Pagina 5 lente 2016

Ruim baan voor traverse

Bij het landgoed Hof te Dieren wordt momenteel hard gewerkt aan het project Traverse Dieren. De provinciale
weg wordt hier verlegd en komt evenwijdig aan de
spoorlijn Arnhem-Zutphen te lopen. In januari is het tracé vrijgemaakt van begroeiing. Op de foto is te zien dat een ink aantal bomen gekapt is. Intussen is elders op het terrein compenserende beplanting aangebracht. Een deel van het oude wegtracé wordt teruggegeven aan de natuur. Hierdoor ontstaat er een betere overgang tussen het huis- en overpark van Hof te Dieren en een aantrekkelijk wandelpark.

Wandelen met een routeapp

Wandelaars vinden doorgaans hun weg over de landgoederen van Twickel aan de hand van een routekaart of de bewegwijzering. Maar het kan ook met behulp van mobiele telefoon of tablet. De routeapp ‘Wandelen in Overijssel’

van Landschap Overijssel bundelt 50 routes met prachtige streekverhalen. Eén daarvan is ‘Kasteelwandeling Twickel’. Een wandeling vanuit de stad Delden, door bos, langs water, akkers, molen en natuurlijk kasteel Twickel. Met uitleg over natuur en landschap, maar ook over de historie van Delden en kasteel Twickel en haar bewoners. Nieuwsgierig? Zoek op ‘Wandelen in Overijssel’ in de App Store (voor iPhone en iPad) of Google Play Store (voor smartphone en tablet met Android) en download de gratis routeapp.

Voor mensen die tijdens de wandeling geen telefoon of tablet kunnen of willen gebruiken, staan de routes ook op de website van Landschap Overijssel.

Blauw licht in de berm

Jaarlijks sterven er in Nederland duizenden reeën in
het verkeer. Om aanrijdingen met overstekend wild te voorkomen, hebben vrijwilligers van de wildbeheereenheden Twickel en Zenderen paaltjes met blauwe re ectorstrepen geplaatst langs de Bornerbroeksestraat en Braamhaarstraat. Als een auto nadert, moeten reeën schrikken van het blauwe licht en rechtsomkeert maken. Voor de jagers is een daling van het aantal ongevallen een vorm van goed wildbeheer

 

Wassenaar, rijk aan bodemvondsten

De kustplaats Wassenaar kan bogen op een rijk bodemarchief. Robert van Lit geeft in zijn nieuwe boek Rijk aan bodemvondsten De archeologie van Wassenaar een overzicht van vondsten vanaf 1520. De oudste staat op naam van Jan II van Wassenaer. Hij liet restanten van het bij Katwijk aan Zee verdwenen Romeinse kasteel de Brittenburg uitgraven. Het bestaan van dit kasteel overtuigde de Van Wassenaers ervan dat zij afstamden van Bataafse koningen die namens de Romeinen de wijde omgeving van Leiden bestuurden. Opgravingen op het Wassenaarse Burchtplein op de voormalige Burchtheuvel bewijzen dat hier het 11de of 12de eeuwse kasteel van de heren van Wassenaar heeft gestaan. Het fraaie boek is uitgegeven door de Stichting Historisch Centrum Wassenaar. Prijs: €19,95.

