdt in, dat overleg met gemeenten en waterschappen nog moet uitwijzen of en zo ja, hoe de realisering hiervan mogelijk is. Wij zouden graag zien, dat ook aan de regionale en locale verbindingszones een minder vrijblijvend karakter wordt toegekend. Aangaande de ecologische verbindingszone tussen Almelo en Borne en de mogelijke ontwikkelingen in dat gebied, zijn wij van mening dat de Zenderense Es, gezien de grote cultuurhistorische waarde, een hogere graad van bescherming dient te krijgen. In de ant ­ woordnota staat, dat beleidsontwikkelingen voor dat gebied nader op lokaal niveau moeten worden uitge- werkt. Daarmee is het gebied in feite dus niet beschermd en de ontwikkeling kan nog alle kanten uit- gaan. U noemt tevens twee redenen waarom nog geen buffer voor het gebied is vastgesteld. De eerste reden, dat het nog gold als mogelijke plaats voor de ontwikkeling van een regionaal bedrijventerrein, is thans reeds vervallen. Wij willen er dan ook voor plei- ten, om de groene buffer nu zo spoedig mogelijk vast te stellen, teneinde een betere bescherming voor het gebied te verkrijgen". Of de commissie met bovenstaande rekening zal hou- den en in het definitieve streekplan 2000+ een en ander zal aanpassen, blijft vooralsnog een vraag. Onze ver- wachtingen zijn niet bijster hoog gespannen, maar we hebben in elk geval getracht ons steentje bij te dragen voor het in stand houden van het prachtige Twickelse landschap. Reactie Landschapsplan Op 5 September jl. hield landschapsarchitect Van Gessel een voordracht over zijn plannen met het schapspark rond het kasteel. De bestuursleden van de Vrienden van Twickel en vele leden waren hierbij aan- wezig. Het bestuur werd gevraagd om een reactie. Wij zijn erg te spreken over het plan. In de eerste plaats kun je je afvragen of zo grootscheeps onder- houdsplan wel nodig is. Ja, zeggen wij. Als ergeduren- de de honderd jaar na de aanleg van het park – bedoeld wordt zowel binnen als buiten de hekken van het kas ­ teel- aan de instandhouding van het ontwerp niet struc- tureel is gewerkt, kun je nagaan, dat de natuur het heeft overgenomen van de ontwerpers. Ongerepte natuur is prachtig, en een goed aangelegd landschapspark ook, maar als je de natuur zijn gang laat gaan in een aange ­ legd park wordt het uiteindelijk geen van beide. Het stichtingsbestuur heeft er goed aan gedaan om het park- karakter te herstellen, vinden wij. De tweede vraag is, wat wij vinden van de aanpak van de heer Van Gessel. Ook daarover zijn wij positief. De heer Van Gessel heeft blijk gegeven groot respect te hebben voor de oorspronkelijke parkaanleg en voor de oude bomen, die hij allemaal in kaart heeft gebracht. Hij heeft deze bomen ook als basis genomen voor zijn ont ­ werp. Met afgrijzen sprak hij over de wijze waarop de rondweg dwars door Twickel loopt. Deze accentueert duidelijk de onderbreking van het landschap. Met Van Gessels idee om de parkstructuur aan beide zijden van de weg te herstellen en zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten, waardoor de aanwezigheid van de weg minder nadrukkelijk wordt. zijn wij het van harte eens. Een ander belangrijk punt is het herstellen van zicht- assen. Boomgroepen kunnen blijven bestaan of zelfs worden uitgebreid, want men kan er doorheen kijken, maar struiken en heesters die in de loop der tijd teveel zijn uitgegroeid en het zicht in die assen belemmeren zullen verwijderd moeten worden. Dit geldt ook voor een deel van de rododendrons, maar gelukkig niet voor alle. A1 met al is het een ambitieus plan dat gezien de omvang over twaalf jaar gespreid zal worden uitge- voerd, waarbij telkens een deel van het park wordt aan- gepakt. Het wordt zeker even wennen, maar we zijn ervan overtuigd dat de komende generaties het stich ­ tingsbestuur dankbaar zullen zijn dat het dit plan heeft aangepakt.

