Pagina 19 najaar 2017

goedkoper. Toch zet Hondebrink dan een zoektocht op touw naar de originele modellen. Uiteindelijk vond hij een ambachtelijke glasblazerij in het voormalige Oost- Duitsland waar de cloches nu, met een appelhouten mal, speciaal voor Twickel geblazen worden.

In de moestuin van Twickel leven sinds 2005 ook vele bijen. Imker Hennie Keizer laat hun onderkomens
en het proces van raat tot honing zien. Ondertussen voorziet Gerrit Molenkamp, die elke dag in de moestuin werkt, samen met vrijwilliger Wim Olde Beuvink bezoekers van meer informatie. Na a oop van de rondleiding is er voor de Vrienden van Twickel bijensteek. Deze heerlijke koek met amandeltjes hadden de leden van de activiteitencommissie van de Vrienden speciaal gebakken.

Voordat iedereen huiswaarts keert, noteert een Vriend nog ijverig de bronskleurige variëteit van de vrouwenmantel –Alchemilla mollis Pallard- die een groenteperk omzoomt, terwijl een ander ruikt aan de klimroos Francis Lester, qua bladvorm mooi passend bij de slasoorten.

Van de Voorzitter

auteur Eduard van Emmerik, Vrienden van Twickel

Silent Fall, paddenstoelentijd

Nu het weer herfst wordt, moet ik denken aan de voorjaarslezing
van Hans Gierveld over het bosbeheer op Twickel. Bossen spelen
een cruciale rol in de CO2-kringloop. CO2 wordt door de groei van
bomen gebonden en bos produceert zuurstof. Daarnaast hebben de
bossen grote recreatieve waarde. Genoeg redenen voor Twickel om 19 zuinig te zijn op zijn bossen. De voorwaarden voor een gezond bos

zijn: voldoende energie door middel van zonlicht, zuurstof, water, mineralen en sporenelementen en ‘last but not least’ een goede bodemstructuur. Een essentiële rol voor het transport van minerale voedingsstoffen naar de wortels van bomen spelen de mycorrhiza- schimmels. Deze schimmels leven in symbiose met de wortels van de bomen en ontvangen er suikers van. De schimmels dragen bij aan de resistentie van bomen tegen ziekteverwekkers in de bodem, droogte en zware metalen. Ze worden bedreigd door een te hoog stikstofgehalte in de bodem, door ammoniak en stikstofoxiden in de atmosfeer. Dat wordt veroorzaakt door de industrie en het verkeer maar ook door overbemesting.

In de herfst krijgen we de mycorrhiza te zien in de vorm van paddenstoelen. Dit zijn de vruchten van het schimmellichaam onder de grond dat vele meters groot kan zijn. Als u op zondag weer eens door Twickel wandelt en een mooie vliegenzwam ziet, denk er dan eens aan wat voor belangrijke processen zich het hele jaar door in de bodem onder uw voeten afspelen. Dus Hans, bedankt dat je ons in je boeiende lezing ervan bewust hebt gemaakt dat we zorgvuldig moeten omgaan met de kwetsbaarheid van de bossen, in het bijzonder de bossen in ons mooie Twickel.

Met veel plezier kijk ik terug op zaterdag 22 juli: de ‘Zomerse Muzikale Ontvangst’ van de Vrienden door de bewoners van het kasteel, Roderik en Liesbeth zu Castell-Rüdenhausen in het huispark. Dat was dit jaar het passend decor voor een spectaculair concert
van het 41-koppige Straatsymfonieorkest Ricciotti rond het thema ‘Schotland’, exclusief voor de Vrienden van Twickel. Het concert stond mede in het teken van ons 45-jarig bestaan. Het was een prachtige middag met 350 bezoekers. Het zal moeilijk worden om dit in 2018 te overtreffen. Kijk voor een impressie op www.vriendenvantwickel.

Tot slot: we gaan onze website verbeteren en opwaarderen.
Dit wordt een cadeautje aan ons zelf ter gelegenheid van ons 45-jarig bestaan. In het volgende nummer ga ik hier nader op in.

Pagina 23 zomer 2017

berichten van de Buitenplaats

auteur Rob Bloemendal

Bewoners ontvangen Vrienden

Op zaterdagmiddag 22 juli is het huispark decor voor een spectaculair optreden van het 50-koppige Ricciotti Ensemble. Dit muziekconcert is exclusief voor de Vrienden van Twickel en hun introducees. De organisatie is in handen van de bewoners van het kasteel, Liesbeth en Roderik zu Castell, en de Vriendenvereniging die hiermee haar 9e lustrum luister bijzet. Vanaf 16.00 uur zal op een gepaste plek in het park een informeel symfonisch concert worden geven rond het thema ‘Schotland’, het land waar het muziekgezelschap een week later hun zomertournee vervolgt. Kleedje of tuinstoel meenemen; er is een beperkt aantal zitplaatsen beschikbaar. Als bijdrage in de kosten vragen we € 5,- entree. Kaarten verkrijgbaar via de website en in de Landgoedwinkel.