Twickelbulletin pagina 24 20-3 1985

wordt nadrukkelijk gesproken. Maar het moet wel kunnen. De schoorsteen moet wel blijven roken, zegt de Twentenaar dan. En omdat we pas ons uitstapje naar de Noetselerberg achter de rug hebben, praten we ook over de recreatie op Twicket. Als het aan de Vrienden lag, dan kwam er iets dergelijks op het landgoed. In de kring van het bestuur wordt wel eens gefantaseerd. De rentmeester is wat nuchterder. Het zou inderdaad goed zijn de bezoekersdruk wat te regelen, maar recreatie is niet de eerste zorg van de Stichting. Het kan dat niet zijn, gezien tegen de achtergrond van zoveel andere zaken. Maar de bekende modderplekken in de paden op Twickel krijgen een beurt, dat wel. Nog even gaan we de heide op. Figuurlijk dan. Het is weer de tijd om daar te gaan schonen. We praten even over de idee6n die er bij de Vrienden leven over deze zaak. Over e6n ding zijn we het eens: ats de heide moet blijven, dan zal er echt gestructureerd aangepakt moeten worden. Liefhebberij is dan niet meer voldoende. Er zal vak- manschap aan te pas moeten komen. Bij het afscheid nemen zie ik, dat er a) een paar mannen staan te wachten op de rentmeester. Mannen met duidelijk grote, harde handen. Handen gewend aan het werk in de bossen. Zij leggen beslag op de rentmeester. Stellig zal hun gesprek over andere zaken gaan, dan die ik aansneed. En ik denk aan de woor- den over de gevarieerdheid van de rentmeestersbaan. Echt een baan om iemand om te benijden. C. v.d. Struik ’’Twickelse Heren, hun Koetsen, en Kleren” in het Bal- juwhuis in Wassenaar Nadat ruim 20.000 bezoekers de expositie ’’Twickelse Heren, hun Koetsen en Kleren” in de onlangs gerestaureerde stalgebouwen van kasteel Twickel bezichtigd hadden, werd een deel van deze ten- toonstelling overgebracht naar het Baljuwhuis in Wassenaar. Van vrijdag 23 augustus tot en met zondag 25 augustus werden de bewoners van Wassenaar en omgeving in de gelegenheid gesteld de koetsen en kleding van de Twickelse Heren te bekijken. De Stichting Historisch Centrum Wassenaar benadrukte daarmee nog eens extra de banden die indertijd bestonden tussen haar woon- plaats en Twickel. Ruim 1200 menseh bezochten deze tentoonstelling.

pagina 5 zomer 2014

Ecopassage Rijnlandroute te beperkt Twickel heeft via de Stich- ting Horst en Voorde bij de provincieZuid-Holland bezwaren geuittegen de voorgestelde wijze waarop de Rijnlandroute wordt aangelegd. De nieuwe snel- weg door het poldergebied tussen Leiden en Wassenaar doorsnijdt ook gronden van J, + ?i ■* + | Doorsnede van ten fiets-ecotunnel. landgoed Zuidwijk, eigendom van Twickel. Om de barrierewerking te verminderen is in de plan- nen een ecologische verbinding opgenomen maar die is in de ogen van Twickel te miniem. Van de beoogde tunnelbuizen kan slechts een beperkt aantal diersoorten gebruik maken. Bovendien is geen rekening gehouden met recreatief fietsverkeer. In de zienswijze aan de provincie is een al- ternatief plan gepresenteerd; een gecombineerde fiets/ecoverbinding. Zo ontstaat een robuuste kruising die laat zien dat natuur en recreatie goed samen kunnen gaan. Gerritjan Pieperiet woonde in Delden in het pond van de huidige modezaak V-Male. Ditgebouw gaat op de foto schuil achter de lindebomen. De klokgevel uit het naastgelegen huis is in 1910 verdwenen. De zaak Pieperiet De Hoge Raad heeft nog geen besluit genomen over heropening van de zaak Gerrit Jan Pieperiet, waarover wij berichtten in het vorige Twickelblad. Advocaat Robert Kiek die een verzoek heeft ingediend, werkt nog aan de bewijsstukken. Het proces en de terechtstellingvan de timmerman in 1818 hebben toendertijd de nodige emoties opgeroepen. Veel verhalen – mengsels van und Dichtung – deden de ronde. Sander Vos, de schoonvader van Gerrit Jan, die in 1816 zou zijn gestorven , was tijdens de rechtszaak nog springlevend. En het is de vraag of hij failliet was. Gerrit Jan had in elk geval in 1812 diens huis aan de Deldense Langestraat gekocht. Zijn weduwe Hendrina Vos woonde hier nog tot 1852, waarna zij verhuisde naar een naburig pand. Aaltje Otterloo, die in de jarem844-i850 van hetechtpaarVan Heeckerenvan Wassenaer een ondersteuning ontving, was niet de weduwe maar de schoondochter van Pieperiet. Schapen drijven in het Reef Bijna drie maanden trainden Ienke en Bert Houtman samen met Paul ten Asbroek elke dag een paar uur hun schaapshonden in het drijven van vijftig schapen (ooien) in het Reef achter huis Omega aan deTwickelerlaan. De van de kudde is het Plooi achter het Twentekanaal tussen de Sint Annabrugen de Groene Brugbij Delden. Toch oefenen ze graag op andere plaatsen, zoals dit keer in het Reef. Met dank aan de familie Ter Keurs die de wei ter beschikking stelde. Het is een waar schouwspel hoe de honden Kaegan,Joy en Lynn van het Engelse ras Border Collie de commando opvolgen om de schapen in een bepaalde richting te drijven. Bert: "Het africhten en trainen gaat met commando in het Engels zoals: come bye (linksom), away to me (rechtsom) en lie down (liggen). Als de hond de commando goed kent, wordt ook gebruik gemaakt van fluitcommando Ienke Houtman en hond Kaegan aan het werk. Met dank aan Kees de Boer en Jan Krooshoop voor hun readies.