pagina 15 winter 2000

Vereniging Vrienden van Twickel Activiteitencommissie Voor de organisatie van diverse bijeenkom- sten heeft het bestuur van de Vereniging Vrienden van Twickel lang geleden reeds een activiteitencommissie ingesteld. Velen van u zullen wel weten waarbij het hier om gaat: de bezichtiging van het kasteel, het jaarlijkse uit- stapje, dat bekend staat als de en de voorjaars- en najaarsbijeenkomsten in de vorm van een dia-avond. Het doel hiervan is de leden te betrekken bij alles wat met het land- goed Twickel te maken heeft. Het bestuur van de VVT is van mening, dat deze zaken ook in de toekomst moeten worden voortgezet. Ster- ker nog, in de komende jaren zullen wat meer activiteiten worden georganiseerd. Om dat te bewerkstelligen is het aantal leden van de commissie van vier op zes gebracht. De heren B. Wissink en R. de Widt zijn onlangs toe- getreden en zullen tesamen met de zittende leden: de dames Y. Rieschke en L. Hakstegen en de heren H. van Beem (voorzitter) en G. Aalderink werken aan een bredere opzet, natuurlijk in overleg met het bestuur en binnen de financiele mogelijkheden van de vereni ­ ging. Voor 2001 verandert er nog weinig: op donderdag 29 maart wordt samen met het WNF en het IVN een avond belegd onder de titel in Twente In verband met een spe- ciale openstelling van kasteel Twickel in het kader van het jubileum van de familie Van Wassenaer wordt de kasteeldag deze keer in mei of juni gehouden, waardoor de wordt verplaatst naar 15 September. Ook ligt het in de bedoeling een fietstocht te organiseren, waarna het jaar wordt afgeslo- De kasteeldag trok dit jaar circa 400 leden. Vrijwilligers van de tex- tielgroep demonstreerden hun werkzaamheden in de Drostenkamer. Folo: A.H. Schimmelpenninck ten met een dialezing in november. Nadere gegevens volgen uiteraard. In 2002 gaan de gedachten uit naar twee volledig nieuwe items. Een studiedag onder het motto bedreigingen van het landgoed Twickel Naast de inleidingen van sprekers is er voor de deelnemers gelegenheid tot discussie en blijkt het misschien ook mogelijk tot bepaalde aanbevelingen te komen. Voorts leek het een goed idee, alle leden van de VVT te vragen of zij bereid zijn een schilderij of tekening te maken die verband houdt met Twickel. De leden van activiteitencommissie van links naar rechts; Yvonne Rieschke, Rob de Widt, Lucy Hakstegen, Henk van Beem, Ben Wissink en Gerrit Aalderink. Foto: J. Hakstegen Op basis van de inzendingen kan dan een tentoonstelling worden belegd met als titel: in the picture Een ambitieus programma? Misschien! Maar de inspan- ningen hiervoor zijn het landgoed ten voile waard.