Restauratie kademuur

Volop bouwactiviteit op het voorplein. Een gedeelte van de 18e-eeuwse kademuur van de gracht staat bol en wordt gerestaureerd. De enorme Bentheimer stenen worden stuk voor stuk verwijderd om later opnieuw geplaatst te worden. Een klein gedeelte van het plein is onderkelderd, een restant van de vroegere wasserij. De werkzaamheden duren naar verwachting de hele zomer.

Porselein met Karakter

In het Haags Gemeentemuseum is momenteel een grote Chinese jardinière uit de kasteelcollectie te zien op de tentoonstelling Porselein met Karakter. De schoonheid van het Chinese porselein spreekt al honderden jaren tot de verbeelding. Als decoratie zijn vaak karakters gekalligrafeerd. Maar wat betekenen deze tekens en wat is het achterliggende verhaal of filosofie? Dat is het onderwerp van deze prachtige tentoonstelling die nog tot en met 22 oktober te zien is. Op de grote 18e-eeuwse pot of jardinière uit het kasteel staat het teken shoù gekalligrafeerd. Dit verwijst naar een goede wens voor een lang leven.

Zilver en Muziek

Na het succes vorig jaar van de speciale klokkenrondleiding zijn er dit seizoen twee bijzondere kasteelrondleidingen op donderdagmiddag 31 augustus 2017. Expert Barend van Benthem geeft inzicht in de bijzondere collectie zilver. De nadruk ligt op het zogenaamde ‘gewapende’ zilver, de stukken voorzien van de verschillende familiewapens. Er worden enkele bijzondere objecten getoond die normaliter niet te zien zijn. Tegelijkertijd verzorgt Juul de Wijs een rondleiding over de 19e-eeuwse muziekcultuur op Twickel. Onder de titel Huysgesanghen in de eeuw van de Romantiek legt zij het accent op de muzieklessen van componiste Gertrude van den Bergh aan de bewoonsters van het kasteel. Beide rondleidingen worden twee maal gehouden, om 13:30 uur
en om 15:00 uur. Er is beperkt plaats. Leden van de Vrienden van Twickel hebben voorrang bij inschrijving. Kosten € 15,- per
persoon. Opgave per email: vandentweel@twickel.org o.v.v. expertrondleiding zilver of muziek.

 

Pagina 17 zomer 2017

Passen en afpoetsen van de gerestaureerde lampen.

Het geconserveerde interieur in de eindfase.