pagina 16 voorjaar 2014

Weidevogelbeheer in de polder Polder Zuidwijk. Weidevogels zitten in de verdrukking. Op de landgoederen Santhorst en Zuidwijk zijn drie pachtboeren, de Stichting Twickel en de Agrarische Natuurvereniging Santvoorde al jaren bezig om de weidevogels te behouden. Een fraai stukje natuurbeheer in een sterk verstedelijkt gebied. De landgoederen Santhorst en Zuidwijk liggen in het open polderlandschap tussen Den Haag, Wassenaar, Leiden en Voor- schoten. In de Zuidwijkse polder pachten drie agrariers gronden van Twickel. De boerenbedrijven zijn gevestigd op strand- wallen, die 7000 jaar geleden na de laatste ijstijd zijn gevormd. Hetdrassige achter- land, dat zich uitstrekt tot in de Papenweg- se polder, wordt doorkruist door twee bre- de boezemweteringen; de Veenwatering en de Dobbewatering. Stichting Twickel heeft met de agrariers afgesproken dat de huis- kavels tussen erf en Veenwatering intensief mogen worden bewerkt. De dieper in de polder gelegen delen tussen Veenwatering en Dobbewatering worden met behulp van beheerovereenkomsten extensiever be ­ werkt. Het beheer kenmerkt zich door rust- perioden met uitgestelde maaidata of nest- bescherming. Deze en andere maatregelen moeten er voor zorgen dat weidevogels de tijd krijgen om hun eieren uitte broeden en hun jongen groot te brengen. Dalende trend Onderstaande tabel gemaakt op basis van de SOVON weidevogel monitoring geeft aan dat de aantallen broedparen jaarlijks behoorlijk kunnen fluctueren. Over het algemeen doen de Papenwegse – en Zuid ­ wijkse polder het nog steeds goed. Lande- lijk is er sprake van een dalende trend; de laatste paar jaar krijgen vooral de schol- ekster en de kievit stevige klappen. Aange- tekend moet worden dat 2013, met een lange winter en een koel voorjaar, een slecht jaar voor weidevogels was. Eendui- dige oorzaken van de achteruitgang zijn lastig aan te wijzen. Veelal is er sprake van een optelsom aan factoren, zoals: intensi- vering van het landgebruik, verlaging van het waterpeil en predatie, waarbij de vogels dienen als prooi voor andere dieren. De achterblijvende productie van jonge weidevogels wordt als hoofdoorzaak ge- zien van de dalende aantallen broedparen. Het weidevogelbestand vergrijst. De vogels kunnen behoorlijk oud worden (de schol- ekster wel 25 jaar) en ze zijn extreem trouw aan een eenmaal gekozen broedplek. Die oudere nog broedende generatie maskeert enigszins de achteruitgang van de popula ­ te maar het moment dat die grijze popu ­ late sterft, komt steeds dichterbij. Als er dan geen jonge generatie blijkt te zijn, wordt het stil in de polder. De laatste jaren wordt er 00k naar het toenemend aantal ganzen gewezen; waar veel ganzen samen- komen, zouden geen weidevogels meer willen broeden. Echter, in de winter scholen ganzen en kieviten probleemloos samen. Het (mogelijke) effect van ganzen op broedende weidevogels zou een inte- ressant object van onderzoek kunnen zijn. Maar vraag is natuurlijk of het tij gekeerd kan worden en of Stichting Twickel samen met de agrariers het weidevogelbeheer kan optimaliseren. MozaTekbeheer Erzijn vele mogelijkheden om weidevogels te steunen. MozaTekbeheer wordt vaak als een goed instrument beschouwd. Door een variatie in beweiding en maaien ont- staat er een gevarieerd weidelandschap. Om de overlevingskansen van kuikens te verhogen is het goed om percelen met een zeer kruidenrijke vegetatie als laatste te maaien. In combinatie daarmee is het aan