pagina 22 herfst 2000

waardeert overigens zeer dat zovelen bereid zijn zich daadwerkelijk voor onze vereniging te willen inzetten. Er zijn aan het bestuur vele nuttige suggesties gedaan, waarmee wij ons de komende tijd zullen gaan bezig houden. Er waren echter ook ideeen bij waarmee onze vereniging niet veel kan doen. Zo behoren de kas- teelconcerten tot de competence van de Stichting Kerk en Muziek en de openstelling van de tuinen tot die van de Stichting Twickel. De meeste suggesties zullen ech ­ ter door het bestuur in overweging worden genomen. De enquete heeft ons een duidelijk beeld gegeven over wat er onder onze leden leeft. Ook hebben de ant- woorden zowel het bestuur, de activiteitencommissie als de redactie van het Twickelblad gesterkt om vooral door te gaan op de wijze zoals u van ons gewend bent. A lie inzenders hartelijk dank! Jaarvergadering In cafe-restaurant Hoogspel waren op woens- dag, 26 april 75 leden aanwezig op de jaarvergade ­ ring. Tijdens zijn openingswoord meldde de voorzit- ter P. Bunge, dat de groei van het aantal leden zich voortzet en dat het aantal op dat moment 1084 bedroeg Verder ging hij in op de gehouden enque ­ te. Hiervan treft u elders in dit blad een verslag aan. Gewezen werd nog op de voorstelling van het koningsdrama bitter dat in de maand juli op de Carolinaberg te Dieren wordt opgevoerd. De notulen van de vorige ledenvergadering, het jaarverslag 1999 en hetfinancieel verslag over dat- zelfde jaar werden ongewijzigd goedgekeurd, evenals de begroting voor het jaar 2000. De kas- commissie, bestaande uit de heren G. Aalderink en J. Wideman heeft de stukken gecontroleerd en accoord bevonden, waarop penningmeester en bestuur werden gedechargeerd voor het gevoerde financiele beleid. Als nieuw lid van de kascommis- sie werd benoemd de heer S. de Visser. Van de bestuursleden is de heer W. van den Bosch aftredend en niet herkiesbaar. Hij heeft zes jaar lang op voortreffelijke wijze het secretariaat gevoerd. De voorzitter dankte hem daarvoor en bood hem een fles wijn aan. Mevrouw Bosch ont- ving een mooi boeket. In zijn dankwoord roemde de heer Van den Bosch de zeer plezierige samen- werking die hij zes jaar lang in het bestuur heeft mogen ondervinden. Hij wenste het nieuwe bestuur eenzelfde collegialiteit toe. Als nieuwe secretaris werd benoemd de heer J.W. Hakstegen, terwijl de heer G.J. Dubbelink werdt benoemd als vertegenwoordiger van de G.L.T.O., in de plaats van de heer R. Busschers, die wegens tijdgebrek moest aftreden. Na de pauze hield de heer Hakstegen een interes- sante lezing met dia over het belangrijke Gelder- se Twickelbezit, het Hof te Dieren. Gerrit Aalderink Korte berichten Presentatie landschapsplan Op dinsdag 5 September organiseert de Stichting Twickel een informatiebijeenkomst over het herstel- plan voor het Twickelpark. Deze bijeenkomst vindt vanaf 20.00 uur plaats in de Paardenschuur aan de Twickelerlaan. Landschapsarchitect Michael van Ges- sel zal zijn plan toelichten. De parkaanleg van Twickel is het werk geweest van vele achtereenvolgende eigenaren. Zij lieten zich bij- staan door beroemde landschapsarchitecten als Daniel Marot, vader en zoon Zocher en Petzold. Toen baron Van Heeckeren de uit Duitsland afkom- stige Petzold naar Twickel haalde, was deze al een man op leeftijd. Petzold maakte een ambitieus plan voor een uitgestekt gebied. Mede door zijn overlijden enkele jaren later (1891) werd dit plan niet volledig uitgevoerd. Sindsdien is al meer dan een eeuw verstreken. Van de door Petzold aangeplante heesters is veel verdwenen. Oude bomen gingen dood of sneuvelden in stormen. De rondweg om Delden werd in 1970 aangelegd en vormt sindsdien een wezensvreemd element in de uitgestrek- te parkaanleg. Redenen genoeg om een deskundige landschapsarchitect zijn visie te laten geven op de vraag hoe het verder moet. Hiertoe heeft het stichtingsbestuur Michael van Ges- sel, landschapsarchitect te Amsterdam, uitgenodigd. De heer Van Gessel heeft eerder plannen gemaakt voor Groeneveld bij Baam en diverse buitenplaatsen in de omgeving van Utrecht en Graveland. Intussen heeft Van Gessel zijn voor het parkgebied aan weerszijden van de Twickelerlaan gereed. Het is geen reconstructie van het Petzold Net als vroegere landschapsarchitecten bouwt hij ver ­ der aan het park zoals hij dat aantrof, echter met veel oog voor de aanwezige waarden. Dit plan zal per deel- gebied verder worden uitgewerkt. De uitvoering zal eveneens per deelgebied ter hand worden genomen. Het zal vele jaren duren voor het werk gereed is. Van Gessels plan is bij de stichting in goede aarde gevallen. Het is een veelomvattend plan dat Twickel vrienden zeker zal interesseren. Daarom heeft de stich ­ ting het initiatief genomen voor de organisatie van de presentatie op 5 September. De bijeenkomst staat open voor leden van de Vereniging Vrienden van Twickel en andere belangstellenden. A.H. Schimmelpenninck