Enkele maanden na zijn zuster overleed ook Willem van Heeckeren van Kell. Na het overlijden van zijn vrouw in 1866 ging het rijtuig, nu aangeduid als statieberline, over op hun dochter Sophia. Ook Sophia gebruikte de berline om naar de kerk te rijden. Na haar dood bleef deze werkloos achter in het koetshuis van Ruurlo. Restauratiecentrum Stolk In december 2015 ging de statieberline naar het
Restauratiecentrum Stolk in Balkbrug. Piet, de tweede generatie Stolk, begon naast de handel met restauraties. Eerst van oldtimers, daarna ook van antieke rijtuigen. Rond 1980 kwam echtgenote Mar erbij en recentelijk zoon Jean- Louis. “Piet is in de leer geweest bij wagenmaker Jan van Peet in Meerkerk”, vertelt Mar Stolk. “Verder hebben we ons vooral zelf ontwikkeld door onder meer het bezoeken van symposia en workshops in Amerika, Engeland en Duitsland en heel veel zelfstudie. In de praktijk betekent dit verschillende methodes en of producten ontwikkelen en testen. Maar ook zoeken naar de juiste materialen en soms zelf machines ontwerpen of ombouwen om oude technieken toe te passen. En veel praten met oude vakmensen. Je bent nooit uitgeleerd en dat is het leuke aan dit vak.” De restauratie van de berline begon met een inventarisatie van het benodigde materiaal. Stolk betrekt dit voornamelijk van specialistische bedrijfjes met een lange levertijd, waardoor een project vaak lang loopt. “Als eerste zijn we aan het moeilijkste begonnen; het conserveren van het unieke bokkleed”, vervolgt Mar. “Als restaurator voelde ik aan alle vezels in mijn lichaam dat dit behouden moest blijven. Overduidelijk was dat dit heel moeilijk zou worden, want het bokkleed was erg vies en
vervallen. Aanvankelijk leek het onmogelijk maar uiteindelijk is het toch gelukt om het in zijn geheel te behouden.” Stevig doorbijten
Ondertussen werd op een andere afdeling van Stolk aan de kast gewerkt. De deuren konden al heel lang niet meer dicht. Eén paneel stond helemaal los en wel tien centimeter bol. Alle andere carrosseriepanelen zaten los en waren gescheurd. De constructie werd hierdoor verzwakt en zakte een beetje in elkaar. Alle panelen zijn gedemonteerd waarna het spantwerk in het juiste model is teruggedrukt. Na deze klus is de blauwe verflaag verder verwijderd. “Dat was heel stevig doorbijten en je geduld niet verliezen”, vertelt Mar Stolk. “Net toen we er toch wel een beetje doorheen zaten, kwamen prachtige rode biezen op het onderstel tevoorschijn. De blootgelegde authentieke laklaag is geconsolideerd en beschadigingen zijn ontstoord. Hierna is het geheel voorzien van een beschermende reversibele vernis. Door ouderdom en uitdroging lagen de ijzeren wielhoepels los. Deze moesten we opnieuw er omheen krimpen. Uiterst voorzichtig want de originele lak mocht hier niet van te lijden hebben.” Tussendoor is aan de  binnenstoffering gewerkt. Veel van de authentieke stoffering was aanwezig maar grote delen waren er tussenuit gesneden. Mar Stolk: “De stoffering is voorzichtig gereinigd, daarna waar nodig gerepareerd en gedoubleerd. Nieuwe kussens met  paardenharenvulling zijn bijgemaakt en de missende delen zijn aangevuld. De zoektocht naar passend marokijn (geitenleer) voor de uitgesneden delen van de binnenpanelen heeft heel wat voeten in aarde gehad. Uiteindelijk wist de heer Conijn, die ons bij de restauratie adviseerde, via een bevriende relatie huiden van voldoende formaat te vinden in Marokko. Die hebben we gekleurd in een
kleur die overeenstemde met de oude delen.” Met dank aan Mar Stolk en Claas Conijn. De statieberline wordt van 7 juni tot en met 1 oktober tentoongesteld in de oranjerie. Foto’s, tuigage en koetsiers completeren de tentoonstelling.

Pagina 16 winter 2016

Ladies en Vrienden zij aan zij tijdens Natuurwerkdag

 

Op zaterdag 5 november staken in heel het land vrijwilligers de handen uit de mouwen tijdens de Nationale Natuurwerkdag. Ongeveer 35 Vrienden van Twickel streken neer in het Schijvenveld. En zij kregen hulp uit onverwachte hoek.

De omstandigheden waren niet echt ideaal. Het Schijvenveld was extra drassig door de langdurige regen van de nacht ervoor. Veel invloed op het humeur had dit niet. Goed gemutst en gekleed melden de 35 Vrienden zich om 09.00 uur aan de rand van het Schijvenveld, een waardevol natuurgebied.

Hier werden ze door bestuurslid André Luttikhedde hartelijk welkom geheten en kregen ze uitleg over de te verrichten werkzaamheden. Ook was er een waarschuwing: “papieren, autosleutels en telefoontjes zorgvuldig opbergen in de kleding”, want iets verliezen in het veld staat bijna gelijk aan onvindbaar.

Vervolgens verspreidde de groep zich met zaag en knipschaar om de heide te schonen van opslag van grove dennen en berken. Natuurlijk was voorzitter Eduard van Emmerik van de Vrienden ook weer van de partij maar nu vergezeld van zoon Robbert en de kleinkinderen Lars (10 jaar)

en Thijmen (6 jaar). Als volleerde

‘opschonertjes’ hanteerden ze de
grote houten tang. Hun aanwezigheid past bij de doelstellingen van de Natuurwerkdag. Jong en oud bewust maken van de schoonheid van de natuur. Lars liet weten te genieten van de werkzaamheden maar later liever cabaretier of programmeur te willen worden.
Onverwachte hulp kregen de Vrienden van een zestal leden van de ‘Ladies Circle Twente’. Mirjam Korthorst, sinds twee jaar lid van de Vrienden, had vijf collega-Ladies uitgenodigd. Mirjam: “We zijn een serviceclub voor vrouwen tot 45 jaar. Ons motto is Vriendschap en Service en jaarlijks stropen we enkele keren onze mouwen op, om ons in te