pagina 4 zomer 2012

Polderweg bedreig De dreiging voor het open polderlandschap tussen Wassenaar, Leiden en Voorschoten is toegenomen. Het college van Cedeputeerde Staten van Zuid-Holland houdt bij de keuze van de Rijnlandroute vast aan het “poldertrace" boven een natuurvriendelijke variant dwars door Leiden. De bewoners van Zuidwijk leggen zich er niet bij neer. Liesbeth Hessels loopt door de tuin van Zuidwijk tot een klein bruggetje over een sloot. Vanaf hier is er een goed uitzicht op het open polderlandschap tussen Wassenaar, Leiden en Voorschoten. Als de plannen van Cedeputeerde Staten door- gaan, wordt op enkele honderden meters afstand een weg aangelegd die de snel- wegen A4 en A44 moet verbinden.“Die boerderijen daar moeten dan verdwijnen”, wijst ze aan. “En hier dichtbij moet de Rijksstraatweg al worden verbreed voor de aanleg van een klaverblad. We komen in de oksel van grote wegen te liggen. En daar houdt het niet bij op. Het is niet alleen een weg, vergis je niet. Dit trekt 00k bedrijven aan. Er komt bebouwing en voor je het weet is het hier vol. Dit is keihard het einde van Zuidwijk.” Ouderwetse oplossing Liesbeth Hessels, die met haar echtgenoot 25 jaar geleden op de buitenplaats kwam wonen, beseft dat er wat moet gebeuren aan de verkeersdruk in de omgeving. Maar voor de gekozen oplossing kan ze geen begrip opbrengen. Er is namelijk een goed alternatief: het Churchill Avenue-trace. Deze route, met een lange tunnel en afslagen dwars door Leiden, is in beeld ge- komen na een burgerinitiatief. Het heeft het in de uiteindelijke trac^keuze moeten afleggen; onder meer omdat de afritten risico’s zouden opleveren voor de ver- keersveiligheid en de hogere kosten. “Maar een gloednieuwe vierbaansweg door een polder is een ‘old school’ oplossing uit de vorige eeuw”, zegt Hessels. “In het buitenland, neem bijvoorbeeld Munchen en Berlijn, lossen ze dit innovatiever op. Het mag duurder zijn, maar het Churchill- trace lost 00k de verkeersproblemen in Leiden op. Tachtig procent van het verkeer door Leiden is namelijk lokaal verkeer en dit moet vroeg of laat opgelost worden.” Rood: Churchill Avenue Paars: Poldertraci