pagina 21 herfst 2000

Vereniging Vrienden van Twickel Uitslag enquete Enige maanden geleden hield de Vereniging Vrienden van Twickel een schriftelijke enquete onder haar leden. Over de resultaten kunnen wij thans het vol- gende mededelen. De formulieren werden door 216 leden ingevuld terug gezonden, dat is ongeveer 20 % van het totale ledenbe- stand. Hierover zijn wij zeker niet onte- vreden, daar we moeten bedenken dat een groot deel van onze leden bui- ten Twente, zelfs door het hele land en in het buitenland woont en dus de door ons georgani- seerde activiteiten niet bezoekt. En daarover ging de vraagstelling immers dikwijls? De antwoorden geven de volgende uitkomsten te zien: De enquete werd ingevuld door personen uit alle categorieen voor wat betreft de ancienniteit van het lidmaatschap. Ongeveer 59 % van onze leden is ouder dan 60 jaar, 41 % is in de leef- tijd tussen 30 en 60 jaar. Duidelijk is dus, dat ouderen de meerderheid vormen van ons ledenbestand. Alle inzenders zijn tevreden over wat de vereniging biedt in relatie tot de prijs van het lidmaatschap. Dik ­ wijls werden aan de antwoorden nog opmerkingen toegevoegd, bedoeld als opwekking aan bestuur, activitei- tencommissie en redactie van het Twickelblad om vooral op de inge- slagen weg voort te gaan. Dat in het Twickelblad tegen- woordig behalve aan historic ook veel aandacht wordt geschonken aan heden en toekomst, wordt door 94 % als een goede ontwikkeling gezien. Over het niet bezoeken van de jaarvergadering, zegt 8 % van de leden geen interesse te hebben voor zulke avonden. 18 % gaat avonds liever niet uit en 73 % geeft andere redenen op, zoals te druk of de slech- te bereikbaarheid van Hoogspel, vooral voor ouderen en leden die van het openbaar vervoer afhankelijk zijn. Dezelfde opmerkingen werden vermeld bij de belangstelling voor andere lezingenavonden. Over de jaarlijkse Twickeldag is 47 % van de leden tevreden. Dit lijkt erg weinig, doch52 % zegtom diver ­ se redenen niet mee te gaan. Slechts een lid vindt de Twickeldag tegen- vallen. Wanneer deze vraag alleen aan de deelnemers zou zijn gesteld, zou dit dus een tevredenheid van bijna 100 % hebben opgeleverd. Voor deelname aan activiteiten op het gebied van natuuronderhoud zegt 12 % hiervoor geen interesse te hebben. 84 % zegt wel te willen, maar door allerlei omstandigheden niet in de gelegenheid te zijn. Waarvoor tonen onze leden spe- ciale interesse? 140 personen voor de natuur. 144 „ „ hetkasteel. 125 „ „ detuinen. 135 „ „ de geschiedenis. 117 „ „ de ontwikkelingen. 101 „ „ de bedreigingen. Deze getallen geven een beeld voor zowel bestuur als activiteiten- commissie waar het de organisatie van lezingen en dergelijke betreft. Tevens voor de redactie van het Twickelblad waar het de onderwer- pen voor artikelen betreft. De bereidheid van de leden voor deelname aan allerlei zaken die onze vereniging betreffen, is zeer groot, zelfs zodanig dat we onmogelijk van alle aanbiedingen gebruik kunnen maken. Sommige zaken komen ook niet regelmatig voor, zoals verkie- zing van nieuwe bestuursleden, uit- breiding van de activiteitencommis- sie en vertegenwoordiging in andere organisaties. Iedereen zal begrijpen, dat wij te zijnder tijd naar behoefte hierop terug zullen komen. Overi- gens viel op, dat een aantal personen zich wel aanmeldt, maar vergeet naam en adres te vermelden, zodat wij hiermeeniets kunnen. Diegenen die zich wel met naam en adres heb ­ ben aangemeld, hebben inmiddels bericht ontvangen. Het bestuur Vrienden van Twickel tijdens een excursie indc huifkar. Foto: J. Mulder