Pagina 17 najaar 2016

Muzikale zomernamiddag in kasteeltuin Het is uiteraard afhankelijk van het weer maar als dat meezit, genieten de Vrienden op een fraaie nazomermiddag op een intiem plekje in de tuin van de jazzy muziek van Marle Thomson en haar band. “Luisteren naar niet al te harde muziek, gelegenheid om elkaar te ontmoeten en na afloop een blokje kaas en glaasje wijn”, vat kasteelheer Roderik zu Castell het programma samen. Het initiatief voor deze bijeenkomst is afkomstig van hem, zijn echtgenote Liesbeth en het bestuur van de Vrienden van Twickel. Het is een alternatief voor de speciale kasteeldag voor Vrienden. “Die bijeenkomst organiseerden we al heel wat jaren en we kunnen ons voorstellen dat mensen het gevoel hebben dat ze het huis wel gezien hebben. Dat moment willen we voor zijn.” Overigens gaan de reguliere kasteelrondleidingen gewoon door. Dat er gekozen is voor een muzikale bijeenkomst is niet vreemd. Roderik is een muziekliefhebber. “Maar ik heb een vrij extreme smaak, varierend van hiphop en harde jazz tot balkanmuziek. Met de uit Delden afkomstige Marle Thomsom hebben we een jazzy artiest die goed past bij het karakter van de bijeenkomst.” De gasten worden opgevangen op het voorplein en wandelen dan naar een mooie plek in het park. “Een beetje beschut, bijvoorbeeld onder een boom. We stellen bewust geen rijen banken of een groot podium op.”En als het onverhoopt slecht weer is? “Dan gaan we naar binnen in de oranjerie”, vertelt Roderik. Maar dan is er volgend jaar een nieuwe kans, want het muziekconcert in de tuin moet geen éénmalig gebeuren zijn. Het concert wordt op 17 september gehouden tussen 16.00 en 18.00 uur. De toegang is mogelijk voor VVT-leden (inclusief kinderen) met introducé. Kaarten kosten € 5 per volwassene en zijn verkrijgbaar in de Landgoedwinkel en via de websites van Twickel en de VVT. Op zaterdag 17 september kunnen de Vrienden van Twickel op een informele manier samenkomen in de kasteeltuin. Op een intieme, beschutte plek wordt een muzikaal optreden verzorgd. Marle Thomson van DE Voorzitter auteur Eduard van Emmerik, Vrienden van Twickel In juli las ik over de ‘duurzame’ plannen voor ’t Rikkerink, te Ambt Delden en stelde mijzelf de vraag: Is duurzaamheid aan inflatie onderhevig? Wat is er aan de hand? Onder de voormalige stortplaats (1969-1986) is het grondwater sterk verontreinigd met zout afkomstig van zoutafval dat in het verre verleden is gestort. Het hemelwater dat door de afvalberg sijpelt, lekt via het grondwater naar sloten en beken in de directe omgeving. De verontreiniging is niet gevaarlijk maar moet op termijn wel gestopt worden. Twickel heeft in 2007 via de rechter tevergeefs geprobeerd de provincie te dwingen de stortplaats te saneren. Formeel was vastgesteld dat hij sterk verontreinigd was, maar de uitspraak luidde dat er geen sprake was van een onaanvaardbaar risico van verspreiding (via de Hagmolenbeek) of van een onbeheersbare situatie. Volgens beheerder Twence is er geen plicht tot saneren maar is het goed dat er nu concreet aan een oplossing wordt gewerkt. Twence is voornemens om op het bovenvlak een betonachtige laag aan te brengen om het doorsijpelen van hemelwater te stoppen. Dit zal de grondwaterverontreiniging reduceren en het lekken naar het oppervlaktewater op den duur doen ophouden. Het hemelwater wordt rechtstreeks naar de sloten in de omgeving afgevoerd. Voor het aanbrengen van de afdichtende laag wordt in drie jaar tijd ca. 230.000 ton geïmmobiliseerde AEC-bodem-as als vrij toepasbare bouwstof gebruikt, een restproduct van Twence. Het is de bedoeling dat er in een volgende fase een zonne-energiepark op het verharde oppervlak wordt gebouwd waarvan de haalbaarheid in onderzoek is. Goed nieuws is dat het IBC principe (Immobiliseren, Beheersen en Controleren) eindelijk wordt toegepast en op den duur de vervuiling van het oppervlaktewater zal stoppen. Hoe lang dit gaat duren is niet bekend. Slecht nieuws is dat het verwijderen van de vuilberg in de toekomst vrijwel onmogelijk wordt. Dit kan ik nauwelijks duurzaam noemen. Wel duurzaam zijn de zonnepanelen, met een potentieel vermogen van 10 MWp. Dit resulteert in een enorme reductie in het gebruik van fossiele brandstoffen. Ik geef er de voorkeur aan de afvalberg volledig te verwijderen en het oorspronkelijk landschap te herstellen als duurzame oplossing, maar ik heb begrip voor de gekozen weg die economisch haalbaar is en toch ook een probleem oplost. Soms moet je met ietsje minder tevreden zijn. Overigens hoopt het bestuur u weer te ontmoeten bij de muzikale ontvangst op 17 september en de najaarsactiviteiten. Zie het artikel hiernaast en de agenda.