pagina 3 zomer 2012

Ook in themajaar buitenp Van de 6.000 buitenplaatsen die ons land ooit telde zijn er nog maar zo’n 550 over. Het belong daarvan is onderstreept door de status Rijksmonument. Buitenplaatsen bestaan van oorsprong uit een kasteel, havezate of buitenhuis, ingebed in een historische tuin- en parkaanleg. De meeste buitenplaatsen dateren van voor 1850 en zijn van groot belong voor de identiteit en aantrekkelijkheid van hele streken van ons land. Dit jaar is uitgeroepen tot het Jaar van de Buitenplaats. De gelijkluidende stichting organiseert allerlei activiteiten om de aandacht op het fenomeen buitenplaats te richten. Dat is nodig want het beheer is heel kostbaar en buitenplaatsen worden bedreigd door oprukkende bebouwing of wegen. Zie een interview met stichtings- voorzitter Dessing in dit Twickelblad en www.buitenplaatsen2012.nl Kasteel Twickel met omgeving is een van de meest beken- de buitenplaatsen maar op de terreinen van de Stichting Twickel zijn meer buiten ­ plaatsen te vinden. Denk bijvoorbeeld aan het Hofte Dieren en Nettelhorst. In Was- senaar heeft Twickel twee beschermde bui ­ tenplaatsen: het Baljuwshuis en Zuidwijk. Door hun ligging zijn zowel Twickel als Hofte Dieren na de oorlog flink aangetast door de aanleg van rondwegen. In beide gevallen zijn gelukkig plannen in ontwikke- ling om de negatieve gevolgen daarvan te verminderen. Nu is de schijnwerper gericht op een nieu- we bedreiging, dit keer voor Zuidwijk, een prachtige buitenplaats in het polderland- schap bij Wassenaar. Zuidwijk en de bijbehorende polder vormen met de bekende landgoederen De Horsten en Duivenvoorde een landgoederenzone die bijna de hele nog onbebouwde ruimte tussen Den Haag, Wassenaar, Voorschoten en Leiden vormt. Al jaren bestaat er een plan om ten zuiden van Leiden en vlak langs Zuidwijk een nieuwe verbindingsweg aan te leggen tussen de A44 en de A4. Dit plan lijkt in een stroomversnelling te komen nu de provincie Zuid-Holland voor de zomer een tracekeuze zal maken. Het gaat om een weg van nog geen 6 km lengte met een kostenplaatje van liefst 1 miljard euro. De keuze gaat tussen het “poldertracd” of het ondertunnelen van een bestaande verkeers- ader door Leiden. Het poldertrace zie ik als een 2oe eeuwse oplossing die ten koste gaat van een van de weinig overgebleven poldergebieden en bovendien een Berlijnse muur zal vormen tussen de buitenwijken van Leiden en de landgoederenzone. Hier- tegenover staat het trace door Leiden dat geen extra ruimte vergt en tevens de ver- keersoverlast voor de Leidse bevolking een stuk minder maakt. De kosten zijn mis- schien wat hoger maar het levert een veel duurzamere oplossing op. Spaar de land ­ goederenzone en kies voor een 2ie eeuwse oplossing! Zie voor de brochure Rijnland- route www.twickel.nl, homepage. Albert Schimmelpenninck