pagina 3 herfst 2000

Readies Stichting Twickel en Vereniging Vrienden van Twickel op ontwerp Streekplan Ouerijssel Belangenafweging op Twentse schaal nodig Het ontwerp Streekplan Overijssel is onlangs door de provincie Overijssel vastgesteld. Het plan geeft ook de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Twente aan. Hoofdkritiek van de Stichting Twickel en de Vereniging Vrienden van Twickel is dat het plan onvoldoende richting geeft aan de afweging tussen lokale en regionale belangen. Dit gaat ten koste van natuur en landschap, ook op het landgoed Twickel. Tegen deze achtergrond betreuren de Stichting Twickel en de Vereniging Vrien ­ den van Twickel in hun reacties op het ont ­ werp Streekplan dat de ruimtelijke ontwik ­ keling van Twente te sterk wordt bepaald door lokale belangen. Door niet op regionale schaal keuzes te maken voor uitbreidingsge- bieden en industrieterreinen dreigen gebie- den met een hoge waarde aan natuur en land ­ schap onder de voet te worden gelopen. Uitbreidingsgebieden Een belangrijke aantasting van natuur en landschap betekenen de plannen voor aan- wijzing van toekomstige industrieterreinen. Op dit moment zijn, ingegeven door de grote vraag naar bedrijfsterreinen, gemeenten op lokale schaal zoekende naar geschikte terrei- nen. Tegelijkertijd wordt gezocht naar grote regionale industrieterreinen. In het ontwerp Streekplan staat de provincie Overijssel deze ontwikkeling toe. Dat is in tegenspraak met de uitgangspunten van het Rijk, waarin wordt voorgestaan dat Twente een netwerkstad is, waarin sprake is van een markt voor wonin- gen en terreinen. I n de afgelopen jaren zijn meerdere pogingen mis- lukt om Twente in verschillende vormen een regionaal sterk bestuur te geven, terwijl de bestaande Regio Twente in veel opzichten tandeloos is. Hierdoor zijn de lokale besturen, met name die van de Twentse steden, sterker geworden. Een regionale belangenafweging op Twentse schaal, ook waar het gaat om de ruimtelijke ordening, dreigt door deze ontwikkeling in het gedrang te komen. Lokale besturen kie- zen vanuit het gezichtspunt van lokale belan ­ gen onder meer wat betreft nieuwe woon- en industriegebieden. lokale bedrijven en regionale terreinen voor nieuwko- mers en regionale bedrijven- betekent dat natuurgebie- den die grenzen aan de rand van de bebouwde kom van gemeenten in de gevarenzone liggen. regionaal bedrijfsterrein is geen slech- te zaak mits dit komt in plaats van stedelijke plannen aldus de Stichting Twickel in haar reactie. De nu gekozen uitgangspunten -lokale uitbreiding voor Het lover van de bomen in het Twickelse bos weerspiegelt zich in het heldere water van de Twickelervaart. Foto: A. Tegelaar

pagina 13 zomer 2000

Vereniging Vrienden van Twickel Nieuw bestuur Tijdens de jaarvergadering op 26 april van dit jaar werd zoals gebrui- kelijk de bestuursverkiezing gehou- den. Het leek ons een goede gedach- te de bestuursleden, zoals die thans gekozen zijn, kort aan u voor te stel- len. Voorzitter Peter Bunge is in zijn dagelijks leven werkzaam bij AKZO Nobel in Hengelo. Hij woont aan de Hengelosestraat in Delden in een erfpachthuis van Twickel en beschouwt het landgoed als een ver- lengstuk van zijn tuin. Hij is onder meer daardoor sterk gemotiveerd bij te dragen aan de cultuur- en natuur- waarden van Twickel. Het voorzit- terschap biedt hiertoe een mooie gelegenheid. De eerste keer dat Dirk van Itter- sum hoorde over het landgoed Twic- kel was tijdens een radio-actualitei- tenuitzending in 1972. Hij woonde toen nog in Delft. Het ging over de voorgenomen aanleg van de S23, de provinciale weg door Twickel van Almelo naar Delden. In de reportage kwam de actiegroep Spaar Twickel aan het woord, die zich fel tegen deze weg verzette en naar later bleek met veel succes. Hij is ervan overtuigd dat de VVT nog steeds bestaansrecht heeft omdat de voortgaande econo- mische groei steeds weer plannen zal doen ontstaan, waarbij natuur- en landschapswaarden op Twickel zul- len worden bedreigd. Anderzijds kan niet alles behouden blijven, soms zullen er keuzes – ook tussen kwaden – moeten worden gemaakt. Jan Hakstegen is de nieuwe secre- taris van onze vereniging als opvol- ger van Wouter van den Bosch. Van 1964 tot 1993 was hij directeur van de Nutsbasisschool in Delden. Thans besteedt hij veel tijd aan archiefonderzoek en het schrijven van historische artikelen, onder meer voor het Twickelblad. Dat hij de VVT een goed hart toedraagt, spreekt vanzelf. De in Bomerbroek geboren pen- ningmeester Marinus van den Bos maakte vele omzwervingen door Nederland. Na diverse functies te heb- benbekleed (vanjongstebediendetot financieel directeur) kwam hij in 1980 terug in B ome .Toen ontdekte hij eerst hoe rijk Twente aan natuurschoon is. Om dat zoveel mogelijk in stand te houden, meldde hij zich als vrijwilli- ger aan bij de Vrienden. Gezien zijn achtergrond werd dit snel het pen- ningmeesterschap. Voor Lucie Hakstegen was en is Twickel allesbehalve een onbekend begrip. Van 1978 tot 1997 maakte zij deel uit van de werkgroep die op Twickel tentoonstellingen organi- seerde over onderwerpen als de Twickelervaart, de componistUnico Wilhem van Wassenaer Obdam en de erfdochter van Twickel.