Pagina 19 zomer 2016

Vervolgens reden we naar Schloss Clemenswerth. Na de warme lunch in de Schlosskeller begon de rondleiding in het achtkantige jachtslot. In een stervorm zijn daaromheen acht paviljoens geschakeerd. Het jachtslot werd tussen 1737 en 1747 gebouwd naar het ontwerp van architect Johann Conrad Schlaun in opdracht van Clemens August, keurvorst uit het ‘Haus Wittelsbach’en aartsbisschop van Keulen. Het ensemble is een goed voorbeeld van een jacht- en lustslot in rococostijl en als enige in zijn soort in Europa in originele staat bewaard gebleven. Graaf Unico Wilhelm van Wassenaer Obdam (1692-1766) kwam als ambassadeur en onderhandelaar van de protestantse Republiek met de R.K. keurvorst en aartsbisschop van Keulen en Münster voor overleg naar Schloss Clemenswerth. Op de terugreis werd wederom een koffie/thee tussenstop gemaakt in het Lähdener Hof. De organiserende activiteitencommissie onderschrijft de tekst boven de ingang van de watervluchtmolen; ‘wer anklofet, der wirt aufgethan’. Moge deze spreuk hen die niet mee konden, verleiden tot een bezoek zowel aan deze unieke molen als aan het Schloss Clemenswerth.

van de Voorzitter auteur Eduard van Emmerik, Vrienden van Twickel

In het voorjaar keek ik naar een aflevering van Wild Japan over Kuroshio, de warme golfstroom die van het zuiden naar het noorden stroomt langs Japan in de Stille Oceaan. De enorme waterverplaatsing frappeerde mij: 50 miljoen ton per seconde over een breedte van ongeveer 100 km en een diepte van 1000 meter; het volume van 6000 grote rivieren zoals de Wolga. Kuroshio heeft belangrijke klimaatbepalende gevolgen voor Japan, zoals de warme golfstroom in de Atlantische Oceaan voor Europa. Hier moest ik aan denken toen ik bij een voorlichtingsbijeenkomst was van Rijkswaterstaat in de Waarbeek over de 2e fase van de verbreding van het Twentekanaal tussen Wiene en Enschede. Deze maakt het mogelijk met grotere schepen te varen waardoor de te drukke autowegenwegen ontlast worden. Ik las dat in het Twentekanaal ook stroming zit. Ca. 5-10 ton per seconde stroomt van oost naar west naar de IJssel. Dat is 150-300 miljoen ton water per jaar! Als dat niet afgevoerd zou worden, zou Twente op sommige plekken behoorlijk drassig zijn. Gelukkig wordt dat bewaakt door het waterschap Vechtstromen. Water heeft grote invloed op onze leefomgeving zowel op wereldschaal als regionaal. Goed om je daarvan bewust van te zijn en om daar bewust mee om te gaan. Een voorbeeld hiervan is het verbreden van de beekdalen en het weer laten meanderen van de beken op Twickel als retentie van overtollig regenwater met als neveneffect dat er stukjes mooie natuur bijkomen. Wat dragen wij als VVT bij? Wij helpen twee keer per jaar op onze natuurwerkochtenden bij het in stand houden van het natte heidegebied op Twickel. Zo hebben we dit voorjaar met vijftien Vrienden bij het Veldsnijdersven vlakbij Beckum de heide geschoond van opschot. Gezellig en nuttig. Vaak zijn het dezelfde mensen die met ons mee doen. Vanaf deze plek wil ik ze graag in het zonnetje zetten. Ten slotte Een paar keer per jaar stuurt de Vereniging Vrienden van Twickel nieuwsbrieven naar de 1.700 leden. Dat proberen we zoveel mogelijk per e-mail te doen. Van ongeveer 600 leden hebben we nog geen e-mailadres. We zouden het zeer op prijs stellen als u uw e-mail adres aan ons opstuurt. Soms krijgen we e-mails terug omdat het adres niet meer juist is. Als u een nieuw e-mail adres heeft gekregen, wilt u dit dan ook even doorgeven. Graag via secretaris@vriendenvantwickel.nl of via onze website. Ik wens u een mooie zomer toe.