pagina 3 najaar 2012

Landgoederen: kampioenen van Dat landgoederen duurzaam zijn hoeft eigenlijk geen betoog. Twickel heeft alsfamiliebezit al heel wat eeuwen getrotseerd en door de stichtingsvorm kan dit nog long voortgezet worden. Landgoederen waren ook op een andere manier duurzaam lang voor dit begrip was uitgevonden. Net als de meeste lokale gemeenschappen waren landgoederen bijna geheel zelfvoorzienend. Door gebrek aan transportmogelijkheden was men aangewezen op datgene dat men zelf kon produceren. Dat leverde een boeiend land- schap op met een enorme variatie aan gewassen. Die gewassen waren nodig voor voedsel van mens en dier maar ook voor verlichting (plantaardige olie), kleding (vlas) etc. Het grote nadeel was wel dat bij tegenvallende oogsten direct hongers- nood dreigde. Ook verdween in de loop van de Middeleeuwen bijna al het bos uit Nederland. We leven nu in een totaal andere tijd waar- in we nog nooit zo welvarend waren maar waarin het transport van goederen (en mensen) over de wereld en dus ook de onderlinge afhankelijkheid extreme proper ­ ties hebben aangenomen. Hetzelfde geldt voor het gebruik van fossiele brandstoffen. We realiseren ons al een paar decennia dat dit niet erg duurzaam is maar doen er nog te weinig aan. Het is de kunst om onze samenleving duurzamer te maken zonder al te veel prijs te geven van onze welvaart. Als landgoedbeheerder kunnen we daar een voorbeeldfunctie in vervullen. Dat doen we bijvoorbeeld door oude gebou- wen te renoveren in plaats van af te breken, hout uit eigen bos te verzagen en voor het onderhoud te gebruiken, de centrale verwarming van het kasteel te stoken met resthout uit het bos, bewoners uit de omgeving brandhout te laten verza- melen enzovoort. Onze pachters stimule- ren wij hun bedrijven grondgebonden te maken zodat de afhankelijkheid van voer van overzee zo klein mogelijk is en er geen mestoverschotten ontstaan. Door goede verkaveling hoeven ze minder kilometers te rijden. Zo zijn er nog wel meer voorbeel- den te noemen. Het zou mooi zijn landgoederen te gebrui ­ ken voor lokale energieopwekking. Naast zonnecellen is te denken aan biomassa, aardwarmte en wind- en waterkracht. Wees gerust, behoud van het landschap staat bij Twickel voorop. Albert Schimmelpenninck Provincie Zuid Holland maakt verkeerde keuze De Rijnlandroute, een nieuwe provinciale weg tussen Katwijk en Voorschoten, zal wor ­ den aangelegd door de polders tussen Wassenaar en Leiden. Dit heeft Provinciale Staten van Zuid Holland eind juni besloten. Het besluit is genomen ondanks breed verzet van de plaatselijke bevolking en van de beheerders van het fraaie groene ge- bied waarin verschillende historische buitenplaatsen liggen. In het vorige Twickelblad is uiteen gezet welke bezwaren er tegen dit trace bestaan en welke alternatieven er zijn. De Stichting Twickel is erg ongelukkig met het besluit en zal de mogelijkheden om bezwaar aan te tekenen zeker benutten.

pagina 15 najaar 2011

Al vele jaren wordt gesproken over een nieuwe autoweg van Katwijk naar de A4 met een aansluiting op de A44 bij Leiden. Dit is de zogenaamde Rijnlandroute. Ajhankelijk van de tracekeuze vormt deze weg een ernstige bedreiging voor bet Wassenaarse bezit van Twickel. Discussie over Rijnlandroute in cruciaal stadium Het polderlandschap wordt bedreigd door de aanleg van een nieuwe weg. De discussie Heeft een nieuwe impuls gekregen door het besluit het vliegveld Valkenburg tussen Wassenaar en Katwijk op te doeken en hier een woonwijk te bou- wen. Een dergelijke ontwikkeling staat en valt bij een behoorlijke ontsluiting. leder- een is het er wel over eens dat er wat moet gebeuren. De vraag is alleen welk trace de voorkeur heeft. In grote lijnen zijn er twee mogelijkheden: • Het “poldertrac6” door de Stevenshofjes- polder net buiten de laatste uitbreidings- wijk van Leiden en door Voorschoten naar de A4. • Het “Churchill Avenue”-trace dwars door Leiden; dit komt neer op de herinrichting en deels ondertunneling van een be- staande route door Leiden. Het poldertracd is zeer schadelijk voor het open polderlandschap tussen Wassenaar, Leiden en Voorschoten. Het zal onver- mijdelijk leiden tot versnippering van dit gebied en aantasting van een bijzonder waardevol weidevogelgebied. Juist hier is e6n van de laatste mogelijkheden om het Groene Hart te verbinden met de duinen. Het Churchill Avenue-trac6 loopt in hoofd- zaak door een al verstedelijkt gebied en heeft deze bezwaren dus niet. Uiteraard zijn er 00k vele andere aspecten die bij de vergelijking een rol spelen zoals verkeers- kundig, milieutechnisch, financieel, enz. Bij de vorming van het nieuwe provinciaal bestuur eerder dit jaar is de keuze voor het poldertrace vastgelegd. Dit terwijl er nog geen goede vergelijking was gemaakt tussen beide traces. Daar is veel rumoer over: de gemeentebesturen van onder andere Wassenaar en Voorschoten en een groot aantal buurtcomit^s hebben een actie op touw gezet om de nieuwe ge- deputeerde Ingrid de Bondt op andere gedachten te brengen. Ook de Stichting Twickel heeft daar een steentje aan bijge- dragen. Dit heeft er in ieder geval toe geleid dat zij heeft toegezegd beide traces nader te zullen onderzoeken alvorens een definitieve keuze te maken. Daarmee is de goede afloop nog lang niet verzekerd maar de druk van vele kanten wordt verder opgevoerd. Albert Scbimmelpenninck De twee mogelijke tracts voor de Rijnland ­ route: Churchill Avenue (Blauw) en het poldertract (rood). Het Wassenaarse bezit van Twickel is groen gekleurd.

pagina 10 winter 2010

Pachten in een groene oase Het acmtal agrariers daalt, maar de drukte in en rond de Zuidwijkse polder bij Wassenaar neemt toe. De drie boeren die er grond van Twickel pachten, hebben leren leven met de oprukkende stad en haar bewoners. “Het is voor iedereen een probleem bier." Het eeuwenoude Erve Zonneveld is sinds 1987 het pachtbedrijf van Quirien en Erika Van der Ham. Het bedrijfheeft een veestapel van ongeveer loo dieren, bestaande ait melkkoeien en jongvee. De melk wordt geleverd aan Campina. De Zuidwijkse polder is een groene oase in de Randstad. Maar je helemaal onder- dompelen in de natuur lukt niet. Staand op de Rijksstraatweg, met de rug naar de snelweg A44, reikt het uitzicht weliswaar ver, maar wie goed kijkt ziet in de verte de bebouwing van Leiden en Voorschoten. En het geluid van het voortrazende verkeer over de snelweg gaat dag en nacht door. Als de auto’s tenminste rijden, want een groot deel van de dag staan er files. Hier wonen en werken de veehouders Ton en Jose Westgeest, Rinus en Els Bos en Quirien en Erika van der Ham. Zij zijn vertegenwoordigers van een beroepsgroep die in deze regio steeds kleiner wordt. Twintig jaar geleden telde Wassenaar nog een twintigtal melkende boeren, nu zijn er 11 over. “Vijftien jaar geleden”, geeft Quirien van der Ham ter illustratie aan, “zat de melkwagen van Campina vol na een ritje door Wassenaar. “Nu moet zo’n vrachtwagencombinatie de hele Bollenstreek door om vol te raken.” Charmes De boeren haken af vanwege verschillende redenen; ze hebben geen opvolgers, maken plaats voor stadsuitbreiding of verhuizen op eigen initiatief.“Ik zou nergens anders willen zitten”, zegt Ton Westgeest. “Je staat op, bent op je werk- plek en je ziet verderop de file groeien." Westgeest kent de verhalen van boeren die kiezen voor de ruimte van Groningen of Canada maar voor hem heeft de korte afstand tot de stad zijn charmes. “Mijn vee wordt in Wassenaar geslacht en gere- geld komt de slager op bezoek met een warme rookworst. Dat is goud.” Ook Quirien en Erika van der Ham zijn gelukkig in Wassenaar. Met 35 hectare grond is hun boerderij het kleinste pacht ­ bedrijf, maar ze streven vooralsnog ook niet naar meer. “Als ik een snee brood heb, is het goed. Ik zit niet te wachten op grotere stallen en hoef niet elk jaar een nieuwe trekker of nieuwe auto”, zegt Quirien. Wei vormt de beoogde aanleg van een nieuwe weg tussen de snelwegen