Pagina 18 zomer 2016

Cultuur en techniek in het Emsland

Tijdens de vier vriendendagen in april genoten 220 Vrienden van cultuur en techniek. Reisdoel waren de Hüvener Mühle en Schloss Clemenswerth in het Duitse Emsland. Een verslag.

auteur Helmig Kleerebezem vrienden van twickel

Na vertrek uit Delden bereikten we, via een tussenstop in het dorpje Lähden voor ‘Kuchen en Torte,’ als eerste de Hüvener Mühle bij het riviertje de Mittelradde. Deze combinatiemolen ‘leeft’ van wind en water. Het is de laatste volledig bewaard gebleven ‘watervluchtmolen’ in Europa. Tijdens de rondleiding werden we deelgenoot gemaakt van de rijke geschiedenis. In een oorkonde uit 1534 wordt de watermolen al genoemd, maar de geschiedenis gaat waarschijnlijk verder terug. In 1801 brandde de korenmolen tot aan de grond toe af maar een jaar later is deze herbouwd. Omdat de watertoevoer via de smalle rivier zeer onregelmatig was, is in 1850 besloten om boven op de korenmolen een windmolen te plaatsen. De tegenover gelegen oliewatermolen was zo in verval geraakt dat die weldra werd gesloopt. Tien jaar geleden is de Hüvener Mühle gerestaureerd.

Hüvener Mühle.

De Rundsaal in het hoofdpaviljoen van Schloss Clemenswerth.

Pagina 16 lente 2016

Grondige voorbereiding van Vriendendagen

 

Ongeveer 200 Vrienden van Twickel bezoeken in april een

watermolen en een jachtslot in het Duitse Emsland. Aan 16 deze Vriendendagen, het jaarlijkse hoogtepunt voor de

activiteitencommissie, gaat een gedegen voorbereiding vooraf.

 

De Vriendendagen vinden traditioneel plaats in het voorjaar, de voorbereiding start meestal al negen maanden eerder. De uit
zes leden bestaande activiteitencommissie komt

dan bij elkaar, om aan de hand van adviezen van ‘specialisten’ Adri Boer en Helmig Kleerebezem te inventariseren waar de reis naar toe zou kunnen gaan.

Het reisdoel moet voldoen aan een aantal voorwaarden, zegt commissievoorzitter Marcel Klieverik. “Het landgoed moet een verbinding hebben met Twickel en binnen een redelijke termijn
te bereiken zijn, dat wil zeggen maximaal anderhalf uur reizen
per bus.” Daarnaast wordt er gekeken naar praktische zaken
zoals de aanwezigheid van een restaurant voor een kof e/thee pauze onderweg en de mogelijkheid om een tussenstop te maken bij een andere interessante bezienswaardigheid (bijvoorbeeld
een historische molen of een papierfabriek). Ook worden de kosten niet uit het oog verloren. “In principe is de vriendendag kostendekkend, maar het moet voor de leden wel betaalbaar zijn.”

In een volgende vergadering wordt uiteindelijk de keuze gemaakt. Dit jaar worden het jachtslot Clemenswerth en de watermolen Hüvener Mühle in het Duitse Emsland bezocht. Dat de laatste jaren vaak koers wordt gezet richting Duitsland heeft volgens Klieverik te maken met het feit dat er bij onze oosterburen meer landgoederen zijn die binnen de gestelde reisafstand en reistijd bereikbaar zijn. Deze hebben bovendien een uitgebreidere openstelling. Ook zijn de tarieven voor restauratieve versnaperingen in Duitsland goedkoper. “Maar ook in Nederland kunnen we goed terecht hoor. Al hebben we altijd te maken met spelregels. Bij sommige locaties is onze groep te groot en worden we bij rondleidingen opgesplitst. Soms moet je sloffen over je schoenen aan. En niet alle landgoederen zijn goed toegankelijk voor mensen die moeilijk ter been zijn. De parken wel, maar de kastelen minder.”

De activiteitencommissie is goed op de hoogte van de regels, want voorafgaand aan de Vriendendagen wordt er onder leiding van Adri Boer een bezoek gebracht aan het reisdoel. Ook worden de restaurants voor de kof epauze en de lunch bezocht. Als het ‘proef-eten’ bevalt worden er gelijk afspraken gemaakt. Ook de tweede tussenstop wordt bezocht, al

is er vaak al in de voorbereiding contact geweest met de beheerders en het plaatselijke of regionale toeristenbureau. “Als commissie hebben we echt het gevoel dat we er voor onze Vrienden iets bijzonders van willen maken. We organiseren als het ware een schoolreisje voor mensen die hun schooltijd al lang achter zich hebben gelaten maar hun kennis graag willen verrijken”, licht Klieverik toe.

In de najaarsvergadering worden alle afspraken nagelopen,
de prijs per deelnemer vastgesteld en de uitnodiging opgesteld. Als ook de bussen bij de OAD zijn besteld en een programmaboekje is gemaakt, staat niets een reeks succesvolle Vriendendagen in de weg. “Het moet een goed georganiseerde dag zijn, waarbij we omzien naar elke individuele deelnemer.”

De Hüvener Mühle wordt aangedreven door wind en water.

Pagina 15 lente 2016

Van de voorzitter auteur Eduard van Emmerik, Vrienden van Twickel

Ik ben u nog steeds schuldig te vermelden waarom ik vorig jaar
zomer op reis ging naar Örnsköldsvik aan de Botnische Golf in het Noorden van Zweden. Het gebied, Höga Kusten (De Hoge Kust), staat op de UNESCO werelderfgoedlijst. Het unieke ervan is, dat het land sinds de laatste ijstijd (10.000 jaar geleden) 800 meter is gestegen en nog steeds stijgt met 8 mm per jaar. Het was bedekt met een laag landijs van ongeveer 3.000 meter dik. Het enorme 15 gewicht drukte de aardkorst omlaag. Toen het ijs smolt, veerde de aardkorst langzaam weer uit de zee omhoog. Dit heeft tot een enorme verandering geleid in het landschap. Vanaf de 17e eeuw tot nu is dat alleen al een stijging van 40 meter. Dorpen die toen aan zee lagen, liggen nu kilometers landinwaarts.

In Groningen is het land sinds 1960 juist gezakt met 32 cm, maar dat is gekomen door de gaswinning. In Twente hebben we te maken met lokale bodemdalingen van soms enkele meters, veroorzaakt door de zoutwinning. Gelukkig kunnen we in Nederland door middel van een actief milieubeleid invloed uitoefenen op deze door de mens veroorzaakte verschijnselen. Voor de Zweden aan de Höga Kusten is dit niet aan de orde. Zij moeten gewoon wachten tot de volgende ijstijd aanbreekt.

De brug bij Härnösand. Hier begint Höga Kusten.

Ook het landgoed Twickel is, in al zijn schoonheid, in de afgelopen eeuwen voornamelijk door mensenhanden ontstaan . Het landgoed is mooi en kwetsbaar. Zowel de Stichting Twickel als
de Vereniging Vrienden van Twickel zijn zich daar terdege van bewust. De vereniging heeft op regelmatige basis constructief overleg met de stichting om er samen voor te waken dat het mooie landgoed in alle opzichten in goede staat blijft.

We hebben alle leden eind januari per post of via e-mail informatie over het jaarprogramma 2016 toegestuurd.
Heeft u moeite met het downloaden van deze informatie of opgaveformulieren, laat ons dat dan even weten per e-mail (secretaris@vriendenvantwickel.nl) of bel mij op 074-3764100.

Tot slot een oproep. We zoeken naar een lid die onze ledenadministratie en boekhouding wil bijhouden en actief betrokken wil zijn bij de Vrienden van Twickel. Dit kost een paar uurtjes per week. Ervaring met Excel en een boekhoudprogramma is gewenst. Als u belangstelling heeft, stuur dan een e-mail naar: penningmeester@vriendenvantwickel.nl

coördinator Adri Schlols. “Het instinct is niet te bevatten.”

De brug bij Härnösand. Hier begint Höga Kusten.

we toen de Twickelerlaan helaas moeten laten vervallen. Regelmatig kregen we bij het oprapen van de padden en salamanders ook assistentie van de dierenambulance
van Hengelo. Tijdens hun inzet werden ze heel vaak weggeroepen voor andere zaken. Eigenaardig was dat de dierenambulance van de Hof van Twente geen medewerking verleende. Het verdient zeker aanbeveling om voor dit gebied vrijwilligers te werven die zelfstandig de paddentrek gaan beschermen en de aantallen aan ons door te geven. Ondanks het tekort aan vrijwilligers hebben we in 2014 aan de Twickelerlaan toch nog 53 padden kunnen overplaatsen terwijl we 60 dode exemplaren aantroffen.”

Het retentiegebied Woolde herbergde in 2012 de grootste populatie padden. Op een topavond werden er bijna 400 padden van de weg gehaald. De waterplas wordt door twee wegen omzoomd, de Hamsweg en de Woolderbroekweg. Adri: “Ons geluk is dat het geen doorgaande wegen zijn.