pagina 22 najaar 2009

AJAAR 2009 22 >e Breeriet V r – 1 k *’■ > – vc ■* C k, het Burnsevoetpud Twickel Agenda September 5 -19 Tentoonstelling Twickel op de kaart’ in het Koetshuis en de stallen. Openingstijden dinsdag tot en met zaterdag, van 11.00 -17.00 uur. 12 Open Monumentendag: ‘Twickel op de kaart’ in Koetshuis en Archief Hoewel de Stichting Twickel zelden iets aan- koopt ter aanvulling van de inventaris is er nu een uitzondering gemaakt. Vrij snel na mijn aan- treden werd ik attent gemaakt op het bestaan van een tekening, die wordt toegeschreven aan de bekende (tuin)architect Daniel Marot. Het opschrift in de linkerbovenhoek is niet meer geheel zichtbaar. De resterende tekst ‘de Wassenaer, 15 aouet 1713 (of 1715) doet ver- moeden dat hier nog ‘Comte’ voor gestaan heeft. Het jaartal 1713 lijkt logischer dan 1715 – —gezien het overlijden van graaf Jacob van Wassenaer in 1714. Uit een brief en reke- T ningen in het huisarchief blijkt dat Daniel Marot voor de Van Wassenaers naast een ont- werp voor de tuinen op Twickel 00k opdrachten uitvoerde voor het huis op de Kneuterdijk in Den Haag en het huis Zuidwijk in Wassenaar. Op een gravu ­ re van kasteel Zuidwijk uit 1712 is voor het kasteel een tuinaanlegte zien waarin de oranjerie die op de aangekochte tekening staat, uitstekend zou passen. opcngi op Open Monumentendag zaterdag 12 September 2609 ** an 11.00 tot ,17,00 uur toegang vrij ^ informatitTolder te crkrijgcn in de I andgocdw inkel 18 Vriendendag, uitsluitend voor de Vrienden van Twickel 20 Moestuindag in de Moestuin Oktober 3 Laatste dag openstelling theeschenkerij 31 Laatste dag openstelling tuinen. De landgoedwinkel is van november tot en met april geopend op woensdag, vrijdag en zaterdag, van 11.00 uurtot 17.00 uur. Nieuwe Rozenprielen Wie regelmatig langs de Wildbaan naar Borne of Azelo rijdt is het ongetwijfeld opgevallen dat er in de Rozentuin twee bouwwerken verrezen die vervolgens lang- durig in oranje plastic bleven verpakt. Kort na de opening van het vernieuwde huis- park is het plastic verwijderd. De twee gro- te ijzeren constructies zijn ontworpen door Michael van Gessel. Het lijnenspel is Activiteiten in September gebaseerd op de bloem van een roos en verguld met een uiterst dun laagje blad- goud. Tijdens het afscheid van de heer Krudop als voorzitter van de Stichting bleken de vijf meter hoge prielen, dankzij het gebogen dak, over een uitstekende akoestiek te beschikken. Op 2 juli zijn de prielen tijdens een kleine bijeenkomst met de medewerkers van de buitenplaats gebruik’ genomen. December 11-12 Wintermarkt Zie 00k www.twickel.nl voor meer informatie. Behalve de tentoonstelling Twickel op de kaart, vinden in September meer activitei ­ ten plaats zoals de gebruikelijke kasteel- arrangementen in de tweede en derde week van September. Aan het eind van de maand zijn er 00k weer de kasteelconcer- ten in het kader van het programma Kerk en Muziek. Jan Willem van Beusekom