Ze worden enkel door aanwonenden gebruikt. In dat jaar hebben we ruim 1378 padden overgezet en zijn er ondanks onze inzet toch nog 89 gesneuveld.” In 2015 hebben de vrijwilligers in het retentiegebied 1229 padden, 546 kikkers en 565 kleine watersalamanders overgezet terwijl er 25 padden, 30 kikkers en 9 kleine watersalamanders dood werden aangetroffen.

De werkgroep is actief sinds 1985. In de eerste jaren waren vrijwilligers vooral actief bij de IJsselcentrale
aan de Wegtersweg. Na het dempen van de koelvijvers werden de padden en activiteiten verplaatst naar een poel in het Weusthagpark. Na verloop van tijd kwamen er nieuwe locaties bij zoals het waterpark Genseler en het waterzuiveringsgebied Kristalbad. De locatie in Woolde is toegevoegd na de aanleg van het retentiegebied. Adri Schols roept vrijwilligers op zich te melden. “Wij kunnen ieder jaar vrijwilligers gebruiken.” Meer informatie op de website paddentrekhengelo.nl.

Pagina 10 lente 2016

“De luiken staan aan beide kanten open”

Twee organisaties, één doel. Het was niet meer dan logisch dat Stichting Twickel en de Vereniging Vrienden van Twickel in 1991 een gezamenlijk blad gingen uitgeven. In een interview in het eerste nummer gaven de voorzitters Dirk van Ittersum (VVT) en Geert Boreel (Stichting Twickel) aan dat het Twickelblad de onderlinge communicatie en het draagvlak voor het landgoed moest versterken. Volgens de huidige voorzitters is dat gelukt.

 

Aan de samenwerking ging een periode van veel overleg vooraf. De Stichting Twickel wilde via een blad met een breed publiek communiceren over haar activiteiten en standpunten, maar de Vrienden van Twickel hadden met het Twickel Bulletin al sinds 1976 een periodiek. Een kritische opstelling werd hierin niet geschuwd, bijvoorbeeld over de aanleg van een golfbaan en de bouw van een nieuwe rentmeesterij. De gemoederen tussen beide besturen liepen door die con icten hoog op. Dat beide partijen besloten samen één blad uit te geven, betekent niet dat de kritische houding van de VVT verdwijnt, zegt voorzitter Dirk van Ittersum in 1991. “Het verschil in opvattingen zullen we niet onder tafel vegen.”

Een kwart eeuw later komen de voorzitters Eduard van Emmerik (Vrienden van Twickel) en Maurits van den Wall Bake (Stichting Twickel) bijeen in de statige zuidtorenkamer van het kasteel. Het interview uit 1991 is uitgeprint als geheugensteun. Grote con icten zijn er niet meer geweest, er wordt constructief samengewerkt, luidt de gezamenlijke conclusie. “Er bestaat geen argwaan, we stellen erg prijs op de mening van de Vrienden”, verklaart Van den Wall Bake. “Onze doelstellingen lopen parallel maar dat betekent niet dat we niet kritisch zijn”, vult Van Emmerik aan. “Als er vragen zijn over ontwikkelingen op het landgoed, bijvoorbeeld over de rondweg, trekken we aan de bel. Aan de andere kant kan de stichting ons ook aanspreken op onze activiteiten. De luiken staan aan beide kanten open.”

Maurits van den Wall Bake (l) en Eduard van Emmerik.

In het interview uit 1991 zijn de voorzitters Boreel en Van Ittersum het in grote lijnen eens over het behoud van Twickel

in al zijn facetten. Het verschil zit hem in de nuances. Boreel wil Twickel als levend landgoed ontwikkelen en staat open voor “de geest van de tijd”, terwijl Van Ittersum daar reserves bij plaatst. “Verandering is prima, maar Twickel moet wel zichzelf blijven.” Bestaat dit nuanceverschil nog? Ja, zegt Van den Wall Bake, maar

de scheidslijn loopt niet tussen de stichting en VVT. “Ook binnen de stichting zie je deze verschillen van opvatting. Er zijn mensen die meer op behoud zijn gericht, anderen zien meer het goede van verandering.” Van Emmerik: “Wij hebben ook vrienden die tegen het kappen van bomen zijn, maar als bestuur delen wij die opvatting niet. Wij kijken naar het resultaat op lange termijn. Neem bijvoorbeeld de werkzaamheden bij de rondweg. Die zijn gericht op de toekomst en maken dat landgoed en Delden beter met elkaar verbonden worden. Maar als je de achtergronden niet kent, schrik je van de bomenkap.” Van den Wall Bake: “Dat moet